U bent hier

Een integrale aanpak van alcoholproblemen

Een effectieve preventie van alcoholproblemen vraagt om een integrale aanpak. Dat betekent dat u zich samen met uiteenlopende beleidsterreinen en partnerorganisaties richt  op de verschillende factoren die van invloed zijn op gezondheid, veiligheid en opvoeding. Zo worden verschillende soorten maatregelen en interventies in samenhang ingezet voor diverse doelgroepen en hun omgeving. Om deze aanpak lokaal vorm te geven, kunt u de pijlers voor een integrale aanpak gebruiken. Per pijler vindt u mogelijkheden voor een concrete invulling.

Effectief alcoholbeleid

Gecombineerde aanpak middelengebruik

Het gebruik van meerdere middelen kan aanleiding zijn om de aanpak van drugs- en alcoholgebruik te combineren. Dit kan bijvoorbeeld via educatie op het mbo (alcohol, drugs en roken). De thema's alcohol en roken kunnen worden gecombineerd bij het zorgen voor een alcoholvrije school- en sportomgeving en in lesprogramma's op het primair en voortgezet onderwijs. Meer mogelijkheden om de aanpak te combineren vindt u bij de pijlers voor een integrale aanpak.

Voorbeeld: Integrale aanpak alcoholpreventie bij sportverenigingen

Hoe bereik je samenwerking met sportverenigingen om preventie van alcoholgebruik onder jongeren aan te pakken? Dat was één van de vragen die naar voren kwam in de projectgroep van het project ‘Verzuip jij je toekomst?!’ in de regio Zuid-Holland Zuid. In een online enquête onder 700 sportverenigingen is gevraagd naar de mening over de wijzigingen van de Drank- en Horecawet gericht op alcoholpreventie bij jongeren. Hierin is ook gevraagd wie bereid is met dit thema aan de slag te gaan. Ca 100 verenigingen reageerden positief. Binnen de aanpak zullen alle pijlers van een integrale aanpak aandacht krijgen. Er wordt ingezet op het borgen van regels omtrent alcohol in het beleid, het trainen van barpersoneel in het omgaan met dit beleid en het creëren van bewustwording bij ouders en jeugdleden. Tips om zelf aan de slag te gaan:

  • Vraag in een enquête naar de ervaringen en behoeften van verenigingen rondom het thema, dit is een laagdrempelige en vraaggerichte manier om een beeld te krijgen van sportverenigingen en om bij hun wensen aan te sluiten;
  • Maak gebruik van bestaande contacten van de regionale Sportservice organisatie en de BOB-sport campagne om verenigingen te bereiken;
  • Ga eerst aan de slag met gemotiveerde sportverenigingen. Goed voorbeeld doet goed volgen;
  • Bekijk in de factsheets tips voor gemeenten en verenigingen (diensgezondheidjeugd.nl).

Integrale aanpak in het kort

Pijler 1: fysieke en sociale omgeving

Een integrale aanpak van alcoholproblemen richt zich niet alleen op individuele jongeren en probleemdrinkers, maar ook op hun omgeving. In de openbare ruimte kan een gemeente bijvoorbeeld reclame-uitingen voor alcohol beperken. Afspraken met onder andere horeca en supermarkten zorgen ervoor dat alle alcoholverstrekkers dezelfde boodschap uitdragen. Op scholen zijn bijvoorbeeld regels en alcoholvrije feesten en in sportkantines zijn er regels voor het verantwoord schenken. In de privésfeer zijn vooral ouders een belangrijke doelgroep. Zie pijler 1: fysieke en sociale omgeving.

Pijler 2: regelgeving en handhaving

De nieuwe Drank- en Horecawet (DHW) biedt gemeenten meer mogelijkheden voor preventief alcoholbeleid. Daarbij gelden landelijke regels voor alcoholverkoop en -gebruik, maar gemeenten hebben ook de mogelijkheid om lokale regels te bepalen voor horeca, paracommerciële inrichtingen, detailhandel, openbare ruimte, evenementen en drankketen. Zie pijler 2: regelgeving en handhaving.

Pijler 3: voorlichting en educatie

Een gemeente kan de kennis en bewustwording van de risico’s rond alcoholgebruik vergroten met bijvoorbeeld voorlichtingsprogramma's en lessen over alcohol op school. Maar: voorlichting heeft vaak pas effect in combinatie met andere interventies, zoals toezicht en een beperkte beschikbaarheid van alcohol. Zie pijler 3: voorlichting en educatie.

Pijler 4 en 5: signalering, advies en ondersteuning

Vroegtijdige signalering voorkomt dat alcoholproblemen verergeren. Een gemeente kan activiteiten starten om mensen met een hoog risico op te sporen en een goede verbinding is met de eerste en tweede lijn te bevorderen. Daarnaast kan een gemeente zorgen voor een basisaanbod voor vroegsignalering en interventies. Zie pijler 4 en 5: signalering, advies en ondersteuning.

Aanbevolen interventies

In het interventieoverzicht vindt u aanbevolen interventies voor alcoholpreventie. Dit zijn erkende interventies: onderzoek heeft aangetoond dat ze effect hebben, professionals hebben vastgesteld dat ze uitvoerbaar zijn. Bekijk het interventieoverzicht.

Meer bereik met preventie

Ondersteuning bij vergroten van bereik preventieve interventies

Preventie loont, maar weinig mensen maken gebruik van preventieve interventies voor middelengebruik. Daarom heeft het Trimbos-instituut in samenwerking met verschillende partners een interactieve infographic ontwikkeld, MeerBereikMetPreventie.nl, met als doel ondersteuning te bieden aan professionals bij het vergroten van het bereik van preventieve interventies gericht op middelengebruik of psychische klachten.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer