U bent hier

Burgerparticipatie

Burgerparticipatie betekent dat inwoners actief meedoen bij de planning, ontwikkeling, uitvoering en/of evaluatie van (gezondheids)beleid en wijkgerichte gezondheidsbevordering. Participatie is gebaseerd op vertrouwen, zowel van beleidsmakers en professionals in burgers als omgekeerd. Participatie is maatwerk. Niet iedereen kan of wil op alle fronten meedoen.

Aansluiten bij behoeften en mogelijkheden 

Burgerparticipatie is een belangrijk kenmerk van wijkgericht werken. Door samen te werken met mensen uit een wijk of buurt aan gezondheidsbevordering sluit wijkgerichte gezondheidsbevordering aan bij de behoefte en vragen van bewoners uit de wijk.

Voordelen van het betrekken van burgers

  • Beleid en uitvoering worden vaak beter als burgers er aan meewerken; burgers zijn naast inwoners ook vakmensen en kennen hun eigen omgeving goed.
  • Direct contact tussen overheid en burger kan het wederzijds vertrouwen vergroten en de betrokkenheid van inwoners bij de lokale politiek stimuleren.
  • Door gezamenlijk te werken aan de gezondheid van de wijk leren bewoners elkaar kennen, maar ook de instanties in de wijk.
  • U kunt beter aansluiten bij behoeften en ervaringen van inwoners. Wat vinden zij belangrijke thema's en waar zien zij belemmeringen voor gezond gedrag?
  • Het draagvlak voor besluiten en beleid wordt groter.
  • Door eigen inbreng voelen inwoners zich eerder bereid om zelf wat aan hun problemen te doen. Door samen te werken zijn zij mede-eigenaar en daarmee ook verantwoordelijk voor het resultaat. Zelfmanagement en eigen kracht bij burgers worden zo gestimuleerd.
voorkant brochure Handreiking In gesprek met inwoners

Handreiking In gesprek met inwoners: goede voorbeelden en praktische tips

De nieuwe taken en bevoegdheden op het gebied van zorg, jeugd en werk bieden gemeenten de kans om beleid dichter bij inwoners te organiseren en samen met hen vorm te geven. Nu is daarom hét moment om meer gebruik te maken van de denkkracht en innovatieve ideeën van inwoners en beleid te maken dat meer aansluit bij hun wensen. De handreiking In gesprek met inwoners van Gemeenten van de Toekomst biedt een verzameling van methoden en praktische voorbeelden om het gesprek op een speelse en laagdrempelige manier met inwoners te voeren.

Methoden voor burgerparticipatie

Door de jaren heen is burgerparticipatie veranderd: van inspraak naar de interactieve beleidsvorming en naar burgerinitiatieven. Deze vormen van participatie bestaan nu naast elkaar. Het doel van burgerparticipatie kan verschillen en er is geen vast format.

Er bestaan verschillende methodieken om burgerparticipatie vorm te geven. Bijvoorbeeld via inspraak, buurtschouw, stad-, dorp- en wijkgesprekken of wijkateliers. In opkomst zijn de internetpanels en gebruik van sociale media. Participatie kan bijvoorbeeld ook plaatsvinden via een vaste werkwijze binnen de gemeente met bijvoorbeeld bewonersorganisaties, dorps- en wijkraden of burger/wijkpanels en diverse (verplichte) adviesraden (seniorenraad, Wmo-raad en sport- en jongerenraden, cliëntenraad Sociale dienst etc.) ([1]).

Participatieladder: Voorbeelden en methoden

De participatieladder van Edelenbos e.a. (1998, Movisie.nl) geeft de verschillende mate van participatie van burgers aan. Per trede van de ladder worden voorbeelden en methodieken beschreven:

participatieladder infographic

Voorbeeld: Besturen is loslaten in de gemeente Laarbeek

Burgers moeten zelf invulling kunnen geven aan het begrip gezondheid. Dat is de gemeentelijke visie op gezondheid in Laarbeek. Mensen zijn graag bereid iets voor de gemeenschap te doen als daar een beloning tegenover staat, het what’s in it for me-principe. Zo is in 2010 de Gezondheidsrace Laarbeek ontstaan op initiatief van inwoners die actief aan hun eigen gezondheid wilden werken én zoveel mogelijk anderen wilden aansporen tot een gezonde leefstijl. Dat kan zijn op het gebied van sport/bewegen en voeding, waarbij mentaal en sociaal welbevinden ook belangrijk zijn. Na drie succesvolle edities gaat in 2016 een vernieuwde race van start. Tien deelnemende verenigingen, dit keer in de categorie binnen- en buitensport, buurtverenigingen en sociaal/cultureel, organiseren ieder één activiteit voor Laarbeekse inwoners. Daarnaast organiseren ze een uitwisseling, zodat de diverse verenigingen kennismaken met elkaars activiteiten. Lees meer over de Gezondheidsrace in de gemeente Laarbeek

Meer informatie

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Peeters B. Burgerparticipatie in de lokale politiek. 2012.

Afdrukken:

Via printer