U bent hier

Integrale aanpak alcoholproblemen: pijler Voorlichting en educatie

Met voorlichting kan kennis over alcohol worden vergroot, bijvoorbeeld de kennis over de wet, de risico’s en de mogelijkheden voor hulp bij problemen. Ook kan voorlichting zorgen voor agendasetting in het publieke of maatschappelijk debat en bijdragen aan draagvlak voor beleid. Scholing of training (educatie) is intensiever dan voorlichting en kan gebruikt worden om bij verschillende doelgroepen vaardigheden aan te leren, te oefenen en te toetsen. Voorlichting en educatie kunnen op zichzelf echter geen gedrag veranderen. Daarvoor moet het zijn ingebed in een integrale aanpak.

Draagvlak voor alcoholbeleid bij bevolking en ketenpartners

Communicatie over beleidsmaatregelen en resultaten van het beleid vergroten kennis en draagvlak bij bestuurders, ambtenaren, professionals, verstrekkers, ouders en jongeren. Omdat er veel partijen en belangen gemoeid zijn bij lokaal alcohol beleid, vraagt dit een sterke inzet en regie op de communicatieactiviteiten. Belangrijke aandachtspunten zijn woordvoering en perscontacten.

Voorlichting op scholen

Jongeren zijn een risicogroep voor beginnend alcoholgebruik. Gemeenten kunnen daarom scholen stimuleren, al dan niet financieel ondersteund, om alcohol beleid te implementeren op scholen in de regio. Onderdeel van alcoholbeleid op scholen is voorlichting.

  • Het programma ‘De gezonde school en genotmiddelen’ bevat lessen over roken en alcohol voor het primair- en voortgezet onderwijs. Binnen dit programma is ook aandacht voor ouders en de schoolomgeving.
  • Frisse start is een project voor leerlingen en hun ouders, die de overstap maken van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs.
  • Voor MBO studenten is een e-learning programma beschikbaar met aandacht voor de thema's alcohol, roken en drugs.
  • In Charge is een lespakket voor leerlingen vanaf 16 jaar. De interventie is gericht op het trainen van zelfcontrole waardoor jongeren beter in staat zijn verleidingen (zoals middelengebruik) te weerstaan.

Op lokaal en regionaal niveau adviseren GGD-en en instellingen voor verslavingszorg de scholen over alcoholbeleid en mogelijke lesprogramma’s in het onderwijs. Ook bieden deze instellingen praktische hulp.

Campagnes

Nix18: niet drinken voor je 18e

De landelijke campagne NIX18 van het ministerie van VWS is bedoeld om de norm 'niet roken, niet drinken voor het 18e jaar' bekendheid te geven en te versterken. Om deze campagne ook lokaal invulling te geven, is de Toolkit publieksinformatie 'Naar 18 jaar' gemaakt. Hierin zijn informatie en verschillende hulpmiddelen samen gebracht. De verspreiding van de NIX18 materialen loopt lokaal via GGD-en, verslavingszorginstellingen en lokale projectteams.

Ik Pas - een maand zonder alcohol

Ik Pas is publiekscampagne waarin mensen worden opgeroepen individueel of in groepsverband (vrienden, collega’s, familieleden) de uitdaging aan te gaan om gedurende 30 of 40 dagen geen alcohol te drinken. Deelnemers kunnen zich inschrijven op de website ikpas.nl, waarop ook een toolkit met hulpmiddelen voor professionals te vinden is. Uit onderzoek blijkt dat het programma na een half jaar nog effect heeft. Bekijk de resultaten uit 2015.

BOB daar kun je mee thuis komen

De BOB-campagne van de overheid zet in op het voorkomen van rijden onder invloed. BOB staat voor bewust Onbeschonken Bestuurder. Met televiesiecampagnes, borden langs de weg en filmpjes worden bestuurders op hun verantwoordelijkheid gewezen. Campagne activiteiten kunnen lokaal gecombineerd worden met intensiveren controles op rijden onder invloed.

Alcohol en opvoeding

Ouders onderschatten vaak hoeveel hun kinderen drinken. Bovendien denken opvoeders onterecht dat zij nauwelijks invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Gemeenten kunnen ouders sterken in hun opvoedende rol door te stimuleren dat zij voldoende weten over effectieve alcoholopvoeding en over de risico’s en wetgeving met betrekking tot alcohol. Kanalen om ouders te bereiken:

  • Via school, bijvoorbeeld in het kader van schoolprogramma’s over alcohol (al dan niet in combinatie met roken). 
  • Bekendheid geven aan websites die ouders adviseren over alcoholopvoeding, de risico’s van alcoholgebruik, het stellen van regels, de wetgeving, met je kind over alcohol praten en informatie over hulp bij problemen. Zie bijvoorbeeld opvoeden.nl/cjg, de ouderpagina op NIX18.nl, alcoholinfo.nl, uitgaanenopvoeding.nl.
  • Een aantal gemeenten organiseerde de laatste jaren een ouderavond in de horeca. Ouders kregen voorlichting over alcoholopvoeding en toelichting van ondernemers, politie, veiligheidspersoneel en eerste hulp medewerkers over wat zij tegenkomen op een uitgaansavond. De Handreiking Stappen met ouders beschrijft hoe een dergelijke avond zo effectief mogelijk kan zijn.

Voorbeeld: Camerabeelden confronteren dronken jongere met eigen gedrag

Dronken jongeren die zich tijdens uitgaansavonden in de binnenstad van Amersfoort misdragen worden door de politie en handhavers van de gemeente gefilmd met een bodycam. Kort erna wordt de minderjarige met zijn of haar ouders uitgenodigd om op het politiebureau naar de beelden te komen kijken. Ingaan op de uitnodiging is vrijwillig, maar in de vier jaar dat het project in Amersfoort loopt zag slechts een handvol van de ruim zestig minderjarigen af van deelname. Deze aanpak lijkt de bewustwording van de risico’s van overmatig alcoholgebruik te vergroten. Dit blijkt uit een verkennend onderzoek naar de politie-interventie 'De confrontatie' van het Trimbos-instituut in opdracht van de politie. Lees ook het artikel Kijk zo zie je er uit als je dronken bent (NRC).

Training van professionals

Verschillende ketenpartners hebben een taak bij de uitvoering van alcoholbeleid. Dit vraagt soms om  specifieke kennis over bijvoorbeeld de DHW, de risico’s van alcohol, de signalen van alcoholproblemen. Ook vaardigheden kunnen met trainingen worden aangeleerd, denk aan het  vragen naar het identiteitsbewijs (ID) van jonge mensen die alcohol willen kopen, omgaan met weerstand en omgaan met mensen onder invloed of mensen met beginnende alcoholproblemen.   

  • Er zijn verschillende organisaties die trainingen aanbieden. De regionale GGD-en of instelling voor verslavingszorg kan hierbij adviseren en in sommige gevallen ook zelf de training aanbieden.
  • Het Trimbos-instituut biedt geregeld trainingen en train-de-trainercursussen aan in het kader van (lokaal) alcoholbeleid, voor verschillende doelgroepen.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer