U bent hier

Gezonde Wijkaanpak

Dring gezondheidsachterstanden effectief terug met een wijkgerichte aanpak

Wijkgerichte gezondheidsbevordering, ook wel Gezonde Wijkaanpak of communitybenadering genoemd, is een structurele, integrale en gebiedsgerichte aanpak met als doel het versterken van gezondheid en welzijn van bewoners in een wijk, buurt of dorp en het aanpakken van gezondheidsachterstanden. Kernwoorden zijn participatie en het versterken van de eigen kracht van inwoners. Wijkgerichte gezondheidsbevordering sluit aan bij de gezondheidssituatie en -beleving in de buurt en bij wat er al gebeurt binnen, maar juist ook buiten de gezondheidssector (welzijn, wonen, ruimtelijke ordening, onderwijs, wijkenaanpak). Wijkgerichte gezondheidsbevordering kijkt dus niet alleen naar individuele leefstijlen maar ook naar sociale omstandigheden die gezondheid beïnvloeden. [1][2][3][4]

Infographic Gezonde Wijkaanpak

De infographic Gezonde Wijkaanpak geeft in één oogopslag de belangrijkste onderdelen van de Gezonde Wijkaanpak weer. Het ondersteunt u in het gesprek met partners en bewoners in de wijk,  het biedt inzicht waar u zich in het proces bevindt, wat wel en wat nog niet is gerealiseerd en waar u met elkaar nog op in kan zetten.

Effectief werken aan een Gezonde Wijk

Om aan de slag te gaan met een Gezonde Wijkaanpak is het belangrijk om eerst  gegevens te verzamelen om zo een wijkgezondheidsprofiel te kunnen opstellen. Dit helpt om te weten wat de gezondheidssituatie is van de inwoners en welke vragen er leven. Op basis van de wijkgezondheidsprofiel bepaalt u samen met partners en inwoners uit de wijk welke problemen de meeste prioriteit hebben en waar u zich op gaat richten met de Gezonde Wijkaanpak. Formuleer de doelen van uw aanpak en bepaal de doelgroep. Samen met uw partners en inwoners maakt u vervolgens een keuze voor interventies die u wilt gaan inzetten. Houd hierbij in gedachten dat de Gezonde Wijkaanpak zowel gericht is op het bevorderen van een gezonde leefstijl als op het creëren van een gezonde leefomgeving. Het monitoren en evalueren van uw Gezonde Wijkaanpak is belangrijk om tussentijds te kunnen bijsturen en om inzicht te krijgen in de effecten. Lees meer over de processstappen voor lokaal gezondheidsbeleid

Kenmerken van een Gezonde Wijkaanpak

  • Samenwerken in de wijk. Lokale professionals werken samen met burgers en partners uit meerdere sectoren aan verbetering van de gezondheid en leefstijl van bewoners in de wijk.
     
  • De wijkbewoner staan centraal. Het is een vraaggerichte werkwijze. Activiteiten sluiten aan bij de lokale gezondheidsproblemen en bij de behoeften onder wijkbewoners. Wijkbewoners zijn samenwerkingspartners.
     
  • Samenhangende en integrale aanpak. Wijkprogramma’s voor gezondheidsbevordering bestaan uit een combinatie van activiteiten die gezamenlijk de gezondheid en het welzijn van wijkbewoners structureel bevorderen. De aanpak is gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl en het realiseren van een gezonde leefomgeving.
     
  • Goed toegankelijk (zorg)aanbod in de wijk.
     
  • Versterken van eigen kracht van wijkbewoners (empowerment). Stimuleren dat mensen actief mee kunnen doen aan de maatschappij.

Voordelen van een Gezonde Wijkaanpak

Werken aan een gezonde wijk betekent inzetten op gezonde bewoners, met een gezonde leefstijl, gezonde zorg, een gezonde leefomgeving en gezond meedoen Zo’n dergelijke aanpak heeft daardoor een aantal specifieke voordelen: 

Betrokken en krachtige burgers

Burgers voelen zich direct betrokken bij problemen in hun eigen wijk en lijken eerder geneigd mee te denken aan oplossingen voor deze lokale problemen. Daarnaast wordt de wijk gezien als een belangrijke ontmoetingsplaats voor burgers, waar sociale cohesie en samenwerkingsrelaties ontstaan. Ook bevordert samenwerken in de wijk aan gezondheidsbevordering en empowerment van de bewoners. 

Goede schaalgrootte voor oplossen problemen

De wijk wordt gezien als een goede schaalgrootte om problemen in de wijk op het gebied van gezondheid en welzijn op te sporen en op te lossen. Vragen van bewoners kunnen door deze lokale samenwerking op een integrale wijze worden beantwoord en mogelijke problemen vroegtijdig en preventief worden aangepakt. Ook worden collectieve problemen in een wijk zichtbaar.

Een scherpe focus

De wijk, buurt of dorp is een vindplaats voor mensen met gezondheidsachterstanden. Door  een keuze te maken voor een wijk of buurt waar de problemen het grootste zijn, worden geld en middelen ingezet waar ze het hardst nodig zijn.

Eén aanspreekpunt

De sociale wijkteams in een wijk zorgen ervoor dat wijkbewoners vaste contactpersonen hebben en minder zorg- en hulpverleners over de vloer krijgen. 

Efficiënte dienstverlening

Door te sturen op samenhang en een integrale aanpak in de wijk worden initiatieven en interventieaanbod onderling goed afgestemd. Lokale partijen bundelen zo hun krachten, waardoor zij kosten verdelen en de kans op effect vergroten. 

Effectieve dienstverlening

Een laagdrempelig aanbod van zorg en hulp in de wijk kan voorkomen dat burgers een beroep moeten doen op zwaardere en duurdere (tweedelijns)zorg of ondersteuning.

Plezier in het werk

Het werken in een klein zelfstandig team met een afgebakende verantwoordelijkheid, het wijkteam, kan een groot werkplezier opleveren. Het wijkteam leert elkaar goed kennen en men is op de hoogte van elkaars activiteiten, waardoor iedereen snel kan schakelen.

Planmatige en structurele aandacht

De speerpunten van het gemeentelijk gezondheidsbeleid krijgen planmatig en structurele aandacht.

RIVM-toolkit Preventie in de wijk

Niet in elke wijk spelen dezelfde gezondheidsproblemen. Zo staan in het centrum van een (grote) stad andere problemen op de voorgrond dan in een dorp. In de RIVM-toolkit Preventie in de wijk vindt voor verschillende wijktypen preventiethema’s en bijbehorende (erkende) interventies op basis van opvallende wijkkenmerken.

Inwoners van aandachtswijken belangrijke doelgroep

Wijkgerichte gezondheidsbevordering richt zich vaak op mensen in aandachtswijken. Het gaat veelal om mensen met een lage sociaal economische status (SES) en met gezondheidsachterstanden (laagopgeleiden, niet-westerse allochtonen). In deze wijken zijn problemen rond wonen, werken, leren, integreren en veiligheid. Er is actie nodig op vier punten: leefstijl, opleiding en inkomen, woon- en werkomstandigheden en toegang en kwaliteit van gezondheidszorg. Wijkgerichte gezondheidsbevordering leent zich goed voor het aanpakken van deze punten, omdat bewoners en professionals samenwerken om te komen tot een integrale aanpak. 

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer