U bent hier

Evalueren in gemeente en wijk

Evalueren helpt bij het maken en uitvoeren van gezondheidsbeleid en wijkgerichte gezondheidsbevordering. Denk al bij het opstellen van beleid na over het evalueren daarvan. Maak al bij aanvang keuzes over wat u wilt evalueren, wanneer u resultaten wilt weten en wat daarvoor nodig is. Werk dit uit in een evaluatieplan. Dit helpt om vooraf de juiste keuzes te maken met betrekking tot evalueren en voorkomt dat u dingen over het hoofd ziet.

Meerwaarde van evalueren

  • Evalueren helpt bij het tussentijds bijsturen en het opstellen van verbeterpunten voor nieuw beleid.
  • Evalueren geeft inzicht in de succesfactoren van uw werk.
  • Evalueren houdt bestuur, samenwerkingspartners en burgers betrokken.
  • Evalueren helpt bij verantwoording, agendering en zorgen voor financiering.

Een evaluatie hoeft niet groot of onbetaalbaar te zijn. De manier van evalueren hangt af van wat u wilt weten en waarom. U kunt het effect van een losse activiteit meten, maar ook van beleid of een brede integrale wijkgerichte aanpak. Voorbeelden van evaluatiemogelijkheden zijn:

  • Een logboek bijhouden en noteren wat u heeft gedaan en geleerd;
  • Een procesevaluatie uitvoeren die inzicht geeft in de ingezette bronnen en middelen, de uitvoering en de opbrengsten;
  • Een onderzoek naar het bereik en waardering van activiteiten (impact);
  • Evalueren van het effect van projecten, programma's, interventies en beleid (dit vraagt specifieke expertise, tijd en middelen);
  • Een onderzoek doen naar de kosteneffectiviteit van een project, programma, interventie of beleidsaanpak (dit vraagt specifieke expertise).

Welke manier van evalueren kiest u?

Er zijn verschillende soorten evaluaties die u voor verschillende doelen kunt toepassen. Welk type evaluatie u kiest hangt af van wat u wilt weten. De meest bekende vormen van evaluatie zijn de procesevaluatie, effectevaluatie of monitor. Ook de maatschappelijke kosten- en batenanalyse wordt bij het maken en uitvoeren van lokaal gezondheidsbeleid steeds vaker gebruikt.

Tip: evaluatiekompas

Kenniscentrum Sport biedt met het evaluatiekompas een totaaloverzicht van diverse op kwaliteit beoordeelde evaluatieinstrumenten. 

Voorbeeld: Evalueren van samenwerking

Vanuit de gemeenten Bronckhorst en Doetinchem is de pilot Aansluiting buurtcoaches/sociale teams en eerstelijnsvoorzieningen ontwikkeld. Het doel hiervan is om via samenwerking tussen huisartsen en wijkverpleegkundigen met sociale wijkteams en buurtcoachteams cliënten laagdrempelig en snel de benodigde hulp te kunnen bieden. Dit kan hulp zijn vanuit zorg en/of vanuit welzijn. Het doel is ook om zo erger te voorkomen en doorstroming naar 2e lijns zorg te verminderen. De cliënt wordt daarbij gestimuleerd oplossingen in zijn omgeving te zoeken.Het Evaluatiebureau Publieke Gezondheid heeft door middel van een  procesevaluatie de samenwerking geëvalueerd en succes- en knelpunten in kaart gebracht.

Evalueren wijkgerichte gezondheidsbevordering

Evalueren van een Gezonde Wijkaanpak vraagt vaak om een specifieke benadering omdat deze aanpak gericht is op meerdere (gezondheids)thema’s en doelgroepen, waarbij verschillende partners samen met wijkbewoners werken aan de uitvoering. Het evalueren van wijkgerichte gezondheidsbevordering gaat vaak om het in kaart brengen van de effecten op verschillende domeinen, denk aan leefstijl, preventie en zorg, fysieke en sociale leefomgeving, werk en opleiding. Resultaten op gezondheidsuitkomsten van een Gezonde Wijkaanpak zijn naar verwachting niet al na een jaar te meten omdat het vaak gaat om een veelheid aan activiteiten en factoren en directe verbanden tussen een Gezonde Wijkaanpak en gezondheidsuitkomsten moeilijk aantoonbaar zijn.

Materialen voor het evalueren van wijkgerichte gezondheidsbevordering

In deze handreiking vindt u ook informatie over het monitoren en evalueren van het beleid en de uitvoering van activiteiten rond sport en bewegenovergewichtdepressiealcohol,drugs,  seksuele gezondheid en valpreventie.

Tip: Betrek partners bij de evaluatie

Betrek de partners bij de evaluatie. Dat helpt om wederzijdse verwachtingen duidelijk te maken, maar biedt ook een kans om afspraken te maken over aansluiting bij bestaande dataverzameling, wat met de uitkomsten van de evaluatie wordt gedaan en wie daarover communiceert. Lees hier 12 redenen voor betrekken van partnerorganisaties in evaluatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer