U bent hier

Van wijkgezondheidsprofiel naar aanpak

Het wijkgezondheidsprofiel is een middel om in gesprek te gaan met andere partijen en inwoners. Met de inzichten van het profiel kunt u prioriteiten te kiezen voor een gezamenlijke aanpak en voor gezondheidsbeleid in wijk en gemeente. Eerste stap is de interpretatie van de gegevens uit het wijkprofiel.

Gegevens interpreteren

Besteed aandacht aan de interpretatie van gegevens. Door onderlinge samenhang van problemen op te sporen en die te begrijpen, komt u tot de diepere oorzaken van problemen. Zijn er opvallende of onverwachte resultaten en hoe zijn die te verklaren?

Tips

 
  • Betrek een epidemioloog werkzaam bij de GGD of een adviseur van de ROS om de gegevens te duiden.
  • Ga (opnieuw) het gesprek aan met (vertegenwoordigers van) bewoners en professionals in de wijk. Zij kunnen ook een goede verklaring hebben voor eventuele afwijkende resultaten.
  • Besteed aandacht aan de terugkoppeling naar de opdrachtgever. Deze kan een belangrijke rol spelen in de borging van plannen.

Een voorbeeld van het duiden van cijfers: Het wijkprofiel geeft een gemiddeld cijfer voor overgewicht, dit geeft op zich geen reden voor extra aandacht. Maar uit de kwalitatieve informatie over de wijk is bekend dat de wijk deels bestaat uit een gebied met een lage SES en een gebied met hoge SES. Het blijkt dat in de wijk met de lage SES overgewicht wel degelijk een rol speelt en er al veel activiteiten zijn om overgewicht aan te pakken.

In gesprek over het wijkgezondheidsprofiel

Het wijkgezondheidsprofiel biedt inzicht in de risicogroepen, kansen en problemen in de wijk, dorp of buurt. Door het voeren van gesprekken met inwoners en partners blijkt voor welke thema’s, doelgroepen en knelpunten er draagvlak bestaat om deze gezamenlijk aan te pakken. Dit kunnen ook thema’s zijn die al bekend zijn in de wijk.

Verschillende mogelijkheden (en combinaties) om in gesprek te gaan:

  • Grote wijkbijeenkomst met partners en inwoners uit de wijk.
  • Aparte bijeenkomsten voor partners en aparte bijeenkomst voor inwoners uit de wijk en eventueel aanvullend een gezamenlijke bijeenkomst.
  • Gesprekken in kleine (sub)groepen.

In (één of meerdere) bijeenkomsten staan centraal:

  • Informeren over de uitkomsten van het wijkgezondheidsprofiel (presentatie)
  • In gesprek gaan over de (gezondheids)situatie in de wijk. Aanvullen van het wijkgezondheidsprofiel.
  • Overeenstemming bereiken over de belangrijkste knelpunten, krachten en thema’s in de wijk
  • Afspraken maken over wie waarvoor verantwoordelijk is, om plannen te ontwikkelen en over hoe te zorgen voor borging.

Tips

 
  • Geef voorbeelden van wat de opbrengsten van het profiel kunnen zijn, zoals op het gebied van valpreventie, eenzaamheid, roken, depressie, alcoholgebruik, meer bewegen, gezonde voeding. Of bijvoorbeeld hoe je in een vergrijzende wijk zorgt dat de buurt aantrekkelijk blijft voor de jeugd.
  • Zorg bij een bredere bijeenkomst voor een goede balans tussen de verschillende partijen (preventie, eerstelijn, leefomgeving, sociaal domein) en bewoners die vertegenwoordigd zijn.
  • Neem een integrale aanpak als uitgangspunt: er bestaan vaak meerdere problemen op verschillende gebieden zoals gezondheid, werk en inkomen en woonsituatie.
  • Het werkt goed om de cijfers in stappen presenteren en de deelnemers in gesprek hierop te laten reflecteren.
afbeelding youtubefilmpje wijkgezondheidsprofiel Nijmegen

Voorbeeld: met het wijkgezondheidsprofiel in gesprek met professionals

Benieuwd hoe u aan de hand van het wijkgezondheidsprofiel tijdens een bijeenkomst het gesprek aan kan gaan met de professionals in de wijk? Bekijk dan dit filmpje uit Nijmegen (youtube.com). Het wijkgezondheidsprofiel van Nijmegen-Noord kunt u hier bekijken.

Presentatie van het wijkgezondheidsprofiel

Het bespreken van de uitkomsten van het wijkgezondheidsprofiel kan op verschillende manieren. Stem dit zo goed mogelijk af op het doel waarvoor het wijkgezondheidsprofiel gaat worden gebruikt. In een bijeenkomst kunt u werken met een presentatie.

Voorbeelden van presentatievormen

  • Rapport of factsheet: Voor een beleidsmaker die het profiel wil gebruiken om aandachtspunten voor beleid te formuleren kan een factsheet of rapport met verschillende tabellen een geschikte vorm zijn. Voorbeeld: rapport (ggdhollandsnoorden.nl) en factsheet (ggdkennisnet.nl).
  • Presentatie op een A3: Een A3 met duidelijke grafieken, kaarten en figuren is geschikter om als input te dienen voor de dialoog met bewoners en professionals in de wijk. Bekijk het voorbeeld van de gemeente Borssele (ggd-zld.gezondheidsatlas.nl).  Een leeswijzer (ggd-zld.gezondheidsatlas.nl) kan dan meer diepgaande informatie bevatten voor een goede interpretatie van de gegevens.
  • Website: Een website zoals die van de gemeente Rotterdam (wijkprofiel.rotterdam.nl) is geschikt voor het aanbieden van informatie aan een breed publiek.

Voorbeeld: Ontmoeten in Boxtel-Oost

Het verbinden van preventie en de zorg is het uitgangspunt van het ontwikkelde wijkgezondheidsprofiel voor de wijk Boxtel-Oost. Uit het profiel blijkt dat de jaren-zeventigwijk snel vergrijst, waardoor de zorgvraag toeneemt en dat er relatief weinig voorzieningen zijn. Met de verschillende zorg- en welzijnsorganisaties, GGD, gemeente en inwoners is sociale cohesie als belangrijkste thema gekozen. Stichting Wijkorgaan Boxtel Oost en de gemeente zijn nu samen op zoek naar wat sociale cohesie inhoudt voor de wijkbewoners. Inwoners worden actief gevraagd en ook het sociale wijkteam is een bron van informatie en samenwerking. Het sociale wijkteam kan voortbouwen op wat er nu al wordt georganiseerd, zoals een generatietuin, het eetpunt en de kinderboerderij met huiskamer om elkaar te ontmoeten. Meer informatie en voorbeelden in het e-boek preventie en zorg verbinden in de praktijk (Pdf, 3,11 Mb) . Marije Scholtens, GGD Hart voor Brabant

Kiezen van prioriteiten en interventies

Voor het prioriteren van (gezondheids)problemen en doelgroepen en voor het formuleren van kansen en mogelijkheden vanuit een gezamenlijke visie zijn vaak zijn meerdere gesprekken nodig. Vervolgstap is om tot concrete acties en interventies per thema en doelgroep te komen en te kijken hoe ieder vanuit zijn eigen verantwoordelijkheid bij kan dragen aan het gezamenlijke doel. Hiervoor kunnen eventueel werkgroepen worden gevormd met een eigen trekker.

Houd bij het opstellen van de gezondheidsaanpak rekening met de randvoorwaarden die vooraf zijn gesteld en besteed aandacht aan de borging van de plannen.

Tips

 
  • Wees open over de randvoorwaarden, communiceer goed met de opdrachtgever.
  • Sluit aan bij ontwikkelingen en activiteiten die al lopen in de wijk.
  • Zorg dat interventies aansluiten bij de doelgroep en dat ze bij voorkeur onderbouwd zijn.
  • Neem in de plannen voor het uitvoeren van het beleid en wijkgerichte aanpak ook een evaluatie op.

Op andere pagina’s in deze handreiking treft u uitgebreidere informatie over stappen die u kunt zetten om te komen tot een plan van aanpak. Dit plan van aanpak biedt een basis om vervolgens in de praktijk uitvoering te geven aan de afgesproken acties.

Kijk ook eens bij:

  • Samenwerken
  • Financiering en capaciteit
  • Integraal beleid
  • Voor alle thema's in de ze handreiking en voor interventies in de wijk vindt u aanbevolen interventies op een interventieoverzicht. Dit zijn 'erkende interventies': onderzoek heeft aangetoond dat ze effect hebben, praktijkprofessionals hebben vastgesteld dat ze uitvoerbaar zijn.
  • De Interventiedatabase Gezond en Actief Leven bevat actuele leefstijlinterventies die in Nederland beschikbaar zijn. De interventies uit deze gezamenlijke database van RIVM Centrum Gezond Leven en Kenniscentrum Sport vindt u via Loketgezondleven.nl, Gezondeschool.nl en de sites van Kenniscentrum Sport. 

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer