U bent hier

Omvang alcoholgebruik

Wat is schadelijk alcoholgebruik?

Alcoholgebruik is schadelijk als het de lichamelijke gezondheid aantast of overlast veroorzaakt. Daarvan is sprake als iemand:

  • meer drinkt dan fysiek gezond is voor een persoon.
  • drinkt in situaties waarin dat onverantwoord is, bijvoorbeeld in het verkeer, op school of tijdens het werk.
  • drinkt als reactie op persoonlijke problemen.
  • drinkt met als gevolg dat de directe omgeving eronder lijdt (bijvoorbeeld de partner of kinderen).
  • drinkt met als gevolg dat situaties uit de hand lopen (bijvoorbeeld huiselijk geweld, uitgaansgeweld, vernielingen of uitgaansoverlast).
  • drinkt omdat er sprake is van lichamelijke of psychische afhankelijkheid (verslaving).

Bij welke hoeveelheden alcohol deze verschijnselen zich voordoen, is afhankelijk van leeftijd, sekse, persoonlijke omstandigheden, erfelijkheid en andere factoren.

Alcoholgebruik in cijfers

Merendeel van de bevolking drinkt alcohol

In 2014 geeft 77% van de Nederlandse bevolking van 19 jaar en ouder aan alcohol te hebben gedronken het afgelopen jaar: 82% van de mannen en 72% van de vrouwen. Deze percentages zijn redelijk stabiel de afgelopen jaren. In 2014 was 12% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder een zware drinker: 13% van de mannen en 10% van de vrouwen. In de leeftijdsgroep 20 tot 30 jaar is het percentage zware drinkers het hoogst: 19%.

Zes procent van de volwassenen drinkt meer dan richtlijn

Van de Nederlandse mannen boven de 19 jaar, drinkt 6,7% dagelijks meer dan de maximum aanbevolen hoeveelheid van twee glazen alcohol. Van de vrouwen boven de 19 jaar is drinkt 6,1% meer dan de maximum aanbevolen hoeveelheid van één glas alcohol per dag ([1] Richtlijn goede voeding) [2], 2013).

Ruim twee derde van scholieren heeft ervaring met alcohol

In 2011 heeft 70% van de scholieren in het voortgezet onderwijs van 12 tot en met 18 jaar wel eens alcohol gedronken en 43% dronk in de afgelopen maand ([3]).  

Bingedrinken: 30% drinkt meer dan 5 glazen

In 2011 had bijna één op de drie (30%) 12 tot en met 18-jarigen in de afgelopen maand wel eens vijf glazen of meer alcohol bij één gelegenheid gedronken (‘binge drinken’). Er is weinig verschil tussen meisjes en jongens in bingedrinken. Van de zestienjarigen heeft 57% in de afgelopen maand wel eens aan binge drinken gedaan. Onder twaalfjarigen is dat 3%. Het percentage binge drinkers is het hoogst onder degenen die drinken: 68%. ([3]).

Ruim 1.000 ziekenhuisopnamen door alcoholintoxicatie

In 2014 zijn 983 jongeren onder de 18 jaar in het ziekenhuis opgenomen vanwege een alcoholvergiftiging. Volgens de registratie van kinderartsen werden meer meisjes (52%) dan jongens (48%) opgenomen[4].

Steeds meer 55-plussers ingeschreven bij verslavingszorg

Het percentage drinkers neemt af met het ouder worden. Bij 65-plussers is het percentage drinkers relatief laag, vooral bij de oudste ouderen.

Steeds meer 55-plussers staan vanwege alcoholproblemen ingeschreven bij de verslavingszorg. In tien jaar tijd blijkt dit aantal meer dan verdubbeld te zijn (van bijna 3.800 in 2001 naar bijna 9.000 in 2010). Gecorrigeerd voor de vergrijzing bedraagt de stijging in 2010 ongeveer 94%. De stijging onder vrouwelijke senioren verloopt in verhouding sneller dan bij mannen (102% respectievelijk 85% in 2010).

Alcoholgebruik en andere middelen

Alcoholgebruik hangt samen met andere leefstijlfactoren, zoals roken. Mensen die drinken, zijn vaker rokers en vice versa ([5]). Daarbij zijn zware rokers ook vaker zware drinkers ([6]). Ook zijn er samenhangen tussen excessief alcoholgebruik, ongezond eten en weinig bewegen ([7]). Ook bij jongeren is er een duidelijk verband tussen alcohol drinken, roken en cannabis gebruik. Jongeren die in de afgelopen maand alcohol dronken, hebben een zeven keer grotere kans om te roken en een bijna negen keer zo grote kans om cannabis te gebruiken als niet-rokende jongeren ([8]). Ook uit ander onderzoek blijken zowel drinken, roken als druggebruik bij jongeren te clusteren ([9]; [10]).

Combinatiegebruik komt vaak voor in het uitgaanscircuit. Onderzoek toont aan dat een kwart van de partybezoekers 2 tot 5 middelen gebruikte, waarbij combinaties met alcohol of ecstasy het meest voorkwamen ([11]).

Meer informatie

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Gezondheidsraad. Richtijn goede voeding 2006.
  2. GGD'en, CBS, RIVM. Gezondheidsmonitor GGD'en, CBS en RIVM. 2012.
  3. Van Laar MW, Cruts AA, Van Ooyen-Houben MM, Meijer RF, Croes EA, Ketelaars AP. Nationale Drug Monitor 2012. 2013.
  4. van der Lely N., van Hoof J., Franken F., van Dalen W. Factsheet alcoholintoxicaties 2007 tot en met 2014. 2015.
  5. Drobes DJ. Concurrent alcohol and tobacco dependence: mechanisms and treatment. 2002.
  6. Anderson P, Baumberg B. Alcohol in Europe: a public health perspective. 2006.
  7. Wendel-Vos GC, Picavet HS, Van Gelder BM, Tijhuis MA, Droomers M. Een exploratie van risicogroepen en samenhang met omgeving, gezondheid en zorggebruik.
  8. Schrijvers CT, Schoemaker CG. Spelen met gezondheid. Leefstijl en psychische gezondheid van de Nederlandse jeugd. 2008.
  9. Wiefferink CH, Peters L, Hoekstra F, G Dam te, Buijs GJ, Paulussen TG. Clustering of health-related behaviors and their determinants: Possible consequences for school health interventions. 2006.
  10. Paradis 20. Alamian & Paradis, 2009.
  11. al. 20. Van der Poel et al., 2010.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer