U bent hier

Doelen formuleren

Doelen geven richting aan beleid

Voor effectief gezondheidsbeleid zijn realistische beleidsdoelen nodig. De landelijke doelen neemt u daarbij als kader. Doelen in het gezondheidsbeleid staan niet op zichzelf, maar kunnen bijdragen aan gemeentelijke ambities en doelen van andere beleidsterreinen. Houd rekening met de haalbaarheid van doelen die u in een bepaalde beleidsperiode wilt realiseren en zorg dat de doelen meetbaar zijn. Enkele vragen die u zich kunt stellen:

  • Wat is het uiteindelijke resultaat dat de gemeente bij doelgroepen wil bereiken? 
  • Hoe sluit dit aan bij de ambities en andere taken van de gemeente en de doelen van andere beleidsterreinen?
  • Kunt u het uiteindelijke doel opsplitsen in concretere doelen en ze zo SMART mogelijk formuleren?

Doelstellingen leefstijlthema's

Voor alle leefstijlthema's die in deze handreiking aan bod komen zijn mogelijke doelstellingen geformuleerd en uitgewerkt. U vindt deze informatie in de themadelen OvergewichtSport en bewegenAlcoholDrugsTabakDepressieSeksuele gezondheid en Valpreventie.

Hiërarchie van doelen

We maken een onderscheid tussen doelen en doelstellingen. Doelen zijn vaak meer algemeen en abstract van aard. Ze zijn richtinggevend, bieden een kompas. Bijvoorbeeld: ‘minder overmatig alcoholgebruik onder jongeren’. Een doel laat zich vertalen in doelstellingen. Doelstellingen zijn specifieker, concreter en tijdgebonden. Ze vormen een mikpunt en u kunt zichzelf erop afrekenen. Bijvoorbeeld: ‘binnen twee jaar is het alcoholgebruik onder jongeren terug op het niveau van vijf jaar geleden’. Of: ‘binnen een jaar is de schooluitval op middelbare scholen vanwege overmatig alcoholgebruik met 25% gedaald’.

Tips voor het opstellen van doelen

 

  • Gebruik een doelenboom. Hierin geef je weer welke (tussen)doelstellingen bijdragen aan een beleidsdoel. Het helpt om tussendoelstellingen te formuleren die bijdragen aan de lange termijndoelstellingen en op korte termijn haalbaar en meetbaar zijn. Werk van achter naar voren. Wat is het doel op lange termijn (6-7 jaar) en wat moet je daarvoor bereikt hebben? Zo kun je meerdere op elkaar volgende doelen maken die je helpen bij de planning van je project. Bekijk een voorbeeld van een doelenboom.
  • Maak je doelstellingen meetbaar met behulp van actieve werkwoorden, zoals weten, participeren, aanwezig zijn en samenwerken. Bewustwording creëren is niet te meten. Een voorbeeld van een meetbaar doel is: het aantal kinderen tussen 8-12 jaar en hun ouders dat aangeeft bewust te zijn van het belang van gezonde voeding is drie jaar na aanvang van het programma toegenomen (dus niet: Het doel is bewustwording creëren bij kinderen en ouders door het geven van informatie over gezonde voeding). Ook doelen die beginnen met ‘het optimaliseren van…’ zijn niet concreet genoeg.
  • Benoem in je doelstellingen geen activiteiten waarmee je je doel kunt bereiken. Deze activiteiten en een verantwoording voor de keuze ervan benoem je daarna. Zorg dat deze aansluiten op je doelgroep.
  • Maak onderscheid in doelen voor de einddoelgroep (bijvoorbeeld kinderen en jongeren) of intermediërende doelgroepen (ouders, leraren, publieke en private partijen, bestuurders).

Lees meer over het opstellen van doelen

Voorbeeld: Doelenboom nota Lokaal gezondheidsbeleid

‘Zes gemeenten op de Noord-Veluwe trokken in 2012 samen op in het maken van gezondheidsbeleid en vroegen het Evaluatiebureau ondersteuning bij het SMART formuleren van hun doelstellingen. De gemeenten wilden onder andere advies om algemene doelen (zoals een gezond gewicht voor x% van de kinderen) om te zetten in concrete doelstellingen. Met een doelenboom maakten we inzichtelijk welke doelstellingen, vaak op verschillende niveaus, bijdragen aan het hoofddoel. Tevens werd duidelijk waar nog lacunes zitten. De doelenboom helpt in de verantwoording van de nota’.– Judith Heinrich, Evaluatiebureau Publieke Gezondheid

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer