Effectieve preventie van alcoholproblemen vraagt om een integrale aanpak. Deze speelt in op de verschillende factoren die schadelijk alcoholgebruik beïnvloeden: maatschappelijke norm, persoonlijke motivatie, beschikbaarheid van alcohol en toezicht.
Beïnvloeding van de oorzaken van (overmatig) alcoholgebruik vindt allereerst op landelijk niveau plaats door bijvoorbeeld:
- regelgeving voor televisiereclame en leeftijdsgrenzen.
- regelgeving voor de verstrekking van alcohol en de inrichting en bedrijfsvoering van verstrekkingspunten.
- regelgeving voor toezicht op de naleving van wetgeving.
Vijf pijlers als hulpmiddel
Aanvullend op landelijke maatregelen en activiteiten en binnen de kaders van landelijke wetgeving hebben gemeenten diverse mogelijkheden om de oorzaken van (schadelijk) alcoholgebruik te beïnvloeden. Als hulpmiddel hierbij kunt u de vijf pijlers van een integrale aanpak gebruiken: fysieke- en sociale omgeving, regelgeving en handhaving, voorlichting en educatie, signalering, advies en ondersteuning.
Aan de hand van de pijlers kunt u nagaan wat er nu al gebeurt in de gemeente per pijler en aandachtspunten voor het toekomstig beleid formuleren (welke pijlers hebben extra aandacht nodig). U vindt per pijler mogelijkheden om deze concreet in te vullen. Hiervoor kunt u ook het interventieoverzicht alcohol gebruiken.
Welke pijlers worden ingezet, wanneer dat gebeurt en in welke verhouding, is o.a. afhankelijk van de lokale doelstellingen, eerder beleid en doelgroepen.
Lees meer over een basispakket met maatregelen en voorbeelden van de vijf pijlers.
Welke onderwerpen vindt u hier?
Intersectorale samenwerking
Een voorwaarde voor integraal beleid is intersectorale samenwerking. Immers, om alcoholproblematiek effectief aan te pakken, zijn ook maatregelen op andere beleidsterreinen dan volksgezondheid nodig. Belangrijke sectoren voor alcoholbeleid zijn veiligheid en openbare orde, verkeersveiligheid, onderwijs, jeugdbeleid, horecabeleid, toerisme, ouderenbeleid, sportbeleid en reclamebeleid. Als gevolg daarvan zijn er vaak veel partijen bij het alcoholbeleid betrokken.
Verandering zichtbaar op langere termijn
Alcoholbeleid is gebouwd op verschillende interventies die gedurende een langere tijd worden uitgevoerd. Er zijn veel factoren die alcoholgebruik beïnvloeden. Daaronder vallen tradities en normen die zo sterk zijn ingebed in de plaatselijke cultuur dat veranderingen op dit gebied pas op langere termijn te verwachten zijn. Duurzaamheid is dan ook een belangrijke voorwaarde voor een effectief alcoholbeleid.
