U bent hier

Preventie en zorg voor de jeugd

Sinds de invoering van de Jeugdwet op 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de zorg voor jongeren tot 18 jaar. Een belangrijk doel van deze wet is het voorkomen van zware vormen van jeugdhulp. Dat is in het belang van de jeugd (minder onnodige medicalisering) en in het belang van de gemeente (minder kosten).

Welke rol hebben gemeenten?

Er zijn minstens drie manieren waarop gemeenten invloed kunnen uitoefenen om de inzet van zware jeugdzorg zo veel mogelijk te voorkomen:

Hoe zijn preventie en zorg voor de jeugd georganiseerd?Afbeelding van model hoe preventie en zorg voor jeugd is georganiseerd

De gemeentelijke preventie en zorg voor de jeugd kan grofweg worden ingedeeld in basisvoorzieningen, preventieve voorzieningen en maatwerkvoorzieningen.

Basisvoorzieningen

De basisvoorzieningen zijn voor iedereen tot en met 18 jaar toegankelijk. Bekende voorbeelden zijn het consultatiebureau voor kinderen van 0 tot 4 jaar en het gezondheidsonderzoek op school voor kinderen van 4 tot 18 jaar. Maar ook het onderwijs, peuterspeelzalen, kinderopvang, huisartsen, verloskundigen en sportclubs behoren tot de basisvoorzieningen. Maar ook de pedagogische civil society hoort tot de basis. Dit betreft de sociale omgeving: invloed van ouders, familie, jeugdgenoten, buurtbewoners, etc.

Preventieve voorzieningen

Ook preventieve voorzieningen zijn vrij toegankelijk. Basisvoorzieningen en preventieve voorzieningen lopen soms door elkaar. Het consultatiebureau en peuterspeelzalen zijn bijvoorbeeld basisvoorzieningen die ook een signalerende en preventieve rol hebben. Grofweg 85% van de jeugd is voldoende geholpen met de basisvoorzieningen in combinatie met preventieve activiteiten.

Toegang tot zorg

Maatwerkvoorzieningen bestaan uit zwaardere vormen van jeugdzorg die alleen toegankelijk zijn na een verwijzing van een arts of toestemming van de gemeente. Veel gemeenten leggen de toestemming vast in een beschikking, maar er zijn ook gemeenten die zonder beschikkingen werken.

Maatwerkvoorzieningen

Ongeveer 15% van de jeugd heeft maatwerkvoorzieningen nodig, die niet vrij toegankelijk zijn. GGZ-jeugd, begeleiding, persoonlijke verzorging en kort verblijf vallen altijd onder de Jeugdwet en de verantwoordelijkheid van de gemeente. De volgende vormen van zorg vallen niet onder de Jeugdwet:

  • Zorg die te maken heeft met (lichamelijke) ziekte. Deze zorg valt onder de Zorgverzekeringswet.
  • Zorg voor kinderen en jongeren met een beperking (verstandelijk, lichamelijk of zintuiglijk) die zo ernstig is dat zij geen ontwikkelperspectief hebben op zelfstandig wonen en participatie. Deze zorg valt onder de Wet langdurige zorg.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer