U bent hier

Integrale aanpak alcoholproblemen: pijler Regelgeving en handhaving

De pijler regelgeving- en handhaving is voor preventief alcoholbeleid belangrijk voor gemeenten. De gemeenteraad heeft met de gewijzigde DHW nu meer mogelijkheden om invulling te geven aan het alcoholbeleid (m.n. gericht op jongeren). Zeker nu gemeenten een preventie- en handhavingsplan voor vier jaar opstellen. Voor het invoeren en intensiveren van maatregelen is draagvlak noodzakelijk.

Drank- en Horecawet gewijzigd

Zowel per 1 januari 2013 als per 1 januari 2014 is de Drank- en Horecawet (DHW) gewijzigd. Er is veel veranderd. In 2013 is het toezicht overgeheveld van het Rijk naar gemeenten en hebben de gemeenten meer bevoegdheden om op lokaal niveau het alcoholprobleem aan te pakken.

Lees meer over de wijzigingen in de Drank- en Horecawet.

Toezicht NVWA naar gemeenten

De verantwoordelijkheid voor het toezicht op de Drank- en Horecawet is met ingang van 2013 van de NVWA naar de burgemeester gegaan. Deze kan gemeentelijke toezichthouders aanwijzen. De NVWA blijft verantwoordelijk voor enkele landelijke toezichtstaken, zoals het toezicht op vervoermiddelen, legerplaatsen en winkels achter de douane op luchthavens. Als het om openbare orde en veiligheid gaat, handhaaft de politie in opdracht van de burgemeester de regels uit de APV. Daarnaast heeft de politie een algemene opsporingsbevoegdheid. Lees meer over toezicht en handhaving DHW.

Er zijn verschillende landelijke regels voor het verstrekken en gebruiken van alcoholhoudende dranken. De gemeenteraad kan die regels op enkele punten bij verordening aanvullen. Daarnaast kan de raad veel zaken regelen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), zoals horecasluitingstijden of een drankverbod op straat. Lees meer over Drank- en Horecawet verordening.

Voorbeeld: Aanpak doorschenken aan dronken klanten

Het tegengaan van overmatig alcoholgebruik en dus ook dronkenschap is een belangrijke doelstelling van gemeenten, maar de handhaving van de wetgeving op dit vlak blijft nog achterwege. Uit de praktijk blijkt dat het ontbreken van een objectieve maat voor dronkenschap hierbij een rol speelt. Tevens is het nog niet kant en klaar hoe toezichthouders precies te werk zouden moeten gaan. De infosheet Lokale handhaving van wetgeving rondom dronkenschap geeft een overzicht van de concrete mogelijkheden die gemeenten en toezichthouders hebben.

Uit de recente evaluatie van de PenH-plannen [1] blijkt dat het uitvoeringsplan nog een zwakke schakel vormt in het lokale alcoholbeleid. In de matige of slechte plannen zijn de verschillende onderdelen meestal zeer globaal uitgewerkt en wordt niet duidelijk beschreven wat de gemeenten daadwerkelijk van plan zijn te gaan doen in het kader van preventie en handhaving. De praktijksheet van het Trimbos-instituut brengt drie praktijkvoorbeelden in beeld.

Landelijke regels

Een gemeente opereert binnen landelijke kaders. Wat betekent dat voor het vergunningenstelsel, leeftijdsgrenzen, dronkenschap, doortappen, alcoholreclame en rijden onder invloed? Landelijke regels op het gebied van alcoholverkoop en -gebruik.

Lokale regels

Horeca

Gemeenten hebben verschillende mogelijkheden om alcoholverstrekking in de horeca te verbieden of te beperken. Lokale regels voor alcohol in de horeca.

Paracommercieel

De Drank- en Horecawet legt gemeenten op om in een verordening regels vast te stellen voor paracommerciële inrichtingen, zoals buurthuizen en sportkantines. Lokale regels voor alcohol in paracommerciële horeca.

Detailhandel

Gemeenten kunnen de verkoop van alcoholhoudende dranken in winkels verbieden of beperken, ook als er geen sprake is van een slijterijvergunning. Daarnaast is een verbod op prijsacties mogelijk. Lokale regels voor alcohol in de detailhandel.

Openbare ruimte

Het gebruik van alcohol kan overlast veroorzaken en soms zelfs de openbare orde en veiligheid in gevaar brengen. In de APV kan de gemeente duidelijke regels stellen om dat te voorkomen. Lokale regels voor alcohol in de openbare ruimte. Ook kan de gemeente verschillende beperkingen van alcoholreclame in de openbare ruimte invoeren. Lokale regels voor alcohol in de openbare ruimte.

Evenementen

Zonder vergunning mogen geen alcoholhoudende dranken worden verstrekt. Voor evenementen en feesten kan de burgemeester ontheffing verlenen van dit verbod. Lokale regels voor alcohol tijdens evenementen.

Drankketen

Een specifieke integrale aanpak is vereist voor drankketen. Dit fenomeen is sterk opgekomen en veroorzaakt door het drinkgedrag van jongeren steeds meer problemen. Lokale regels voor drankketen.

Voorbeeld: Handhaving geregeld via pool van gespecialiseerde BOA's

“De Drank- en Horecawet is niet iets wat je er even bij doet als BOA, buitengewoon opsporingsambtenaar. Handhaving van alcoholregels vereist kennis, competenties en de juiste instelling. De kleinere gemeenten in onze regio hebben niet de luxe om een BOA te specialiseren. Bovendien: de avond- en nachtcontroles doen BOA's altijd met zijn tweeën. Daarom hebben we een pool ingericht van gespecialiseerde BOA's die de hele regio bedienen. Zo'n pool is ook erg prettig bij ziekte of als er extra inzet nodig is, bijvoorbeeld bij een evenement” - Frans van Zoest, FrisValley, negen gemeenten regio Midden-Nederland.

Voorbeeld: juiste systeem toezicht inzetten scheelt kosten

In Nederland zijn er diverse systemen die de naleving van alcoholverkoop in supermarkten en slijterijen kunnen verbeteren. Twee daarvan zijn de ID-Swiper en het Ageviewerssysteem. Uit onderzoek blijkt dat het Ageviewersysteem het meest effectief is. Invoering van dit systeem vergemakkelijkt bovendien de toezichtstaak van de gemeenten en werkt daardoor kostenbesparend. Lees verder over de effectiviteit van deze systemen.  

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Bieleman B, Kruize A, Mennes R. Plannen in kaart. 2015.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer