U bent hier

Drugsvoorlichting op school

Scholen kunnen op verschillende manieren aandacht besteden aan het thema genotmiddelen. Het uitgangspunt daarbij is dat er goed beleid is op de scholen en voldoende draagvlak bij onderwijzend en ondersteunend personeel, de leerlingen en de ouders. U kunt vanuit de gemeente scholen stimuleren het thema roken, alcohol en drugs op de agenda te zetten. Niet alleen als zich problemen voordoen op school, maar ook preventief, om te voorkomen dat leerlingen overlast veroorzaken, vroegtijdig school moeten verlaten of in de hulpverlening terecht komen. Preventieprofessionals van GGD-en en instellingen voor verslavingszorg kunnen scholen ondersteunen en adviseren bij de aanpak van middelenpreventie op scholen. Zij hebben een aanbod wat betreft voorlichting, trainingen en laagdrempelige hulp voor leerlingen die dat nodig hebben.

Beleid: een middelenvrije school

De school is één van de plaatsen waar jongeren geconfronteerd worden met roken, drinken en cannabisgebruik. Een strikt verbod van roken, drinken en drugsgebruik in en om de school helpt om het aantal leerlingen dat middelen gebruikt te verlagen. Beperking van plekken waar gerookt en gedronken mag worden, heeft positieve effecten op de gezondheid. Jongeren beginnen later met drinken, rokers roken minder en er wordt minder meegerookt. Bovendien wordt de sociale norm versterkt als er in de openbare ruimte meer plekken zijn waar niet gerookt en gedronken mag worden. Daarom is het van belang scholen zoveel mogelijk te stimuleren middelenvrij te zijn. Dat betekent op de eerste plaats dat leerlingen niet mogen roken, drinken en drugs gebruiken in en rondom de school. Maar ook dat leraren en ouders het goede voorbeeld geven in en om de school.

Steeds meer scholen zijn bezig met het rookvrij of alcoholvrij maken van hun school of een deel ervan. Ongeveer 50% van de middelbare scholen heeft inmiddels een rookvrij schoolterrein (zie de website van het Longfonds). Andere scholen hebben afspraken gemaakt om alcoholvrij te zijn (zie website STAP).

Vanuit De gezonde school en genotmiddelen is er de Middelenvrije School waarbij scholen ondersteund worden om de schoolomgeving alcohol-, rook- én drugsvrij te maken. Er hulpmiddelen voor scholen om draagvlak te krijgen bij docenten, leerlingen en ouders, en is er een stappenplan om een middelenvrije school stapsgewijs in te kunnen voeren. Binnen een middelenvrije school horen ook afspraken over hoe op te treden als zich problemen voordoen. Bijvoorbeeld afspraken over de aanpak van dealen op het schoolterrein of leerlingen onder invloed in de klas. Duidelijke regels zijn hierbij van belang die bekend zijn bij het personeel, de leerlingen en de ouders.

Voorlichting

Leerlingen en ouders moeten vroegtijdig worden geïnformeerd over roken, alcohol en drugs, maar niet te vroeg. Het advies is geen voorlichting in het basisonderwijs over drugs te geven, en ook niet over roken en alcohol. Leerlingen van deze leeftijd zijn over het algemeen nog niet bezig met middelen en zeker niet met drugs. Beter is het om te beginnen met drugsvoorlichting in de brugklas, en dan alleen gericht op cannabis. Op basis van de huidige ervaringen met voorlichting over drugs, kan gesteld worden dat voorlichting over harddrugs (zoals XTC en cocaïne) het beste gegeven kan worden vanaf de bovenbouw voortgezet onderwijs en in het mbo.

Het preventieprogramma De gezonde school en genotmiddelen heeft verschillende interventies die door scholen in het middelbaar onderwijs, het vso en mbo ingezet kunnen worden. Bijvoorbeeld Frisse Start voor de brugklas en een interventie gericht op impulscontrole voor de bovenbouw.

Voorbeeld: Lesprogramma Frisse Start

Het lesprogramma Frisse Start sluit aan op de overgang van de basisschool naar het voortgezet onderwijs en richt zich op het stellen van een sociale norm en het leren van keuzes maken ten aanzien van roken, alcohol en cannabisgebruik. Het lesprogramma bevat een werkboek voor leerlingen en een docentenhandleiding en bevat vier lessen (van een lesuur). Daarnaast is er een ouderavond over de puberteit, de ontwikkelingen die daarbij horen en de rol van ouders en opvoeder. Hierbij staat centraal hoe ouders hun kind het beste kunnen ondersteunen in deze periode.

Vroegsignalering

Scholen kunnen te maken krijgen met problematisch gebruik van leerlingen zelf of in hun directe omgeving. Het is in die gevallen van belang dat schoolpersoneel adequaat kan reageren en ondersteuning kan bieden. Twee zaken zijn van belang: het opzetten van een goede ondersteuningsstructuur en het aanbieden van een training aan schoolpersoneel waarin zij leren signalen van middelengebruik te herkennen, het gesprek met leerlingen aan te gaan en probleemgebruikers te begeleiden naar verdere zorg. Wat er nodig is om goed te kunnen signaleren is te vinden op de pagina Signalering, advisering en ondersteuning.

Vignet Gezonde School

Scholen die op een goede en structurele manier werken aan middelenpreventie, waaronder drugspreventie, kunnen een Vignet Gezonde School krijgen. Er is een vignet voor het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en het MBO. Scholen kunnen dit vignet zelf aanvragen via www.gezondeschool.nl. Scholen kunnen ondersteuning krijgen van de GGD bij het aanvragen van een vignet.

Ouders

Bij middelengebruik hebben school en ouders een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Niet alleen als het misgaat maar ook bij preventie. Interventies hebben alleen zin als vanaf het begin ook ouders daarbij betrokken worden. Een goede communicatie richting ouders is daarbij essentieel. Meer informatie over aanbod voor ouders

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer