U bent hier

Lokale probleemanalyse drugsgebruik: basis voor beleid

Door een lokale probleemanalyse of risicoanalyse te maken voorkomt u dat het drugsbeleid gebaseerd is op incidenten in plaats van op de daadwerkelijke problemen en worden inspanningen ingezet op plaatsen waar de grootste gezondheids- en/of veiligheidswinst kan worden behaald. U gebruikt de analyse ook om te zien welke resultaten het lokale drugsbeleid oplevert. Zo kunt u waar nodig doelstellingen aanscherpen en/of de focus verleggen. Een probleemanaylse kan antwoord geven op vragen zoals:

  • Wat is de omvang van de lokale problematiek als gevolg van (overmatig) drugsgebruik?
  • Wat is de ernst van de problematiek? niet alleen in termen van gezondheid maar ook van veiligheid, overlast, schoolverzuim en drugsgebruik.
  • Wat zijn de specifieke locaties ('hotspots'), risicosituaties en doelgroepen waarbij de problematiek zich voordoet?

Bronnen voor lokale analyse

Veel van de gegevens die bruikbaar zijn voor de probleemanalyse worden al verzameld via bijvoorbeeld de periodieke gezondheidsmonitors of jeugdmonitors van de GGD en de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning. Mogelijke bronnen zijn:

  • EMOVO (gezondheid jongeren klassen 2 en 4 voortgezet onderwijs) en andere periodieke gezondheidsmonitors uitgevoerd door de GGD.
  • het Peilstationonderzoek van het Trimbos-instituut, een landelijke steekproef van middelengebruik onder scholieren in het middelbaar onderwijs, uitgevoerd via de GGD. Kan gebruikt worden om uw lokale cijfers in perspectief te plaatsen of als aanvulling.
  • het jaarlijkse onderzoeken naar middelengebruik onder uitgaanspubliek, zoals Antenne in Amsterdam.
  • cijfers van de verslavingszorg over de hulpvraag op het gebied van drugs.
  • incidentenregistraties bij ambulance, GGD, politie, ziekenhuizen, huisartsenposten, kinderartsen en scholen kunnen aanvullende informatie opleveren.
  • een meting van het rioleringswater kan een indicatie geven van drugsgebruik in uw gemeente.
  • het Periodieke Gezondheidsonderzoek (PGO) van de Jeugdgezondheidszorg
  • een meetinstrumentarium voor overlast: u brengt overlast en de beleving door burgers in kaart.
  • gesprekken met professionals die in hun werk te maken hebben met jongeren en (jong)volwassenen die drugs gebruiken.

Aanvullend onderzoek

Het kan nodig zijn om aanvullend onderzoek naar de problemen rond drugs te doen. Zeker wanneer bestaande cijfers onvoldoende een beeld geven of wanneer de doelgroepen niet duidelijk zijn.

Jaarlijkse risicoanalyse

Naast de periodieke probleemanalyse die ten grondslag ligt aan lokaal drugsbeleid, is het raadzaam om jaarlijks een risicoanalyse uit te voeren. De risicoanalyse geeft inzicht in de concrete kenmerken van de locaties waar drugs gebruikt en gedeald wordt en waar dit voor problemen zorgt. Door dit jaarlijks te doen, kunnen doelstellingen tijdig worden aangescherpt en kan de beleidsfocus tijdig worden verlegd.

Voor de risicoanalyse is het van belang dat er gesprekken gevoerd worden met mede-uitvoerders van het beleid (zoals horecaondernemers, evenementen organisatoren, de instelling voor verslavingszorg, politie, jongerenwerk, BOA's en de GGD) en collega’s van andere beleidsterreinen. Van deze partners wordt jaarlijks gevraagd aan te geven wat zij als de belangrijkste risico's zien, via een gestandaardiseerde vragenlijst, expertbijeenkomst of door middel van interviews. Hun betrokkenheid is niet alleen van belang voor de probleemanalyse, maar ook voor inzicht in mogelijke oplossingen en draagvlak voor eventuele maatregelen. 

Door het jaarlijkse karakter van deze analyse, is het tevens een evaluatie-instrument dat inzicht geeft in de resultaten van het lokale alcoholbeleid en dat aanknopingspunten biedt voor een volgend beleidsplan.

Scanner uitgaan alcohol en drugs

De Scanner Lokaal Drugsbeleid is een instrument om de aard en omvang van het lokale middelengebruik en de daarmee samenhangende gezondheids- en veiligheidsproblemen in kaart te brengen. Afhankelijk van de vraag bestaat een scanner uit een of meer onderzoeksmethoden, zoals literatuuronderzoek, interviews met sleutelfiguren, enquêtes onder jongeren, observaties en de analyse van beleidsinformatie. Met de uitkomsten kan een gefundeerde keus voor een mix van preventie- en handhavingsactiviteiten worden gemaakt, zodat optimaal kan worden aangesloten bij de lokale situatie. Bij de uitvoering van de scanner wordt samengewerkt met de regionale instelling voor verslavingszorg en de regionale GGD.

Hotspots

Hotspots zijn plekken waar de naleving van de wet in het geding is of overlast wordt ervaren en die om deze reden extra aandacht van de gemeente vragen. De hotspots worden vastgesteld op basis van bijvoorbeeld geregistreerde incidenten, meldingen van burgers en signalen van professionals. Uw gemeente kan hotspots op verschillende manieren benaderen:

  • Vroegtijdig potentiële probleemsituaties herkennen en ingrijpen (signaleren)
  • De bron van de overlast aanpakken, met een combinatie van repressieve en preventieve maatregelen

Door tijdens de jaarlijkse risicoanalyse de hotspots te herzien, blijft de gemeentelijke hotspotkaart actueel. Lees meer over Hotspotbenadering.

Voorbeeld: lokaal onderzoek drugsbeleid

Naar aanleiding van signalen die de gemeenteraad van Texel kreeg over verhoogd drugsgebruik en dealen op het eiland, liet de gemeente het Trimbos-instituut de situatie in kaart brengen en op basis daarvan advies formuleren. Analyse van onderzoeksdata, gesprekken met stakeholders, registratiecijfers van politie en ambulancediensten gaven een genuanceerd beeld. Er waren geen opvallend grote of ernstige situaties maar er waren wel enkele hotspots (school, uitgaansgebied, veerboot) aan te wijzen die specifieke beleidsaandacht vroegen. Er werden aanbevelingen geformuleerd met betrekking tot regelgeving, handhaving en educatie. Lees meer over de probleemanalyse en adviesrapportage drugs op Texel

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer