Depressie gaat vaak samen met andere gezondheidsproblemen en leefstijlfactoren. De meest voorkomende zijn:

Angststoornissen

Het gelijktijdig hebben van depressie- en angstklachten komt vaak voor. Ongeveer de helft van de mannen en meer dan de helft van de vrouwen met een depressie heeft ook angstklachten.  Psychische problemen die gelijktijdig voorkomen zijn vaak ernstiger dan psychische problemen die alleen voorkomen. Mensen hebben hier veel last van.

Middelengebruik

Depressie en een middelenstoornis (overmatig alcohol- of drugsgebruik) blijken veel samen voor te komen. Of depressie tot een middelenstoornis leidt of andersom is nog niet bekend. Er blijkt niet een enkele onderliggende factor te zijn die de samenhang tussen een stemmings- en middelenstoornis verklaart. Wel is het zo dat als meerdere risicofactoren aanwezig zijn, er meer kans is op het gezamenlijk voorkomen van een stemmings- en middelenstoornis.

Lichamelijke aandoeningen

Er is een verband tussen depressie en lichamelijke aandoeningen. Mensen die een lichamelijke aandoening hebben, hebben tweemaal zo vaak een depressie. Bij volwassenen en ouderen is een chronische lichamelijke ziekte een risicofactor voor depressie.

Overgewicht en diabetes

Mensen met overgewicht hebben meer kans op een depressie, en andersom. Mensen met diabetes hebben twee keer zo veel kans op een depressie als gezonde mensen. Het is dus ook vanwege depressiepreventie belangrijk om leefstijlfactoren te beïnvloeden. 

Bewegen

Recent onderzoek laat zien dat mensen die weinig bewegen, meer risico lopen op het ontwikkelen van een psychische aandoening. Omgekeerd heeft bewegen een positief effect op het voorkomen en het herstel van psychische aandoeningen. Daarbij is matig intensief bewegen (een tot drie uur per week) even effectief als intensiever bewegen.

Roken

Uit een recente literatuurstudie blijkt een verband tussen depressie en roken bij jonge mensen (14-25 jaar). Hoe ernstiger de depressie, hoe groter de kans dat iemand rookt of begint met roken en hoe kleiner de kans dat iemand ooit stopt met roken.

Eenzaamheid

Onderzoek toont een sterk verband aan tussen eenzaamheid en depressie. Aangetoond is dat eenzaamheid een risicofactor is voor depressie bij ouderen. Er zijn twee soorten eenzaamheid: emotionele eenzaamheid en sociale eenzaamheid. Als men emotioneel eenzaam is, ervaart men de kwaliteit van sociale contacten minder goed dan gewenst. Als men sociaal eenzaam is dan ervaart men de kwantiteit aan sociale contacten minder dan gewenst. Eenzaamheid komt onder alle leeftijdsgroepen voor. Meer over eenzaamheid en sociale steun.

KOPP/KVO

Ruim 405.000 mensen met een depressie of andere psychische stoornis waaronder verslaving, hebben tesamen 577.000 kinderen. Deze kinderen lopen 3 tot 13 keer zoveel kans om zelf een depressie of andere psychische stoornis of verslaving te ontwikkelen. Er is een KOPP-richtlijn voor de jeugdzorg, een factsheet en een handreiking voor gemeenten ontwikkeld. Daarin wordt verwezen naar het uitgebreide preventieaanbod  voor deze kinderen en hun ouders. Een generieke module voor de volwassenenzorg is in ontwikkeling. Lees meer op koppkvo.nl

Referenties en bronnen

  1.  Bree & Duijnhoven, Op weg naar een gezonder Nuenen. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning. Helmond: GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst  Brabant- Zuidoost, Volksgezondheid Toekomst Verkenning, 2011
  2. Dijkstra et al., 2011 Comorbiditeit van alcoholverslaving en een angst- of stemmingsstoornis. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, 2011
  3. Meijer et al., Gezond verstand: evidence-based preventie van psychische stoornissen. RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu -Rapport nr. 270672001; VTVIn de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) rapporteert het RIVM elke vier jaar over de ontwikkeling van de volksgezondheid in Nederland. In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) rapporteert het RIVM elke vier jaar over de ontwikkeling van de volksgezondheid in Nederland.  Themarapport.Bilthoven/Utrecht: RIVM/Trimbos-instituut, 2006
  4. Ravelli et al., Comorbiditeit van psychiatrische stoornissen in de Nederlandse bevolking: resultaten van de Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS). Tijdschr Psychiatrie1998
  5. Saban & Flisher, The association between psychopathology and substance use in young people: a review of the literature. Journal of Psychoactive Drugs, 2010
  6. Have te M, de Graaf R, Monshouwer K. Sporten en psychische gezondheid. Resultaten van de 'Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study' (NEMESIS). 2009.
  7. Erzen, E., & Çikrikci, Ö. (2018). The effect of loneliness on depression: A meta-analysis. International Journal of Social Psychiatry, 64(5), 427–435.
  8. Havinga, P. J., Boschloo, L., Bloemen, A. J. P., Nauta, M. H., De Vries, S. O., Penninx, B. W. J. H.,  Hartman, C. A. (2017). Doomed for disorder? High incidence of mood and anxiety disorders in offspring of depressed and anxious patients: A prospective cohort study. Journal of Clinical Psychiatry, 78(1), e8–e17.