U bent hier

Oorzaken en gevolgen van depressie

Oorzaken van depressie

Er bestaat niet één oorzaak voor depressie. Vaak gaat het om een samenspel van factoren. Het Dynamische Stress-Kwetsbaarheidsmodel (DSK-model) onderscheidt de volgende factoren:

  • Persoonsgebonden factoren: risicofactoren waaronder vrouwelijk geslacht, kind van ouders met een psychische aandoening, een chronische ziekte.
  • Omgevingsfactoren: risicofactoren waaronder armoede en weinig sociale steun. Depressie komt minder vaak voor in groenere en stillere woonomgevingen.
  • Levensgebeurtenissen: risicofactoren waaronder traumatische jeugdervaringen, het krijgen van een chronische ziekte of beperking en het ontvluchten van het moederland.

Gevolgen van depressie

Met de ernst van de depressie neemt de kwaliteit van leven af en nemen de economische kosten toe. De gevolgen zijn het grootst bij depressies die moeilijk te behandelen zijn. Een depressie kan in alle leeftijdsgroepen leiden tot een verminderd sociaal, emotioneel en lichamelijk functioneren:

  • Depressie verhoogt het sterfterisico met een factor 1,65 hetgeen hoger is dan van bijvoorbeeld verhoogd cholesterol.
  • Depressie op jonge leeftijd is van negatieve invloed op de schoolprestaties en bemoeilijkt het doorlopen van de reguliere ontwikkelingstaken van een jongere.
  • Depressie op jonge leeftijd is een voorspeller van een depressie op latere leeftijd. Dit belemmert de maatschappelijke participatie en positie die iemand zich kan verwerven.
  • Bij volwassenen heeft een depressie gevolgen voor het arbeidsproces, zoals verminderd functioneren, ziekteverzuim, verlies van werk en arbeidsongeschiktheid.
  • De gevolgen zijn ingrijpend voor zowel de persoon in kwestie, als voor de omgeving. Kinderen van ouders met een depressie vormen een bijzondere risicogroep. Bekijk hiervoor de informatie over KOPP/KVO.

Maatschappelijke gevolgen van depressie

Depressie gaat gepaard met economische kosten als gevolg van zorgconsumptie en arbeidsverzuim (depressie is met 8,2% de grootste oorzaak van verzuim). Volgens een conservatieve schatting bedragen de economische kosten van depressie in de leeftijdsgroep 18-65 jaarlijks €1,5 miljard. De daadwerkelijke kosten liggen aanzienlijk hoger omdat kinderen, adolescenten en mensen boven de 65 jaar niet zijn meegenomen in deze schatting.

Omdat de verzuimkosten van depressie vaak beduidend groter zijn dan de medische kosten ervan, zullen preventie en behandeling van depressie kosteneffectief zijn. Preventie en behandeling gericht op risicogroepen, zoals mensen met een lage sociaal-economische status, zijn naar verwachting extra kosteneffectief.

Maatschappelijke gevolgen van suïcide

Het overgrote deel van de mensen die suïcide plegen, heeft een psychische stoornis, zoals een depressie. Ook het gebruik van alcohol of drugs, persoonlijkheidsstoornissen en schizofrenie kunnen een rol spelen. Aan suïcide gaan vaak jaren van geestelijk lijden vooraf en de maatschappelijke gevolgen zijn groot.

Een suïcide vormt een grote belasting voor de leefomgeving. In 2014 hebben 1835 inwoners van Nederland een einde aan hun leven gemaakt, gemiddeld vijf per dag. Ruim 94.000 volwassenen doen jaarlijks een suïcidepoging. Een beperkt aantal kostenposten daarvan is berekend:

  • De behandeling bij de spoedeisende hulp bedraagt ongeveer € 36 miljoen per jaar.
  • De kosten van suïcides op het spoor bedragen voor de NS ruim € 4 miljoen per jaar.

Geraadpleegde literatuur

[1], [2], [3] en [4]

Meer informatie

Volksgezondheidenzorg.info/stemmingsstoornissen: De ziekte en de determinanten

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Bool 20. Romijn & Bool, 2010.
  2. Ruiter 20. Conijn & Ruiter, 2011.
  3. Bool 20. Dijkstra & Bool, 2010.
  4. al. 20. Meijer et al., 2006.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer