U bent hier

Een integrale aanpak van alcoholproblemen

Integrale aanpak lokaal alcoholbeleid

De kern van effectief alcoholbeleid ligt in de samenhang tussen een drietal beleidspijlers: regelgeving, handhaving en educatie [1] [2]. Alcoholgebruik en problemen door alcoholgebruik zijn altijd het resultaat van een combinatie van factoren. De persoon, zijn sociale omgeving, de beschikbaarheid van alcohol en het overheidsbeleid vormen samen een systeem dat uiteindelijk het gedrag van de gebruiker bepaalt. Alcoholpreventie kan niet alleen op het individu gericht zijn. Het meest succesvol zijn strategieën die vooral de omgeving van de drinker beïnvloeden. Vaak wordt dan ook gekozen voor een omgevingsgerichte aanpak waarbij deze pijlers in een bepaalde setting (bijvoorbeeld school, sportkantine, evenement, openbare ruimte) in samenhang worden ingezet.

Naast het inzetten op de drie pijlers voor universele preventie is het van belang om adequaat te kunnen reageren op problemen die ontstaan bij alcoholgebruikers. Het vroegtijdig herkennen van deze problemen en aansluitend de juiste advisering en ondersteuning te kunnen bieden, is een punt van aandacht in gemeentelijk beleid.

 

 

 Universele preventiemodel van ReynoldsFiguur: Universele preventiemodel Reynolds

Integrale aanpak in het kort

Pijler regelgeving en handhaving

De huidige Drank- en Horecawet (DHW) biedt gemeenten veel mogelijkheden voor preventief alcoholbeleid. Binnen de landelijke kaders, hebben gemeenten de mogelijkheid om lokale regels te bepalen voor horeca, paracommerciële inrichtingen, detailhandel, openbare ruimte, evenementen en drankketen. Zie pijler regelgeving en handhaving

Pijler voorlichting en educatie

Voorlichting en educatie heeft verschillende functies: agendasetting en pleitbezorging; bekend making van wet- en regelgeving; normcommunicatie; vergroting van kennis over de risico’s van alcoholgebruik en gedragsalternatieven. Maar: voorlichting heeft vaak pas effect in combinatie met andere interventies, zoals toezicht en een beperkte beschikbaarheid van alcohol. Zie pijler voorlichting en educatie

Pijler fysieke en sociale omgeving

De fysieke inrichting van een ruimte en de faciliteiten die er zijn hebben sterke invloed op het gedrag van mensen. Waar geen alcohol is bijvoorbeeld wordt niet gedronken. Dat geldt voor de openbare ruimte maar ook voor de thuisomgeving, school, sportverenigingen, uitgaansgebieden et cetera. Ook de sociale omgeving van de drinker kan het gewenste gedrag impliciet of expliciet ondersteunen of ontkrachten. Denk aan de elftalbegeleider die na afloop van de wedstrijd een kratje bier in de kleedkamer zet. Zie pijler fysieke en sociale omgeving

Signalering, advies en ondersteuning

Ondanks sterk preventief beleid zullen er inwoners in de gemeente zijn die door hun alcoholgebruik  in de problemen dreigen te komen. Vroegtijdige signalering voorkomt dat beginnende problemen verergeren. Een gemeente kan activiteiten stimuleren om mensen met een hoog risico op problemen met alcohol op te sporen en een goede verbinding met de eerste en tweede lijnszorg te bevorderen. Zie Signalering, advies en ondersteuning

Voorbeeld: Aanvalsplan Drugs & Alcohol ROC’s in Rotterdam

Ook binnen een beperkte omgeving is een integrale aanpak het meest effectief. Een voorbeeld is het Aanvalsplan Drugs & Alcohol op ROC’s in Rotterdam. De kern van de aanpak is dat studenten en ouders hun verantwoordelijkheid kunnen en moeten nemen. Ze worden daarin ondersteund, maar ook daarop aangesproken. Ouders mogen rekenen op het onderwijs en de gemeente als het gaat om een veilige schoolomgeving waar hun kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Andersom verwachten gemeente en onderwijs van ouders dat zij zich mede inzetten voor de  schoolcarrière van hun kind. Naast een sterke oudercomponent en inbedding in veiligheidsbeleid, bestaat het aanvalsplan uit activiteiten met betrekking tot schoolregels, deskundigheidsbevordering, lessen, signaleren van problemen, toeleiding naar zorg. Het Aanvalsplan is een erkende interventie.

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Reynolds R. Building Confidence in Our Communities. 2003.
  2. Holder H. Alcohol and the Community: A Systems Approach to Prevention. Cambridge University Press, Cambridge 1999.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer