U bevindt zich op: Loketgezondleven.nl›Interventies›Veelgestelde vragen
Wat is een gezondheidsbevorderende leefstijlinterventie?
Met een gezondheidsbevorderende leefstijlinterventie bedoelen we: 'elke planmatige en doelgerichte aanpak om het gedrag van burgers te veranderen en hun omstandigheden te beïnvloeden, met als doel gezondheid te bevorderen of ziekte te voorkomen'.
Welke organisaties kunnen een interventie indienen voor beoordeling?
Iedere organisatie die eigenaar is van een gezond leven interventie kan deze indienen. Dit kunnen zowel landelijke, regionale als lokale organisaties zijn.
Waarom zou ik een interventie indienen voor beoordeling?
Een erkenning is een beloning voor een interventie die gedegen opgezet of onderzocht is. Het Centrum Gezond Leven communiceert de erkenningen naar haar partners, zoals GGD'en, GGZ- en thuiszorgorganisaties. Ook wordt de erkenning toegevoegd aan Loketgezondleven.nl en de I-database.
U kunt deze erkenning natuurlijk ook gebruiken in uw eigen promotie. Zowel voor het breder verspreiden van uw interventie als het aanvragen van subsidie voor verder onderzoek, kan de erkenning van belang zijn. Organisaties als ZonMw en de Inspectie voor de Gezondheidszorg letten in toenemende mate op de oordelen van de Erkenningscommissie. Daarnaast hebben erkenningen bij gemeentelijke onderhandelingen geleid tot extra financiering. Tot slot krijgt u door de beoordeling goed inzicht in de sterke en zwakke kanten van uw interventie.
Kan ik iedere interventie indienen voor beoordeling?
Voor het indienen van een interventie bij de Erkenningscommissie dient u te voldoen aan de volgende inclusiecriteria:
Hoeveel tijd kost het beschrijven van een interventie?
Uit onderzoek van het CGL onder indieners blijkt dat zij gemiddeld acht uur besteden aan het beschrijven van een interventie voor ‘goed beschreven’. Het beschrijven van een interventie voor ‘theoretisch goed onderbouwd’ kost gemiddeld vijftig uur (variërend van 12 tot 100 uur). De tijdsinvestering is erg afhankelijk van de documentatie van de interventie. Als alle informatie daarin al goed op papier staat, is het maken van de beschrijving niet veel werk.
Wanneer is de deadline voor het indienen van interventies voor beoordeling?
De commissies beoordelen elke twee maanden nieuwe interventiebeschrijvingen. Mocht een commissievergadering vol zitten, dan schuift uw interventie door naar de volgende vergadering. Het CGL geeft u vooraf advies om uw beschrijving zonodig te verbeteren. Mail daarom uw interventiebeschrijving naar ons zodra u een concept gereed heeft. Wij kunnen u dan laten weten in welke vergadering uw interventie beoordeeld kan worden. U kunt contact opnemen met Sandra van Dijk voor de deadlines van 2010.
Hoe lang duurt het voordat de uitslag van de beoordeling bekend is?
Als uw interventie in de eerstvolgende commissievergadering beoordeeld wordt, zit er ongeveer twee maanden tussen het opsturen van de conceptbeschrijving en de uitslag.
Kan ik advies krijgen bij het indienen van mijn interventie?
Interventies worden beoordeeld door de onafhankelijke Erkenningscommissie Interventies, met leden uit wetenschap, beleid en praktijk. Medewerkers van het Centrum Gezond Leven (CGL) adviseren de indiener van gezond leven interventies bij het verbeteren van de beschrijving.
Het CGL leest alle interventiebeschrijvingen voordat deze worden ingediend bij de Erkenningscommissie en geeft u advies voor het verbeteren van uw beschrijving. Hiervoor geeft het CGL ook workshops. Daarnaast verzorgt CGL alle administratie rondom de Erkenningscommissie. Medewerkers van het CGL zijn aanwezig bij de commissievergadering, communiceren de oordelen naar de indieners en publiceren de beoordelingen op Loketgezondleven.nl.
Welke interventies zijn al beoordeeld door de Erkenningscommissie?
In de I-database kunt u zoeken op het kenmerk ‘Beoordeling’. Hiermee kunt u een up-to-date overzicht van beoordeelde interventies vinden.
Waarin verschilt niveau ‘goed beschreven’ van de andere niveaus?
Het niveau ‘goed beschreven’ geldt niet als een erkenning. Interventies die voor niveau ‘goed beschreven’ worden ingediend, worden beoordeeld door praktijkprofessionals en medewerkers van kennisinstituten, niet door de Erkenningscommissie.
Voor ‘goed beschreven’ is nog geen onderbouwing van de werkzaamheid nodig. De aandacht ligt meer op toepasbaarheid. Dit wordt beoordeeld op basis van de beschrijving, de handleiding en eerdere ervaringen die zijn onderzocht met een procesevaluatie.
Is de erkenning voor altijd geldig?
Nee, een erkenning is niet voor altijd geldig.
Interventies die zijn erkend, worden geacht door te groeien naar het volgende niveau van erkenning. Daarom worden interventies na vijf jaar herbeoordeeld. U krijgt daar bericht over.
Interventies die zijn beoordeeld als ‘goed beschreven’ worden geacht binnen twee jaar door te groeien naar ‘theoretisch goed onderbouwd’.
Is een beoordeling nodig om te worden opgenomen in de I-database?
Nee, voor opname in de I-database is het niet nodig dat uw interventie beoordeeld is. Omgekeerd is het wel een voorwaarde voor erkenning dat uw interventie in de I-database staat, alleen dan wordt de interventie beoordeeld.
Alle beschikbare leefstijlinterventies van Nederland moeten door hun eigenaar/uitvoerders worden ingevoerd in de I-database. Dit moet u doen vóórdat u uw interventie indient voor beoordeling. Alleen de moeders/eigenaars van een interventie kunnen deze vervolgens indienen in het erkenningstraject. Na de commissievergadering wordt het oordeel door ons toegevoegd aan de informatie in de I-database. Hiermee komt u bovenaan de zoekresultaten te staan.
Wat is het verschil met de beoordelingen voor de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut?
Er is geen enkel inhoudelijk verschil tussen deze beoordelingen. De Erkenningscommissie Interventies is ingesteld en wordt ondersteund door het Centrum Gezond Leven, het Centrum Jeugdgezondheid en het Nederlands Jeugdinstituut. Voor alle interventies worden dezelfde criteria gehanteerd.
Ook de beoordelingen van leefstijlinterventies die zijn erkend via het Nederlands Jeugdinstituut worden opgenomen in de I-database. Andersom wordt uw jeugdinterventie ook opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies als deze is erkend via het Centrum Gezond Leven. De Databank Effectieve Jeugdinterventies kent vooralsnog echter geen niveau ‘goed beschreven’.
Wat is de inhoud van de workshop interventiebeschrijvingen?
We bespreken het Werkblad beschrijving interventie. Per onderdeel bespreken we de aandachtspunten voor de commissie. Vooraf aan de workshop maakt u zelf een conceptbeschrijving van de interventie. Tijdens de workshop bespreken we deze en krijgt u advies van CGL en de medecursisten.
De workshop is bedoeld voor de niveaus ‘theoretisch goed onderbouwd’ tot en met ‘bewezen effectief’. Het beschrijven voor het niveau ‘goed beschreven’ is zonder workshop uit te voeren.
De workshop duurt een dag en is gratis (inclusief lunch). De workshop vindt plaats bij het RIVM in Bilthoven.
Zijn de erkenningsniveaus vergelijkbaar met ‘best practice’ en ‘evidence based’?
‘Best practice’ en ‘evidence based’ zijn veel gebruikte termen, en toch vindt u deze niet zo terug binnen het erkenningssyteem van het CGL. Er is namelijk geen eenduidigheid in wat er precies onder deze begrippen wordt verstaan.
Evidence based komt vooral neer op het gebruiken van het best beschikbare bewijs. Best practice komt neer op het gebruik van een interventie/methode die in de praktijk effectiever en efficiënter blijkt te zijn dan andere interventies/methodes. Van beide termen zijn er verschillende definities en uitleg in omloop, die veel van elkaar kunnen verschillen. Zo wordt een interventie die door de praktijk als best werkend wordt ervaren soms ook ‘best practice’ genoemd. Om verwarring te voorkomen heeft het CGL er voor gekozen om het certificeren niet aan deze termen op te hangen. In plaats daarvan gebruikt het CGL de vier erkenningsniveaus en het niveau ‘goed beschreven’. Binnen deze niveaus komen de inhoudelijke aspecten van ‘evidence based’ en ‘best practice’ terug, evenals de overdraagbaarheid en de toepasbaarheid van een interventie.
Is een erkende interventie gegarandeerd effectief?
Nee, de effectiviteit kan nooit gegarandeerd worden. De effectiviteit van een interventie is namelijk ook afhankelijk van de organisatie en de professional die deze uitvoert en van de implementatie. In de beschrijving van de interventie kunt u meer lezen over de context waarin deze is uitgevoerd.
Wat u wel zeker weet is dat erkende interventies theoretisch onderbouwd zijn en daarom kansrijk zijn om effect te hebben. Interventies die ‘waarschijnlijk’ of ‘bewezen effectief’ zijn, hebben in ieder geval in de onderzochte situatie (in Nederland en in het buitenland) effect gehad.
Mogen we alleen nog erkende interventies gebruiken?
Als u de keuze uit verschillende interventies heeft, heeft het de voorkeur een erkende interventie in te zetten. U heeft immers informatie over de kwaliteit en effectiviteit van deze interventies.
Dit wil echter niet zeggen dat de niet-beoordeelde interventies niet effectief kunnen zijn. Van veel interventies is de effectiviteit nog onbekend. Ook is het mogelijk dat er nieuwe thema’s/problemen bijkomen waarbij nog weinig onderzoek is uitgevoerd. Wij streven ernaar zo snel mogelijk een grote hoeveelheid interventies beoordeeld te hebben, zodat helder wordt wat de kwaliteit van deze interventies is. Op die informatie kunt u uw keuze baseren.
Op welke type preventie richt het CGL zich?
Interventies gericht op de universele preventie (gezondheidsbevordering gericht op de algehele bevolking) en selectieve preventie (gezondheidsbevordering gericht op groepen met een verhoogd risico op ziekte), aangevuld met geïndiceerde preventie gericht op gezonde individuen met een verhoogd risico op ziekte, kunnen ingediend worden.
Buiten de reikwijdte van het Centrum Gezond Leven valt screening/vroegsignalering, diagnostiek, behandeling en geïndiceerde zorg voor mensen met gediagnosticeerde ziekte (volgens de ICD-10 en/of DSM IV).
Daarbinnen richt het beoordelingsysteem zich vooral op interventies die als doel hebben het beïnvloeden van gedrag- en omgevingsfactoren. (Landelijke) Beleidsmaatregelen worden niet beoordeeld via de Erkenningscommissie. De effectiviteit van beleidsmaatregelen wordt op een andere manier vastgesteld. Informatie hierover verschijnt te zijner tijd op Loketgezondleven.nl.
Welk achtergrondinformatie helpt u bij het opstellen van een interventie?
Onder het tabblad Instrumenten vindt u instrumenten die u kunt gebruiken bij het op- of bijstellen van een interventie.
Andere aan te raden literatuur zijn de handboeken:
Het gaat hierbij om: degelijke probleem- en determinantenanalyse, gebruik van theoretisch model/uitgangspunten, participatie van doelgroep(en), mix van interventies (bijvoorbeeld gedrag en omgeving), gebruik van verschillende implementatiestrategieën en het creëren van draagvlak en goed leiderschap.
