U bent hier

Gevolgen van drugsgebruik

Drugsgebruik brengt gezondheidsrisico’s met zich mee, maar de verschillen per middel zijn groot. Drugsgebruik kan leiden tot acute gezondheidsrisico’s (zoals paniekaanvallen of bewusteloosheid), of gezondheidsschade op de lange termijn. Sommige drugs zijn erg verslavend. Daarnaast kan drugsgebruik gevolgen hebben voor de naaste omgeving, bijvoorbeeld als er kinderen of een partner in het spel zijn, en maatschappelijke schade veroorzaken, zoals criminaliteit en overlast.

Gevolgen voor de gezondheid

Korte termijn

Drugsgebruik kan leiden tot acute gezondheidsincidenten. Zo’n incident kan veroorzaakt worden door overdosering, vervuilde drugs en het combineren van verschillende drugs of drugs met alcohol. Maar persoonlijke kenmerken (denk aan vermoeidheid, psychische instabiliteit) en de fysieke omstandigheden (een hoge omgevingstemperatuur of een panieksituatie) kunnen elk middelengebruik risicovol maken. Zo kan cannabisgebruik leiden tot somberheid en GHB gebruik tot bewusteloosheid en ademhalingsstoornissen. In een kleinschalig onderzoek[1] onder ecstasy-gebruikers wordt gepleit voor meer onderzoek naar gezondheidsincidenten door ecstasy omdat het er op lijkt dat veel ecstasy-gebruikers niet naar een EHBO gaan maar wel klachten als black outs of geheugenverlies ervaren.

Ook kunnen gebruikers zichzelf en anderen in gevaar brengen als ze onder invloed van drugs aan het verkeer deelnemen. In sommige gevallen maakt drugsgebruik agressief of ontstaan opgefokte situaties omdat mensen onder invloed anders reageren dan normaal verwacht kan worden. Tot slot hebben mensen onder invloed van drugs vaker onveilige seks of achteraf spijt van een seksuele ervaring [2]. Zie ook het themadeel Seksuele gezondheid.

Gecombineerd gebruik van drugs en alcohol

Het combineren van alcohol met drugs (en drugs onderling) leidt tot extra gezondheidsrisico's en onvoorspelbare effecten. Twee voorbeelden:

  • Alcohol is een verdovend middel. Als iemand alcohol combineert met een ander verdovend middel, zoals GHB, versterken deze middelen elkaars werking. Een kleine hoeveelheid GHB kan in combinatie met alcohol al leiden tot levensbedreigende ademhalingsstoornissen.
  • Als alcohol wordt gecombineerd met een stimulerend middel, zoals cocaïne, kunnen de middelen gevoelsmatig elkaars werking opheffen. Gebruikers denken daardoor dat ze meer alcohol kunnen drinken. De combinatie van alcohol met een stimulerend middel kan onvoorspelbare effecten geven, zoals agressief gedrag.

Lange termijn

Op lange termijn kan drugsgebruik schadelijk zijn door het ontstaan van lichamelijke en psychische problemen en afhankelijkheid. Het risico op verslaving verschilt per drug: sommige drugs (zoals heroïne en GHB) zijn snel verslavend, andere drugs (zoals ecstasy) hebben dat effect veel minder, al zijn er wel mensen die uitgaan zonder ecstasy niet leuk meer vinden. Ook de lichamelijke problemen verschillen per middel. Zo kan het snuiven van cocaïne op den duur het neusslijmvlies beschadigen en het injecteren van drugs vergroot het risico op infectieziekten. Lees meer over drugs op Drugsinfo.nl

Middelengebruik op jonge leeftijd

Jongeren lopen extra risico door gebruik van drugs omdat hun lichaam en hersenfuncties nog niet volgroeid zijn. Middelengebruik op jonge leeftijd kan op korte termijn leiden tot gedragsproblemen en concentratiestoornissen, en op de lange termijn tot depressie, verslaving en andere gezondheidsschade. Ook zijn er aanwijzingen dat het gebruik van alcohol en drugs op jonge leeftijd een verstorend effect heeft op de ontwikkeling van de hersenen. Middelengebruik kan een rol spelen bij voortijdig schoolverlaten, met als gevolg een toenemende kans op werkloosheid, slechtere gezondheid en psychosociale problemen. Jongeren die in de adolescentie bijvoorbeeld beginnen met blowen behalen een lager schoolniveau, hebben een grotere kans op verslaving en wanneer zij er aanleg voor hebben lopen zij meer risico chronische psychische aandoeningen te krijgen[3]. Lees meer informatie over de effecten en risico’s van verschillende drugs op Drugsinfo.nl

Gevolgen voor de omgeving

Regelmatig drugsgebruik en verslaving heeft niet alleen negatieve gevolgen voor de gebruiker maar ook voor zijn of haar sociale omgeving en de maatschappij. Het gaat hier om verstoring van gezins- en familierelaties, problemen op school of op het werk, het veroorzaken van overlast of het vertonen van crimineel gedrag, negatieve invloed op het veiligheidsgevoel, kosten voor gezondheidszorg, ziekteverzuim en criminaliteit.

Alcohol, heroïne en cocaïne scoren zeer hoog in het veroorzaken van sociale en maatschappelijke schade schade[4][5]

Voorbeelden van sociale en maatschappelijke schade door drugsgebruik:

  • Een kwart van de Nederlanders gaf aan dat in 2014 wel eens drugshandel of –gebruik voorkwam in hun buurt. 4% heeft hiervan in 2014 veel overlast ervaren (Nationale Drugs Monitor 2015 ).
  • Gebruikers van alcohol, cocaïne en amfetamine kunnen agressief gedrag vertonen. Soms worden drugs (vooral cocaïne) gebruikt voor extra kracht, moed en uithoudingsvermogen bij rellen (bijvoorbeeld door voetbalsupporters).
  • Politie- en ambulancepersoneel wordt bij het werk geregeld gehinderd door personen onder invloed van alcohol of een combinatie van drugs en alcohol.
  • Schooluitval en ziekteverzuim zijn maatschappelijke gevolgen van drugsgebruik op de lange termijn[6][7]. Frequent cannabisgebruik is een risicofactor voor spijbelen, geringe schoolmotivatie, verminderde schoolprestaties en uitval. Jongeren die spijbelen kunnen op straat gaan “hangen” en onrust veroorzaken.
  • (Huiselijk) geweld onder invloed van drugs.

Ook de productie van drugs geeft veel overlast en onveiligheid in gemeenten. Hennepteelt veroorzaakt stank en verhoogt het brandgevaar (met name in woonwijken) en schade aan woningen. Ecstasylaboratoriums dumpen afval in natuurgebieden en drugscriminelen proberen te infiltreren in gemeentebesturen en andere publieke organisaties. Dit ondermijnt het lokale gezag en verslechtert de veiligheid en leefbaarheid.   

Lees meer over drugsoverlast en hennepteelt en over ondermijning op de website van het CCV (Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid)

Referenties

  1. Vreeken A. Ecstasygebruik en acute medische hulp. Verkenning van de achtergronden. Utrecht: Trimbos-instituut 2017.
  2. Seks, drugs en alcohol. Uitgaan, alcohol en drugs. Utrecht: Trimbos-instituut 2011.
  3. Niesink R., van Laar M. THC, CBD en gezondheidseffecten van wiet en hasj: Update 2016. Utrecht: Trimbos-instituut 2016.
  4. van Amsterdam JG, Opperhuizen A, Koeter MW, Aerts LA, van den Brink W. Ranking van drugs: een vergelijking van de schadelijkheid van drugs, alcohol en tabak. Bilthoven: RIVM 2009.
  5. de Wit GA, van Gils PF, Over EA, Suijkerbuijk AW, Lokkerbol J, Smit F, et al. Maatschappelijke kosten-batenanalyse van beleidsmaatregelen om alcoholgebruik te verminderen. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu 2016.
  6. Goossens FX. Verslaving: Maatschappelijke gevolgen. Overlast, geweld, verwervingscriminaliteit, verkeersongevallen en ziekteverzuim. Utrecht: Trimbos-instituut 2012.
  7. T Bogt T, Van Lieshout M, Doornwaard S, Eijkrmans Y. Middelengebruik en voortijdig schoolverlaten. Utrecht: Trimbos-instituut en Universiteit Utrecht 2009.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer