Hoe beter een interventie of activiteit aansluit bij de doelgroep en de lokale context, hoe effectiever de interventie of activiteit zal zijn. Daarom is het soms nodig om een interventie op onderdelen aan te passen als u een interventie in een andere gemeente of bij een andere doelgroep uitvoert. Dan is belangrijk dat u de werkzame elementen zoveel mogelijk behoudt.

Bepaal of en wat aangepast moet worden

Voordat u aan de slag gaat met de implementatie en uitvoering van de gekozen interventies is het belangrijk om te bepalen of er iets aangepast moet worden aan de interventie zodat deze past bij de doelgroep, wijk of gemeente. Dit doet u door contact op te nemen met de interventie-eigenaar. Leg voor wat de doelgroep, context en setting voor uw aanpak is en hoe dit eventueel afwijkt van de interventie die u wilt gaan implementeren. Bespreek met de interventie-eigenaar wat de werkzame elementen zijn, wat absoluut behouden moet blijven en welke elementen aangepast kunnen of moeten worden. Wees ervan bewust dat als u de werkzame elementen niet behoud de interventie minder effectief kan worden.

Werkzame elementen

Werkzame elementen zijn de onmisbare onderdelen die zorgen dat een interventie werkt. Als die ontbreken, werkt de interventie niet of is deze minder effectief. Denk hierbij aan inhoudelijke elementen die voortkomen uit de gebruikte methode (bijvoorbeeld inzet van een rolmodel) of aan elementen die van belang zijn voor de uitvoering van de interventie (bijvoorbeeld  goede samenwerking). Lees meer over werkzame elementen.

Ga in gesprek met de doelgroep en sleutelfiguren

Als u een interventie wilt aanpassen, dan is het belangrijk te bepalen wat en hoe de interventie aangepast moet worden. Dit doet u samen met de doelgroep van de interventie en met relevante (lokale) partijen die kennis hebben van het gekozen gezondheidsthema. Bespreek met sleutelfiguren uit de doelgroep hoe de interventie aansluit en afwijkt van hun wensen en behoeften. Met (lokale) experts op het gezondheidsthema bespreekt u welke soort aanpassingen nodig zijn. Denk aan materiaal, intensiteit, inhoud, presentatie, wijze van implementeren en hoe te werven.

Zicht op Evenwicht voor migranten ouderen

Zicht op Evenwicht voor migranten ouderen

Zicht op Evenwicht (Trimbos-instituut) is een effectieve valpreventie interventie maar bereikte in Amsterdam geen migranten ouderen. GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Amsterdam besloot daarom een cultuursensitieve variant van deze interventie te ontwikkelen. Inhoudelijke elementen zoals doelen stellen, en het herkennen en aanpassen van niet-helpende gedachten bleven overeind. De praktische middelen, zoals de manier van aanbieden en uitvoering paste GGD Amsterdam aan aan de waarden en mogelijkheden van de doelgroep. De werving van deelnemers gaat mondeling in plaats van schriftelijk en ook gebruiken ze voorbeelden die passen bij de doelgroep. Lees meer over hoe GGD Amsterdam met Zicht op Evenwicht te werk is gegaan.

Stem af met eigenaar en test de interventie

Zodra u de interventie heeft aangepast informeert u de interventie-eigenaar over de aanpassingen én gaat u de interventie testen bij de doelgroep. Dit doet u door materialen op te sturen naar mogelijke interventie-uitvoerders. Vraag hen of de interventie aansluit bij de doelgroep, goed uit te voeren is en welke eventuele knelpunten zij ervaren. Daarnaast gaat u in gesprek met de doelgroep om na te gaan of de interventie aansluit bij hun wensen en behoeften en wat er anders moet? Op basis van deze gesprekken past u de interventie indien nodig weer aan. Tot slot voert u een pilot test uit van de interventie. Pas op basis van de procesevaluatie de interventie waar nodig weer aan.

Tip: checklist toegankelijke informatie

Goed aansluiten bij de doelgroep betekent dat de informatie die u ontwikkelt goed is afgestemd op de doelgroep waarvoor u het schrijft. PharosPharos is het expertisecentrum gezondheidsverschillen.  ontwikkelde een checklist die daarbij helpt. Met de checklist beoordeelt u of de doelgroep uw informatie begrijpt.

Implementeer en evalueer

Nadat u keuze voor interventies heeft gemaakt en deze indien nodig heeft aangepast, gaat u aan de slag met de implementatie. Houd hierbij rekening met een goede training van de uitvoerende professionals, werving via sleutelfiguren/intermediairs, financiering en borging van de interventie. Evalueer via een proces- en effectevaluatie om de interventie te borgen en door te ontwikkelen.