U bent hier

Beleidsvrijheid publieke gezondheid en preventiecyclus

Beleidsvrijheid verschilt per Wpg taak

De beleidsvrijheid die de gemeente binnen de Wpg heeft, verschilt per taak:  

  • Jeugdgezondheidszorg en infectieziektebestrijding: taken zijn duidelijk omschreven met weinig ruimte voor eigen beleid.
  • Algemene bevorderingstaken en de ouderengezondheidszorg: er zijn kaders voor deze taken, maar er is veel gemeentelijke beleidsvrijheid. Hoe gemeenten invulling geven aan artikel 5a, ouderengezondheidszorg, wordt in 2017 geëvalueerd. Lees meer in de Kamerbrief ouderengezondheidszorg (ministerie VWS, maart 2016)

Preventiecyclus

De invulling van de algemene bevorderingstaken leggen gemeenten elke vier jaar vast in de nota gemeentelijk gezondheidsbeleid volgens de Wpg (artikel 13). Aanknopingspunten hiervoor biedt de landelijk nota gezondheidsbeleid, als onderdeel van de zogenaamde preventiecyclus. De preventiecyclus is de vierjarige beleidscyclus die wordt gebruikt als basis voor het Nederlandse gezondheidsbeleid.

 

 de vierjarige beleidscyclus voor gezondheidsbeleid

1. Stand van zaken volksgezondheid

Op basis van landelijk beschikbare epidemiologische gegevens brengt het RIVM elke vier jaar de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) uit. Deze verkenning geeft een beeld van de staat van de volksgezondheid.

VTV 2014

‘Een gezonder Nederland’, de zesde Volksgezondheid Toekomst Verkenning, is in juni 2014 verschenen. Belangrijke thema’s zijn maatschappelijke participatie, preventie in de zorg, kosten en baten van gezondheid en de rol van de burger. Over deze thema's zijn themarapporten verschenen.

Nieuw in de VTV 2014 zijn de 'Verkenning Jeugdgezondheid, Gezond opgroeien' (Rivm.nl) en de vier perspectieven met scenario’s voor de toekomst. Meer over de VTV 2014 en de kernboodschappen voor beleid.

2. Landelijke prioriteiten in rijksnota

Aan de hand van de VTV en input van o.a. VNG, diverse ministeries, gemeenten en GGD-en stelt de minister van VWS een landelijke nota gezondheidsbeleid vast, met de landelijke prioriteiten op het gebied van de publieke gezondheid.

Kamerbrief landelijke nota gezondheidsbeleid 2016-2019

In december 2015 is de kamerbrief over Landelijke nota gezondheidsbeleid verschenen. De brief is aanvullend op de vorige nota. De uitgangspunten uit de vorige nota blijven van kracht:

  • De gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een integrale aanpak in de omgeving waarin mensen wonen, werken, leren en leven.
  • Preventie een prominente plaats geven in de gezondheidszorg.
  • Gezondheidsbescherming op peil houden en nieuwe bedreigingen het hoofd bieden.
  • Stabiliseren of terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden.

Om dit te bereiken is een goed stelstel van publieke gezondheid noodzakelijk. Een integrale aanpak voor de jeugd en ouderen is van belang alsmede goede informatievoorzeining (wijkprofielen). Een belangrijke rol is weggelegd voor gemeenten.

 

Wat prettig dat gezondheid ook in deze nota breed en positief wordt opgevat. Dit vind ik veel werkzamer waardoor de verbindingen in het sociale domein makkelijk ontstaan. Preventie als onderdeel van de taakopvatting van de professionals  van de gezondheidszorg, de verzekeraars en bij de opleiding. Dat blijven bewerkstelligen is nodig. Gelukkig ook beloofde aandacht voor het oplossen van de problemen met het samenwerken. Ik hoop ook hierbij op het ontwikkelen van een gezamenlijke taal bij preventie/ zorgprofessionals en welzijn.

Kitty van Nieuwenhuizen, beleidsmedewerker maatschappelijke ontwikkelingen, gemeente West Maas en Waal

 

Het terugdringen van gezondheidsverschillen is voor ons een belangrijk speerpunt. Ervaring leert dat inzet van vroege preventie loont. De verbreding naar de aanpak gezonde kinderopvang sluit daar bij aan. Hier is een mooie link te leggen met de VVE (Voor- en vroegschoolse educatie), een programma gericht op de totale ontwikkeling van het kind. In de wijk hebben we hier ervaring mee opgedaan, onder andere met JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht). We zien door verbreding met de leefstijlthema’s dat het effect heeft op het kind maar zeker ook op zijn omgeving (gezin en familie).

Patricia Senden, Medewerker en coördinator unit Gezondheidsbevordering, GGD Zuid Limburg

Alles is gezondheid...

‘Alles is Gezondheid...’ is het nationale programma waarin overheid, bedrijven, sportorganisaties, zorgpartijen en maatschappelijke organisaties samenwerken aan een gezonder en vitaler Nederland. Er zijn acties op het gebied van zorg, school, wijk, werk en gezondheidsbescherming. Het programma bouwt voort op eerder gekozen speerpunten (roken, alcohol, overgewicht, depressie en diabetes) en bestaande acties en er is ruimte voor nieuwe acties zoals het stimuleringsprogramma voor de aanpak van gezondheidsachterstanden. Het programma Alles is Gezondheid is gestart in 2014 en loopt nog door tot en met 2021.

Lees meer over de tussentijdse resultaten in het rapport 2 jaar Alles is Gezondheid, maart 2016

Stimuleringsprogramma gezondheidsachterstanden

In het kader van het Nationaal Programma Preventie 'Alles is Gezondheid' is het ministerie van VWS een stimuleringsprogramma gestart voor de aanpak van gezondheidsachterstanden via de decentralisatie-uitkering 'Gezond in de Stad' (GIDS). Het programma wordt uitgevoerd door Pharos in samenwerking met Platform31. Meer informatie vindt u op Gezondin.nu.

3. Gemeentelijke prioriteiten in lokale/regionale nota gezondheidsbeleid

De landelijke prioriteiten bieden gemeenten aanknopingspunten voor lokaal beleid dat wordt verwoord in een nota gemeentelijk gezondheidsbeleid. Dit gebeurt vaak na advies van de GGD, op basis van lokale epidemiologische gegevens. Het is aan gemeenten zelf welke ambities en prioriteiten zij in hun nota formuleren. Omdat Wpg taken een sterke relatie hebben met taken uit de Wmo combineert een toenemend aantal gemeenten de nota gezondheidsbeleid met het Wmo-beleidsplan. Hiermee kan het bevorderen van de participatie en de gezondheid van burgers in een kwetsbare positie versterkt worden. Ook kiezen gemeenten er soms voor een regionale nota volksgezondheid op te stellen om de gezondheid van de inwoners in een groter gebied op eenzelfde wijze te benaderen.

Voorbeeldnota's

Meer voorbeeldnota's vindt u op de website van de VNG.

Tip: 

Bekijk de animatie van GGD Zuid-Limburg over de regionale nota Gezondheidsbeleid 2016-2019

4. Toezicht publieke gezondheidszorg aangepast

De IGZ houdt sinds 2013 geen toezicht meer op de volledige uitvoering van de Wet publieke gezondheid maar richt zich met name op risico’s en incidenten, bijvoorbeeld op terreinen als crises, infectieziekten en Jeugdgezondheidszorg.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer