Waar richt preventie zich op?

Effectieve suïcidepreventie richt zich op het voorkomen en behandelen van psychische stoornissen en het weerbaarder maken van mensen. Het is ook van belang dat preventieve interventies zich richten op het voorkómen van suïcidegedachten (of in een vroeg stadium ombuigen) en op het leren omgaan met negatieve effecten van problemen.

In Nederland zijn grote regionale verschillen in de wijze waarop preventie van suïcide wordt uitgevoerd. Een gezamenlijke, planmatige en brede aanpak van de regionale GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst’en en van organisaties in de geestelijke gezondheidszorg biedt de meeste kans op succes; het delen van elkaars gevarieerde kennis en ervaring met (wel of niet succesvolle) preventiemaatregelen is belangrijk. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu en het Trimbos-instituut.

Voorbeeld: suïcidepreventie online

Stichting 113 Zelfmoordpreventie biedt via internet en telefoonlijnen contactmogelijkheden aan voor suïcidale mensen, hun naasten, betrokkenen en nabestaanden. Dit is een initiatief naar aanleiding van het advies suïcidepreventie uit 2007, als onderdeel van het suïcidepreventiebeleid van VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Uit onderzoek blijkt dat mensen met suïcidegedachten baat hebben bij de online zelfhulpcursus via 113.nl.

Wat kunnen gemeenten doen?

Door het opnemen van extra vragen over het signaleren van suïcidale gedachten in de lokale gezondheidsmonitoren voor jeugd en volwassenen kunnen gemeenten inzicht krijgen in risicogroepen en de mogelijkheden om preventie in te zetten.

Een gemeente kan ook een inventarisatie maken van risicolocaties (locaties langs het spoor, hoge gebouwen) en maatregelen nemen om suïcides te voorkomen.

Door een ketenaanpak voor hulpdiensten, SEHSpoedeisende hulp, medisch specialisten en huisartsen, en de acute en reguliere GGZGeestelijke gezondheidszorg kan men de kwaliteit van de hulp bij suïcidaliteit verbeteren. Ook de nazorg aan suïcidepogers kan daardoor aan kwaliteit winnen.

Voorbeeld: Suïcide Nazorg project

De GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Den Haag voert het ‘Suïcide Nazorg project’ uit, waarbij een jongere na een suïcidepoging, een casemanager krijgt toegewezen, die hem of haar ruim een half jaar begeleidt bij het vinden van de juiste hulp- en zorgverlening. De praktijk wijst uit dat langdurige en zorgvuldige nazorg noodzakelijk is. - GGD Den Haag

Een regionale aanpak van suïcidepreventie kan heel succesvol zijn. In Duitsland werd een regionaal experiment georganiseerd waarbij huisartsen scholing kregen om depressie te signaleren en te bespreken, intermediairs werden geschoold, een publiekscampagne werd gehouden, informatie aan patiënten werd gegeven en zelfhulp werd ondersteund. Dit leidde tot een reductie van suïcidale gedragingen van 24 % in twee jaar.

Voorbeeld: Leren signaleren van psychische problemen

GGZGeestelijke gezondheidszorg Noord Holland Noord voert het project ‘Leren signaleren’ uit, waarbij intermediairs getraind worden om psychische problemen en alcohol- en drugsmisbruik bij jongeren te signaleren. Intermediairs als leerkrachten, huisartsen, mentoren, maatschappelijk werk krijgen handvatten om in gesprek te komen met jongeren en leren hoe te handelen bij gesignaleerde problematiek. - GGZ Noord Holland Noord