U bent hier

Integraal beleid

Meerdere factoren beïnvloeden gezondheid

Gezondheid wordt beïnvloed door verschillende factoren zoals leefstijl en de fysieke- en sociale omgeving. Het model van Lalonde laat dat zien.

Model van Lalonde

Figuur: Het model van Lalonde

Dit model maakt duidelijk dat voor effectief gezondheidsbeleid het nodig is om in te spelen op meerdere factoren die de gezondheid beïnvloeden. Anders gezegd: voor de aanpak van gezondheidsproblemen is integraal beleid nodig. Zo is voor een effectieve preventie van overgewicht naast voorlichting over gezonde voeding en bewegen, ook een leefomgeving nodig die bewegen en gezond eten stimuleert. Dit vraagt ook maatregelen van andere beleidsterreinen dan volksgezondheid. Die beleidsterreinen hebben daar ook baat bij. Gezonde kinderen leren bijvoorbeeld beter en gezonde burgers kunnen aan het werk en doen mee in de maatschappij.

Congres 18 mei 2017: Sturen op integraal werken

Over effectief integraal werken is meer onderbouwde en praktische kennis beschikbaar dan veel gemeenten weten. Zeven kennisinstituten én de Werkplaatsen Sociaal Domein organiseren samen met Binnenlands Bestuur het congres Sturen op integraal Werken, voor beleidsambtenaren en bestuurders. Het congres vindt plaats op 18 mei in Antropia in Driebergen. 

 

E-magazine Bouwstenen voor integraal werken voor gemeenten

Tijdens het congres lanceren de landelijke kennisinstituten NJi, NCJ, RIVM, Kenniscentrum Sport, Movisie, Trimbos-instituut en Vilans een nieuw e-magazine voor gemeenten, ‘Bouwstenen voor integraal werken’. Het magazine bevat interviews met bestuurders en deskundigen en goede voorbeelden op het terrein van integraal werken. Naast inspiratie biedt dit magazine gemeenten toegang tot de databanken met kwalitatief goede en succesvolle interventies. Officiële lancering van het e-magazine vindt plaats door Wil de Zwart van het ministerie van VWS.

Voorbeeld: In Weststellingwerf doen alle beleidsterreinen mee

Bij gemeente Weststellingwerf zoeken beleidsmedewerkers van verschillende domeinen elkaar op en werken samen om thema’s op te pakken. Zo is er een integrale werkgroep gestart met de focus op een gezonde wijk en gezonde jongeren. De belangrijkste tips op een rij voor een integrale aanpak:

  • Stel een regisseur/ coördinator aan. Op die manier kun je de agenda veel nadrukkelijker neerzetten binnen de eigen organisatie en naar partners
  • Zorg voor bewustwording over het onderwerp binnen de gemeente, zodat er affiniteit en enthousiasme ontstaat.
  • Kies mensen in de groep met kennis over het gebied/dorp/stad.
  • Het helpt mensen te kiezen die over vernieuwing kunnen en willen denken, over hun grenzen heen willen kijken en oude patronen los durven te laten.
  • Betrek partners vanuit het ruimtelijk domein, zij kennen de wijk goed.

Voor mij is de meerwaarde van de werkgroep dat we een analyse doen van de wijken vanuit alle perspectieven, waardoor we een goede inschatting kunnen maken op welke wijk we ons moeten richten. Dit helpt ons domein ook weer om een breed afgewogen beslissing te nemen over wat gaan aanpakken in het groenbeheer.

Bert van Lubek, afdeling Ruimte, Beheer en Realisatie gemeente Westwellingwerf                                                                          (Bron: GezondIn.nu)

Integraal beleid is sectoroverstijgend

Integraal beleid pakt verschillende factoren die van invloed zijn op de gezondheid in samenhang aan. Dit beleid richt zich op het individu en de leefomgeving. Zo is voor een effectieve preventie van overgewicht naast voorlichting over gezonde voeding en bewegen, ook een leefomgeving nodig die bewegen en gezond eten stimuleert. Dit vraagt ook maatregelen van andere beleidsterreinen dan volksgezondheid. Maar het werkt ook andersom. Een gezonde bevolking kan bijdragen aan de doelstellingen van andere beleidsterreinen. Zo is gezondheid van invloed op schoolprestaties, de loopbaan van mensen en op (arbeids)participatie ([1]).

Integraal beleid sluit ook aan bij de aanpak van problematiek van kwetsbare groepen. Juist hierbij is de betrokkenheid van meerdere beleidsterreinen noodzakelijk voor een effectieve aanpak. Zo hangen bijvoorbeeld gezondheidsachterstanden nauw samen met een laag inkomen, werkloosheid, laag opleidingsniveau en ongunstige woon- en werkomstandigheden.

Recept voor integraal beleid?

Op gemeentelijk niveau is integraal beleid volop in ontwikkeling. Integraal beleid is niet eenvoudig. Er bestaat geen vast recept of 'optimale werkvorm' voor. De juiste aanpak hangt af van de lokale situatie en mogelijkheden. Verschillende factoren spelen daarbij een rol, zoals de mate waarin een gemeente nu al integraal werkt, hoe een gemeente georganiseerd is (er is bijvoorbeeld al veel overleg en samenwerking tussen sectoren), de prioriteiten en thema’s die zijn gekozen, de schaalgrootte en samenwerkingspartners.

De werkzaamheid van lokaal-integraal beleid

Lokaal-integraal beleid krijgt een steeds belangrijkere plek binnen de publieke gezondheidszorg. Uit onderzoek van onder andere het AMC / de Universiteit van Amsterdam blijkt het bewijs voor de werkzaamheid van lokaal-integraal beleid beperkt. Vragen voor vervolgonderzoek gaan over samenwerken, borgen, burgerparticipatie en over vergoten effecten op maatschappelijke participatie en volksgezondheid. Lees meer in het rapport over deze vragen uit de praktijk, de antwoorden en de kansen voor verder onderzoek

Kansen voor integraal beleid in beeld

Deze vragen helpen u op weg:

  • Wat zijn de gevolgen en de oorzaken van de gezondheidsprobleem in de gemeente?
  • Wat kan gezondheidsbevordering aan meerwaarde bieden voor bijvoorbeeld het seniorenbeleid, de armoedebestrijding, participatie etc.? Waar gebeurt dit al?
  • Welke beleidsterreinen (zoals Wmo, sport-, veiligheids- , mobiliteits- of jeugdbeleid) kunnen gezond gedrag stimuleren middels hun beleid?
  • Hoe is het draagvlak voor gezondheid bij de andere beleidsterreinen?
  • Welke bevorderende factoren voor integraal beleid spelen in uw gemeente?

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer