U bent hier

Verbinding leggen met wijkteams en sociaal professionals

Wijkteams en sociaal professionals hebben als doel wijkbewoners te activeren en te ondersteunen in hun maatschappelijk functioneren. Vaak hebben ze ook een brede preventieve taak. Dat betekent dat er raakvlakken zijn met het werkgebied van de GGD en Jeugdgezondheidszorg (JGZ). In de praktijk kan die taak nog beter worden benut. Welke kansen liggen er om samen te werken op het gebied van preventie?

Wijkteam: samenstelling verschilt per gemeente

Wijkteams zijn breed samengestelde teams die hulpvragen van wijkbewoners integraal kunnen oppakken. De wijkteams beoordelen wat een bewoner zelf kan en welke hulp nodig is. De opdracht en samenstelling van teams verschilt per gemeente. Veelal is de opdracht om onnodige zwaardere zorg te voorkomen en waar nodig snel op te schalen. De meeste teams bestaan uit maatschappelijk werkers, Wmo-consulenten, MEE-consulenten en wijkverpleegkundigen, aangevuld met andere expertises. In veel wijken zijn ook sociaal professionals actief die geen deel uitmaken van het wijkteam, zoals jongerenwerkers, ouderenwerkers, opbouwwerkers en cliëntadviseurs/-ondersteuners. Ook hun werk raakt aan de preventieve rol van de GGD.

Samenwerking niet vanzelfsprekend 

In veel gemeenten is preventie een van de taken van wijkteams. Toch komen ze daar in de praktijk niet altijd aan toe. Onderzoek van Movisie laat zien dat wijkteams zo veel vragen van individuele burgers te verwerken krijgen dat ze vaak niet goed aan preventie toekomen [1]. Daarnaast is er een verschil in aanpak, taal en cultuur tussen gezondheids- en sociaal professionals. Samenwerking met de GGD spreekt niet vanzelf. Waarom is het dan toch de moeite waard om die samenwerking te verkennen?

Waarom samenwerken met het sociale wijkteam?

Wijkteams en sociaal professionals kennen de wijk 

Sociale wijkteams en sociaal professionals zijn een belangrijke bron van kennis over de wijk. Zij zien en spreken veel inwoners en weten wat er speelt. Daardoor hebben zij een belangrijke signalerende rol. Daarnaast zijn de leden van wijkteams en sociaal professionals vaak al jaren werkzaam in een wijk. Zij weten als geen ander of iets al eens is uitgeprobeerd of aansluit bij bestaande initiatieven.

Wijkteams en sociaal professionals staan dichtbij bewoners

Inwoners met gezondheidsachterstanden of beperkte gezondheidsvaardigheden zijn vaak lastig te bereiken. Bij het benaderen van deze doelgroepen kan de GGD samenwerken met wijkteams en sociaal professionals. Zij staan dichtbij inwoners en hebben in de loop der jaren een vertrouwensband opgebouwd. Zij zijn bijvoorbeeld goed in staat om inwoners te betrekken, om ze te laten meedenken of bij te dragen met hand- en spandiensten. Vooral jongerenwerkers en opbouwwerkers beschikken vaak over een netwerk om groepen inwoners te benaderen. Ook hebben zij veel ervaring met vrijwilligers en wijk- en buurtraden.

Voorbeeld: wijkontbijt

"De opbouwwerker van een wijk hoorde bewoners enthousiast vertellen over het ontbijt bij de Hema. Kunnen we zoiets niet in de wijk proberen? vroeg hij. Daarmee zijn we aan de slag gegaan. Sindsdien is er elke maand een wijkontbijt, grotendeels georganiseerd door de bewoners zelf. Het mooie is dat mensen tijdens het ontbijt in gesprek gaan over gezondheid. Ze gaan samen dingen ondernemen. Er ontstaat een netwerk, dat een basis kan vormen voor een gezonder leven." – Gerda Wink, projectleider GGD Gelderland-Zuid

Tip: deel een werklocatie

 

"Maandag is onze vaste samenwerkdag in het pand van de wijkvereniging. Daar zie en spreek ik de leden van het wijkteam. We beginnen de ochtend met een werkbespreking. Doordat we een locatie delen, komen we elkaar ook de rest van de dag tegen, of we spreken elkaar tijdens de lunch. Dat informele contact is zeer bevorderlijk voor de samenwerking." – Gerda Wink, projectleider GGD Gelderland-Zuid

Wat bieden GGD en JGZ het sociaal wijkteam? 

De JGZ heeft kennis waarmee wijkteams hun voordeel kunnen doen. De JGZ heeft elk kind in beeld vanaf de geboorte tot en met de middelbare school (tot 18 jaar). Daardoor kent de JGZ de hulpbehoefte van gezinnen en is de JGZ op de hoogte van hun geschiedenis. Wijkteams kunnen tijd besparen door die kennis te gebruiken. Dat is uiteraard alleen mogelijk met toestemming van de betrokkenen. Lees meer over jeugdgezondheidszorg

GGD-en hebben veel relevante informatie over de gezondheid van inwoners in een gemeente of wijk. Daarnaast kunnen zij adviseren over interventies die ingezet kunnen worden om gezondheidsproblemen aan te pakken.

Hoe kan de samenwerking beter?

Een belangrijke voorwaarde voor een goede samenwerking is een overlegstructuur of aanspreekpunt. Dat is gezien de werkdruk van de wijkteams soms makkelijker gezegd dan gedaan. In gespecialiseerde jeugdteams is de JGZ soms vertegenwoordigd door een jeugdarts of jeugdverpleegkundige. In andere gevallen loont het de moeite om contact te zoeken met de wijkteams en geregeld informatie uit te wisselen. Bijvoorbeeld door af en toe aan te sluiten bij een teamoverleg of samen een project uit te voeren.

Net als bij iedere andere vorm van samenwerking geven persoonlijk contact en de onderlinge vertrouwensband de doorslag. Het is belangrijk om elkaar te leren kennen en te weten hoe je elkaar kunt vinden. De uitgave Samenwerken in de wijk van Movisie benadrukt bijvoorbeeld hoe belangrijk het is om kennis te maken en elkaar in levende lijve te ontmoeten. Kijk voor meer tips over samenwerken onder Samenwerken aan een gezonde en vitale wijk.

Tip: Bespreek casussen met elkaar

 

"Ik merk dat de JGZ en wijkteams nog onvoldoende weten wat ieders expertise is en hoe die op elkaar kan aansluiten. Een goede manier om daarachter te komen is een bijeenkomst waarin je samen enkele complexe casussen bekijkt. Wat is ieders rol? Waar overlappen expertises? Hoe kunnen we dit beter doen? Zo leer je elkaar beter kennen en ontstaat er vertrouwen om samen te werken." – Marga Beckers, adviseur Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ)

Aan dit dossier hebben meegewerkt:

GGD Gelderland-Zuid, Movisie en NCJ

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Arum S., Schoorl R. Sociale (wijk)teams in beeld. Movisie 2016.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer