U bent hier

Omgevingswet: Veilige en gezonde leefomgeving

Actueel

  • Het RIVM werkt samen met GGD'en aan een gids gezonde leefomgeving in opdracht van het ministerie van IenM. Doel van de gids is om gemeenten en andere belanghebbenden te ondersteunen bij het meewegen van gezondheid in ruimtelijke planvorming. De gids (versie 1) komt na de zomer van 2017 online. Daarnaast werkt het RIVM met GGD GHOR Nederland en Rijkswaterstaat aan het opzetten van een helpdesk voor vragen. Voor contact of suggesties kunt u een mail sturen.  
  • Omgevingsvisie Utrecht. Hoofdlijn van het beleid is 'een gezonde groei als koers', zodat de gemeente ook op langere termijn leefbaar blijft. Gezondheid als thema is verder uitgewerkt in de nota Volksgezondheid Bouwen aan een gezonde toekomst, 2015-2018
  • Omgevingsvisie gemeente Noordenveld 2030. Deze omgevingsvisie is een voorbeeld van een brede en integrale visie op de toekomst waarin gezondheid centraal staat. De visie is opgesteld met inwoners. 
  • Videoverslag van het Congres Gezonde Omgeving in Zwolle van 18 januari 2017.

Nieuwe omgevingswet

De nieuwe Omgevingswet is aangenomen; de wet treedt in 2019 in werking. Met deze wet ligt de verantwoordelijkheid in eerste instantie bij de gemeente en pas daarna bij de Provincie en het Rijk. De nieuwe Omgevingswet biedt kansen om de publieke gezondheid effectiever te beschermen en te bevorderen door:

  • Samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening en leefomgeving te vergroten en in een vroeg stadium mee te nemen bij planvorming. Bijvoorbeeld door scholen, kinderopvang en zorgcentra niet te dicht langs drukke wegen te plannen (minder luchtverontreiniging en minder geluidshinder).
  • De Wet publieke gezondheid (artikel 2c en 16), Omgevingswet en -visie en WMO te verbinden. Bijvoorbeeld door rekening te houden met de invloed van groen op het welbevinden van inwoners en met mogelijkheden tot bewegen en ontmoeten. Voor ouderen voldoende bankjes, goede wandelpaden, voldoende verlichting.
  • Omgevingswet te verbinden aan het concept positieve gezondheid. Zelfredzaamheid, veerkracht en adaptief vermogen passen bij de doelstellingen van de Omgevingswet.

Tips bij de voorbereidingen op de Omgevingswet

 

  • Versterk de interne samenwerking binnen de GGD op dit onderwerp: Medische milieukunde, Gezondheidsbevordering, Gemeentelijk gezondheidsbeleid, Infectieziektebestrijding, Epidemiologie. Spreek af wie vanuit jouw organisatie aan tafel zit bij de gemeente.
  • Werk binnen de gemeente samen met verschillende sectoren. 
  • Versterk de samenwerking tussen Gemeenten, GGD-en, omgevingsdiensten, waterschappen en GHOR (Veiligheidsregio’s).
  • Weet wie binnen de verschillende organisaties de trekker is voor de Omgevingswet. 
  • Ken het proces rondom de ontwikkeling van een omgevingsvisie. Een aantal provincies en gemeenten zijn al visies aan het uitwerken.
  • Laat het belang van het vroegtijdig betrekken van gezondheid bij omgevingsvisie en -plan zien door goede voorbeelden over het betrekken van gezondheid, milieu en veiligheid in het gemeentelijk beleid. Lees de voorbeelden over gezondheid in bestuurlijke beslissingen
  • Luister naar de wensen van inwoners en maak gebruik van hun kennis.
     

Brabantse Health Deal: gezondheid centraal bij ruimtelijke inrichting

Binnen de Brabant Health Deal werken 15 organisaties uit Noord-Brabant samen om gezondheid en welzijn en stevige plek te geven bij het maken en uitvoeren van ruimtelijke plannen. Lees meer over hoe Publieke Gezondheid hier bij betrokken is.

Nationale Omgevingsagenda en -visie

Het Rijk maakt samen met maatschappelijke partners, kennisinstituten, het bedrijfsleven en andere overheden op basis van de Omgevingswet een Nationale Omgevingsagenda (NOA) en een  Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De Omgevingsagenda bevat trends, ontwikkelingen, belangrijke thema's en urgenties die inhoudelijk zijn afgestemd met de verschillende betrokken ministeries. De Omgevingsvisie toont hoofdlijnen en ambities voor de inrichting van Nederland op lange termijn. Het volgende Kabinet stelt de Omgevingsvisie vast. 

Omgevingsvisie: provincie en gemeenten

Gemeenten, GGD-en, omgevingsdiensten, waterschappen en GHOR (Veiligheidsregio’s) kunnen nu al aan de slag met de Omgevingswet. Naast het Rijk zijn ook de provincies en gemeenten verplicht om na de inwerkingtreding van de Omgevingswet, een omgevingsvisie te maken. De visie toont op hoofdlijnen het langetermijnbeleid. De gemeente bepaalt, in samenspraak met partners en inwoners, welke onderwerpen aan bod komen. De vorm ligt niet vast. Een omgevingsvisie kan thematisch, doelgroepgericht of gebiedsgericht worden ingericht, of op trends en actuele onderwerpen, zoals krimp, wonen en zorg en klimaatverandering. Verschillende provincies en gemeenten zijn al aan de slag met de voorbereidingen voor het maken van een omgevingsvisie. Lees meer over deze pilots Nu al eenvoudig beter

In een omgevingsvisie staat het ruimtelijk beleid van de gemeente, maar het kan ook ander beleid dat relevant is voor de leefomgeving bevatten: milieu-, water- en gezondheidsbeleid en beleid gericht op cultureel erfgoed en verkeer en vervoer. Ook kan in de omgevingsvisie beleid over voorzieningen en sociaal-maatschappelijke onderwerpen worden opgenomen.

Voorbeelden Omgevingsvisie

Omgevingsplan per gemeente

De gemeente maakt op basis van de visie een integraal omgevingsplan en provincies een omgevingsverordening. Het gemeentelijke omgevingsplan is integraal en omvat alle regels voor de fysieke leefomgeving die gelden in een bepaald gebied. De doelen uit de omgevingsvisie (bijvoorbeeld het verminderen van geluidsbelasting, het verbeteren van ruimtelijke kwaliteit, inrichten gezonde leefomgeving) worden vervolgens uitgewerkt in concrete uitvoeringsprogramma’s.

Voorbeelden Omgevingsplannen

Tip: praktijkvoorbeelden

 

Op de website van de VNG vindt u praktijkvoorbeelden van verschillende gemeenten, van omgevingsplannen en omgevingsvisies tot beleidsnota's omgevingsrecht.

Meer informatie

Aan deze pagina hebben meegewerkt: GGD GHOR Nederland, GGD en gemeente. Bron: GGDGhorKennisnet.nl en Omgevingswetportaal.nl

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer