U bent hier

Wijkverpleegkundige

Naast zorgverlener, wordt de wijkverpleegkundige ook opgeleid als samenwerkingspartner en gezondheidsbevorderaar. Deze competenties maken dat zij* een belangrijke speler is in de wijk als het gaat om verbinden van preventie, zorg en welzijn. Hoe kun je van haar competenties gebruik maken? Op deze pagina vindt u argumenten waarom het belangrijk is om met de wijkverpleegkundige samen te werken en hoe de rol van de wijkverpleegkundige lokaal georganiseerd kan zijn.

Waarom samenwerken met de wijkverpleegkundige?

Brede blik op gezondheid

In haar rol als gezondheidsbevorderaar heeft ze een brede blik op gezondheid, waarbij ze rekening houdt met de fysieke omgeving, sociale relaties, cultuur en leefstijl van de cliënt. Ze richt zich hierbij niet alleen op individuele patiënten, maar heeft ook geleerd haar kennis toe te passen voor groepen patiënten. Zo kan ze betrokken zijn bij programma’s in de wijk op gezondheidsthema’s zoals overgewicht, diabetes, psychische klachten, valpreventie, eenzaamheid, etc.

Belangrijke samenwerkingspartner voor zorg, preventie en welzijn

Op het gebied van preventie, gezondheidsbevordering en het stimuleren van zelfredzaamheid is de wijkverpleegkundige een belangrijke samenwerkingspartner in de wijk. Vanuit haar medische achtergrond is zij een goede schakel richting andere zorgprofessionals, zoals de huisarts en het ziekenhuis. Naast zorgprofessionals heeft ze ook contacten met organisaties voor welzijn en preventie, zoals woningbouwverenigingen, politie, ouderensoos, wijkcentra, scholen en buurtregisseurs. Doordat ze veel bij mensen thuis komt heeft zij zicht op kwetsbare groepen en kan ze tijdig signaleren wanneer gezondheidsrisico’s veel voorkomen in de wijk. Hier kan zij samen met andere partners in de wijk collectief aanbod op ontwikkelen.

Laagdrempelige schakel tussen inwoners en organisaties

De wijkverpleegkundige kan inwoners en organisaties met elkaar in contact brengen doordat zij vaak een vertrouwd persoon voor cliënten is. Als zij vragen krijgt van een cliënt die gaan over ondersteuning vanuit de Wmo, participatie of jeugd kan zij verwijzen naar het juiste loket van de gemeente. Ook via het wijkteam kan zij deze inwoners in contact brengen met juiste persoon bij de gemeente of een andere organisatie. Andersom kan zij organisaties helpen om in contact te komen met inwoners die moeilijk te bereiken zijn.

 

"Bij een patiënt met psychische problematiek kwamen de GGZ en andere organisaties niet meer binnen. Als wijkverpleegkundige mocht ik op een gegeven moment ook niet meer binnenkomen voor de zorg. Door toch regelmatig contact te blijven zoeken en zo vertrouwen te winnen benaderde hij mij uit zichzelf voor hulp. Dit gaf mij een ingang om langzaam de andere zorg op te zetten in samenwerking met het netwerk van professionals die ik ken." - Emmarieke Vriend, wijkverpleegkundige bij Evean

Wijkverpleegkundige en het wijkteam

De positie van de wijkverpleegkundige in relatie tot het sociaal wijkteam verschilt per gemeente. Ze kan onderdeel uitmaken van een sociaal wijkteam, maar ook nauw met hen samenwerken. Beiden zijn voor elkaar een bron van informatie over de wijk. Veelvoorkomende problematiek op casusniveau kunnen zij samen vertalen naar een wijkgerichte aanpak. Om de rol van de wijkverpleegkundige vast te stellen kunnen de zeven gesprekspunten voor lokale afwegingen en beslissingen als leidraad dienen. Vilans heeft ervaringen van 32 thuiszorgaanbieders over de samenwerking tussen wijkverpleegkundigen en het sociale domein uitgebracht. De resultaten in de publicatie 'Hoe werken wijkverpleegkundigen samen in het sociaal domein?' geven thuiszorgaanbieders zicht op voor- en nadelen van verschillende samenwerkingsvormen en daarmee handvatten voor gesprek met gemeenten en verzekeraars over de positionering van de wijkverpleegkundige.

Voorbeeld: Leer elkaar kennen in de wijk

In Rotterdam hebben de sociale wijkteams bij de start een factsheet ontvangen waarin de gemeente uitlegt wat de wijkverpleegkundige voor hen kan betekenen.

Kennis delen met GGD en ROS

Ook de GGD en de wijkverpleegkundige zijn op gebied van wijkgerichte zorg en preventie een belangrijke partner voor elkaar. De GGD heeft veel ervaring met collectieve aanpakken, beschikt over gegevens over de gezondheidssituatie van de wijk, heeft ervaring met het opstellen van wijkprofielen en kan adviseren welke interventies het beste kunnen worden ingezet. Ook de ROS is met de ROS-wijkscan een belangrijke partner bij het in kaart brengen van de zorgvraag in de wijk. Anderzijds kan de wijkverpleegkundige haar kennis over de wijk en signaleren die ze opmerkt delen met de GGD en ROS. Deze informatie is relevant voor het opstellen van een wijkprofiel of voor het opzetten van een leefstijlprogramma. Ze kan vervolgens mensen motiveren voor deelname aan een leefstijlprogramma.

Een voorbeeld van samenwerking tussen GGD en wijkverpleegkundige is Fitkuur. Lees meer over Fitkuur

Samenwerking tussen zorgaanbieders wijkverpleging

Meestal zijn in een wijk meerdere aanbieders van wijkverpleegkundige zorg werkzaam. Wanneer zij allemaal een rol hebben in wijkgerichte zorg kan het handig zijn om hier samenwerkingsafspraken over te maken.

Voorbeeld: Coöperatieve Vereniging Plicare

In regio Leiden, Haaglanden, Midden Holland en Utrecht West hebben thuiszorgaanbieders een onafhankelijke organisatie opgericht die wijkgerichte zorg levert. Door wijkgerichte zorg en cliëntgerichte zorg te scheiden voorkomt Plicare dat wijkgericht werken wordt ondergesneeuwd door productienormen. De wijkverpleegkundigen houden zich op wijkniveau bezig met signaleren, netwerktaken, preventie en gezondheidsbevordering gericht op zelfredzaamheid. Ook geven ze voorlichting aan beroepsgenoten en netwerkpartners. Zo proberen ze gezondheid ‘toe te voegen’ in de wijk. –​ Marja van Leeuwen, Plicare

Bekostiging wijkverpleegkundige

De wijkverpleegkundige wordt bekostigd vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw). Vanaf 2017 is er geen onderscheid meer tussen verpleging en verzorging, maar één geïntegreerd tarief voor wijkverpleging. Wel blijft het via de prestatie 'beloning op maat' mogelijk om met aanbieders een beloningsafspraak te maken over wijkgerichte zorg, zoals coördinatie, samenwerking met de gemeente en preventieve taken om de verbinding tussen sociaal en medisch domein te versterken. Lees de kamerbrief (juni 2016)

* Overal waar 'zij' staat in de tekst kan ook 'hij' worden gelezen.

Meer informatie

Afdrukken:

Via printer