Rijksoverheidslogo
Loketgezondleven.nl
Zoeken

U bevindt zich op: Interventie database›V›Veilig Vrijen & Seks

Veilig Vrijen & Seks

  • Icoon-Deze interventie is beoordeeld
  • Icoon-Bereikgegevens voor deze interventie zijn bekend
Naam interventie Veilig Vrijen & Seks
Eigenaar Soa Aids Nederland
Onderdeel Resultaat
Algemene informatie
Korte omschrijving

Het voorlichtingspakket Veilig Vrijen & Seks bestaat uit zes onderdelen:1. Krasloten voor jongeren2. Jongerenboekje SEKS&ZO3. Handleiding Veilig vrijen en seksualiteit voor het jeugdwelzijnswerk4. Dvd Find Out 5. Cd Love'r boy6. Training voor jeugd- en jongerenwerkersDeze zes onderdelen worden kort toegelicht:1. Krasloten. Met de krasloten kunnen jongeren hun kennis testen over veilig vrijen, soa's, hiv/aids, condoomgebruik, anticonceptie, je lichaam, loverboys en homoseksualiteit. Op ieder krasloten staat een vraag met drie antwoordmogelijkheden. Wie het juiste antwoord krast, ziet een smiley.2. Jongerenboekje SEKS&ZO. SEKS&ZO is een kontzakboekje voor jongeren van 13 tot 17 jaar. Het boekje heeft vier hoofdstukken: 1. Seks wanneer jij dat wilt, 2. Seks is leuk... en soms lastig, 3. Seks en grenzen,4. Seks op een veilige manier. Achter in het boekje staan contactgegevens van Sense, zoals de website, telefoon, chat, e-mail en afsprakenmogelijkheid.3. Handleiding 'Veilig vrijen en seksualiteit voor het jeugdwelzijnswerk'. De handleiding is gemaakt voor jeugd- en jongerenwerkers, waaronder meidenwerkers, die met jongeren in gesprek gaan over verliefdheid, relaties en seksualiteit. De informatie is afgestemd op jongeren tussen de 12 en 18 jaar. Inzet: een gezonde, veilige en prettige seksuele ontwikkeling. Deel 1 bevat speelse en creatieve werkvormen/activiteiten over verliefdheid, relaties en seksualiteit (seks en grenzen, veilige seks, seks en internet). Inclusief kopieerbare werkbladen. Deel 2 bevat achtergrondinformatie en tips voor de professional. De handleiding telt 140 pagina's A4. Bij de handleiding hoort een dvd en een cd:4. Op de dvd Find Out staan tien afleveringen van dertien minuten over seks, te weten: - Jongens willen seks, meisjes willen liefde- De grote versiershow- De eerste keer- Seks en islam- Vreemdgaan- Ik ben homo- De X-factor- Hoe ver ga jij?- Condooms- Help... ik heb een soa!In de handleiding staan tips om de dvd in te zetten bij de voorlichting. 5. De cd Love'r boy. Hierop staat een rap over loverboys van een vrouwelijke MC. In de handleiding staan tips om de cd in te zetten bij de voorlichting.6. Tweedaagse training voor jongerenwerkers. Dit is een basistraining voor professionals uit het jeugdwelzijnswerk. In de training leert men hoe je goed en aansprekend voorlichting geeft over veilig vrijen en seksualiteit. De training geeft antwoord op vragen als: Waar moet je bij voorlichting aan jongeren rekening mee houden? Hoe leer je jongeren om hun seksuele wensen en grenzen aan te geven? Wat zijn de risico's van internet en seks? Hoe herken je een loverboy? In de training wordt kennisgemaakt met de nieuwste materialen en voorlichtingsmethoden. Voor de deelnemers is er volop ruimte om eigen voorbeeldsituaties te bespreken. Soa Aids Nederland geeft deze training in samenwerking met de GGD.
Doel

Het doel van het voorlichtingspakket Veilig Vrijen & Seks is voorlichting over de preventie van soa’s, ongewenste zwangerschap en grensoverschrijding, waarbij ook de prettige kanten van seks een belangrijk aandachtspunt zijn. De doelgroep zijn laagopgeleide jongeren van twaalf tot achttien jaar (zij hebben meer seks en lopen meer risico dan hoger opgeleide jongeren). Het jongerenwerk is een geschikte setting om deze jongeren te bereiken. Deze professionals hebben de mogelijkheid om activiteiten in kleine(re) groepen en op een minder schoolse manier te organiseren. De handleiding biedt hen tal van mogelijkheden om aandacht te besteden aan onderwerpen die met verliefdheid, relaties en seksualiteit te maken hebben. In de training leert men hoe je goed en aansprekend voorlichting geeft over veilig vrijen en seksualiteit. Met de krasloten kunnen jongeren hun kennis testen over onderwerpen als veilig vrijen, soa’s, condoomgebruik, anticonceptie en homoseksualiteit. Voor de professional zijn de krasloten: - een leuk iets om uit de delen, - makkelijk als je informatie wilt geven over soa’s en seks, - een handige ingang om een gesprek te beginnen over seksuele gezondheid. In het jongerenboekje SEKS&ZO lezen jongeren alles over de leuke en lastige kanten van seks. Find Out is een televisieserie over seks, gemaakt door en voor jongeren. Op hun eigen manier en in hun eigen taal hebben ruim 100 jongeren in groepjes zelf de verschillende afleveringen gemaakt. De dvd is een middel om het gesprek over de verschillende onderwerpen die aan bod komen, te stimuleren.
Vorm van preventie
  • Selectieve preventie
Beschikbaarheid De interventie kan uitgevoerd worden door anderen
Website(s)
Dit is een basisinterventie ja
Waar nog meer
Contactpersoon
Naam Hanneke Roosjen
E-mailadres hroosjen@soaaids.nl
Telefoonnummer 0206262669
Organisatie Soa Aids Nederland
Afdeling Programma jongeren
Betrokken organisaties
Kwaliteit en effectiviteit
Beoordeling 0 Goed beschreven
Datum beoordeling 23-03-2011
Omschrijving beoordeling Onafhankelijk praktijkbeoordelaars die werkzaam zijn bij een themainstituut, GGD, GGZ of thuiszorg geven deze interventie het oordeel 'goed beschreven'. 'Veilig vrijen en seks' voldoet aan de criteria voor een goede beschrijving, handleiding en procesevaluatie.
Bijlagen beoordeling
Thema
Seksualiteit en zwangerschap
  • Seksualiteit
  • Seksueel geweld
  • Soa
Sociaal gedrag en relaties
  • Relaties / vriendschap
Gerelateerd thema loketgezondleven.nl Seksuele gezondheid
Gerelateerd interventieoverzicht Seksuele gezondheid
Gerelateerd communicatietoolkit Seksuele gezondheid
Setting
Setting
  • Welzijnsinstelling
  • Instelling voor jeugd en gezin
Doelgroep
Leeftijd 12 - 18
Geslacht Beide
Doelgroep
  • Algemeen publiek
  • Jeugdzorgmedewerkers
  • Welzijnsprofessionals
  • Kinderen / jongeren
Methodiek
Voorlichting / educatie / training
  • Workshop / cursus / voorlichtingsbijeenkomst
  • Massamediale voorlichting
  • dvd
  • Deskundigheidsbevordering/Train de trainer
  • Voorlichtingsmateriaal
Community en setting ontwikkeling
  • Empowerment
Niveau/pijler
  • Educatie
Documenten
Documenten en materialen
  • Projectplan
  • Draaiboek
  • Folder / brochure
  • Cd / dvd / video / film
Weblinks eigen documenten en materialen
Beschikbare documenten en materialen
Soort document Downloadlink
Anders, nl Find Out artikel.pdf ( 89 kB)
Anders, nl FindOutgebruikersonderzoek.Utwente.pdf ( 166 kB)
Evaluatieverslag Rapport Effectevaluatie Find Out.pdf ( 507 kB)
Evaluatie en ontwikkeling
Evaluatie uitgevoerd Ja
Evaluatie resultaat Met betrekking tot alle zes verschillende onderdelen van het pakket Veilig Vrijen & Seks zijn pretests onder de doelgroep en/of evaluaties uitgevoerd. Zie bijgaande documenten voor verslaglegging van resultaten.Een overzicht van deze pretests, enquêtes en/of evaluaties:1. Krasloten:- Enquête onder jongerenwerkers (september 2004)- Pretest onder leerlingen (januari 2005)- Enquête onder GGD-medewerkers (2007)2. Jongerenboekje:- Pretest onder leerlingen (december 2005)- Pretest onder professionals (januari 2006)3. Handleiding - Enquête onder jongerenwerkers (september 2005)- Testen van werkvormen onder jongerenwerkers (oktober 2006)4. Training professionals:- Per gegeven training wordt geëvalueerd (zie verslaglegging hiervan onder 'Uitvoering')
Specifieke succesfactoren van deze interventie Het pakket Veilig Vrijen & Seks is een modulair opgebouwd basispakket waarin relevante thema’s voor de seksuele gezondheid van jongeren centraal staan. Alhoewel het pakket (nog) niet op effectiviteit is onderzocht, zijn er aanwijzingen (planmatige ontwikkeling, positieve evaluatie onderdelen pakket) dat het pakket bij effectief gebruik van positieve invloed is op de kennis, houding en vaardigheden van jongeren.Het pakket is in nauwe samenwerking met de doelgroep (zoals jongeren als intermediairs) ontwikkeld. Er is veel belangstelling voor het pakket, het wordt in grote aantallen besteld (sinds 2007 bijna 400 handleidingen, 400 dvd’s, 200.000 krasloten, 24.000 jongerenboekjes).De beroepsvereniging voor jongerenwerkers (BV Jong) ziet het als haar doel om jongeren te ondersteunen in hun ontwikkelingsproces naar volwassenheid, als onderdeel van hun sociale omgeving, zodat hun positie direct of op termijn verbetert. Er is een verschuiving te constateren van activiteiten op het gebied van vorming, participatie en vrije tijdbesteding naar preventie en hulpverlening. Jongerenwerkers hebben behoefte aan kennis over de leefwereld van jongeren en over methodieken en projecten (Spierts, 2005). Momenteel is er geen organisatie meer voor de methodiekontwikkeling voor de jeugdsector. Er is behoefte aan moderne methodieken voor de praktijk van het jongerenwerk. Het pakket Veilig Vrijen & Seks voorziet hierin.
Specifieke faalfactoren van deze interventie Er zijn geen specifieke faalfactoren van het pakket te benoemen. Wel kan er gesteld worden dat (alhoewel uit de evaluaties van de trainingen blijkt dat de deelnemers van mening zijn dat hun vaardigheden om voorlichting te gaan geven met het pakket zijn versterkt en zij van plan zijn voorlichtingsactiviteiten te gaan uitvoeren), het aan inzicht ontbreekt in de wijze waarop de training al of niet heeft bijgedragen aan het gebruik van het pakket en welke andere factoren hierbij belemmerend dan wel stimulerend zijn voor (duurzame) implementatie. Het jongerenwerk kent een diffuse organisatiestructuur en is per gemeente anders vormgegeven. Verschillende actoren zoals gemeente, GGD’s, en provinciale ondersteuningsorganen spelen al of niet een belangrijke rol bij de agendering en ondersteuning van jongerenwerkers op het terrein van seksuele gezondheidsbevordering. Tot nu toe is er nog te weinig zicht op dit krachtenveld en invloedrijke factoren. Meer kennis en inzicht in het proces van adoptie en gebruik van het pakket Veilig Vrijen & Seks, kan een belangrijke bijdrage leveren aan succesvolle mplementatiestrategieën richting jongerenwerk. Hierdoor zal het bereik groter zijn en is de bijdrage aan de preventie van soa’s/hiv, ongewenste zwangerschap en grensoverschrijding op korte en lange termijn beter gegarandeerd.
Toekomstige ontwikkeling Lager opgeleide jongeren zijn vergeleken met hoger opgeleide jongeren sterker op seks gericht, beginnen jonger met seks, hebben meer ervaring met vrijwel alle vormen van seks met een partner (zeker op jongere leeftijd), en hebben met meerdere partners seks gehad. Hiernaast is hun kennis van voortplanting, anticonceptie en soa's relatief laag, ze gebruiken minder vaakconsequent anticonceptie, ze hebben vaker te maken gehad met een ongeplande zwangerschap, zowel jongens als meisjes hebben vaker te maken gehad met overhalen en dwang (De Graaf et al., 2005). Daarom heeft Soa Aids Nederland het pakket Veilig Vrijen & Seks voor het jongerenwerk ontwikkeld. Zij heeft dit gedaan in nauwe samenwerking met het jeugdwelzijnswerk, GGD’s en jongeren zelf. De hoofdthema’s in het pakket: verliefdheid, relaties en seks, seks en grenzen en veilige seks sluiten aan bij de problematiek zoals geschetst in het onderzoek Seks onder je 25ste (De Graaf et al., 2005) en worden door het jongerenwerk als relevant gezien (Kocken et al., 2007).Het pakket is in grote lijnen ontwikkeld volgens de stappen van het protocol Intervention Mapping (Bartholomew et al., 2006). In dit kader zijn de verschillende onderdelen van het pakket uitgebreid gepretest onder de doelgroep, zowel onder jongeren als onder intermediairs. Wat methodieken betreft, ligt er in het pakket een sterke nadruk op ‘actieve’ informatieverwerking, model-leren, scenario-informatie en het versterken van vaardigheden. Er worden verschillende creatieve, voor het jongerenwerk geschikte technieken toegepast, zoals kraskaarten invullen, meedoen aan quizzes en testjes, ‘role-model stories’, groepsdiscussies, demonstraties en het aanreiken van en adviseren over alternatieven. De dvd Find Out is gebaseerd op het ‘user as designer’-concept. De jongeren werden in Find Out! zelf programmamaker (voor de populaire tv zender The Box) en gingen op zoek naar antwoorden op vragen die hen bezighouden op het gebied van seks (en drugs en alcohol). Ruim 100 jongeren hebben in groepjes de verschillende afleveringen gemaakt.Aan Find Out zijn diverse onderzoeken gekoppeld. In het voorbereidende stadium zijn 25 middelbare scholen door heel Nederland bezocht om ideeën op te doen voor de serie en om de ruim 100 jongeren te selecteren als programmamakers. Twee pilotafleveringen zijn vervolgens met behulp van een pretest onderzocht onder de doelgroep. Na de opnames van de overige 22 afleveringen is een inhoudsanalyse uitgevoerd voor de hele serie om de onderdelen in kaart te brengen waarvan de effecten op kennis of houding kunnen worden gemeten. De Universiteit Maastricht heeft daarnaast onderzocht wat de effecten zijn op de kijkers en de jonge makers van het programma.
Bereik en uitvoering
Zijn er gegevens over het bereik ingevuld? Ja
Financiering
.
Veilig Vrijen & Seks. In: Loketgezondleven.nl Bilthoven: RIVM, http://www.loketgezondleven.nl Interventie database\V, 19 oktober 2011.
Loketgezondleven.nl Bilthoven: RIVM, http://www.loketgezondleven.nl versie 2.0, 20 december 2010