U bent hier

Wanneer en hoe op het werk evalueren

Wat kan ik evalueren aan het beleid?

Verschillende onderdelen van beleid kunnen worden geëvalueerd. Aspecten die tijdens monitoring- en evaluatiemomenten aan bod kunnen komen zijn:

  • Effect: welke effecten zijn bereikt? Belangrijk is om te weten wat het beleid heeft opgeleverd. Denk daarbij ook aan neveneffecten die vooraf wellicht niet verwacht werden. Wegen de kosten op tegen de baten? Als dat niet zo is, dan kunnen onderstaande onderdelen misschien verklaren waarom.
  • Bereik: hoe hoog was het percentage deelnemers en hoe hebben zij de activiteiten ervaren? Zijn de juiste mensen bereikt? Als u een sportprogramma opstelt waar alleen actieve fitte medewerkers aan deelnemen, bereikt u waarschijnlijk niet wat u wilt. Redenen achterhalen waarom de doelgroep niet meedoet of snel afhaakt kan richting geven voor aanpassingen aan het beleid.
  • Proces: loopt alles volgens plan? Soms blijkt dat er een onderdeel van het beleid in de praktijk niet goed werkt. Stel dat hier door een proactieve afdeling of medewerker een oplossing voor is bedacht, dan is deze misschien wel toe te passen op andere afdelingen.
  • Middelen: is er voldoende budget en materiaal beschikbaar? Als er te weinig middelen of uren zijn begroot, kan ook succesvol beleid spaak lopen. Zijn de uren wel efficiënt besteed? Zijn er onverwachte eenmalige kosten gemaakt? Het antwoord vinden op deze vragen kan voorkomen dat nieuw beleid onnodig wordt stopgezet.

Er zijn verschillende soorten onderzoek. Een mogelijke indeling is kwantitatief versus kwalitatief. Kwantitatief levert meestal cijfers op en wordt vaak uitgevoerd met behulp van vragenlijsten. Kwalitatief onderzoek wordt vaak gebruikt om te verkennen of juist verdiepen en wordt vaak uitgevoerd met interviews of groepsgesprekken.

Niet alleen achteraf evalueren

‘Evalueren’ wordt soms geassocieerd met de laatste fase van een project. Houd echter niet alleen achteraf, maar al vanaf het begin rekening met evaluatie. Bedenk welke resultaten beoordeeld moeten worden en wat daarvoor nodig. Sluit hierbij zoveel mogelijk aan op de doelstellingen.

Ook tussentijds evalueren en doorlopend monitoren kan nuttig zijn. Want waarom wachten met de knelpunten oplossen als dat ook al gedurende de uitrol van het beleid kan? Een extra evaluatiemoment kost niet altijd veel tijd: af en toe stilstaan bij de vraag ‘gaat alles nog volgens plan?’ of het actief ophalen van ‘klachten’ kan al heel leerzaam zijn. Bevraag medewerkers niet vaker dan nodig. Sluit zoveel mogelijk aan bij bestaande andere evaluatiemomenten, zoals het verplichte MTO.

Tips voor een goede evaluatie

  • Zorg dat vooraf duidelijk is welke vragen beantwoord moeten worden. Het kan helpen om bijvoorbeeld de tabellen die ingevuld moeten worden al vooraf te maken. Door een leeg rapport op te stellen, is het gemakkelijk om af te vinken welke vragen al zijn beantwoord.
  • Een controlegroep is van extra waarde als u effect wilt aantonen. Dit zijn medewerkers die niet wordt blootgesteld aan het nieuwe beleid, maar wel vergelijkbaar zijn met de medewerkers die wel aan het beleid blootgesteld worden. Daarmee is beter aan te tonen dat het effect wordt veroorzaakt door het beleid en niet toevallig is.
  • Het is voor een effectmeting nuttig om niet alleen direct na afloop te meten, maar ook vooraf en enige tijd na afloop. Hiermee kunt u zien of er een verschil in de tijd is.
  • Kijk of er al eerder onderzoek is gedaan naar hetzelfde thema of onderwerp. Misschien zijn er al gegevens van voorgaande jaren beschikbaar waarmee u de nieuwe cijfers kunt vergelijken. En door dezelfde vragen te stellen, voorkomt u dat er een nieuwe vragenlijst opgesteld hoeft te worden.
  • Maak zoveel mogelijk gebruik van bestaande meetinstrumenten. Een instrument kan bestaan uit een set vragen die samen een bepaald ‘concept’ meten, zoals kennis, mening, bewustwording of gedrag. Ook zijn er instrumenten om frequenties te meten, zoals aantallen deelnemers.
  • Mocht er niemand zijn die beschikt over de benodigde tijd en competenties, dan is het misschien mogelijk daar iemand voor in huis te halen. Dat kan een onderzoeksbureau zijn, maar denk ook aan een stagiar(e). Vaak is evaluatie van beleid een mooie stage opdracht.
  • Het is leuk voor de medewerkers als ze zelf hun voortgang kunnen zien: koppel de resultaten dus terug.

De kwaliteit van uw gezondheidsbeleid

Als u trots bent op het gezondheidsbeleid van uw organisatie, dan kunt u dat beleid laten beoordelen. Organisaties die deze beoordeling faciliteren zijn bijvoorbeeld: Kroon op het werk, Gezond Kompas, en het internationale Institute for Health Management and Quality.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer