Om goed beleid te maken is het van belang om te weten welke factoren van invloed zijn op drugsgebruik van mensen. Met deze kennis kunnen beleid en interventies gericht op deze factoren worden ingezet. Er is onderscheid te maken in  omgevingsfactoren, persoonsgebonden factoren en druggerelateerde factoren.

Omgevingsfactoren

Tot omgevingsfactoren die invloed hebben op het al dan niet gebruiken van drugs behoren onder andere:

  • de verkrijgbaarheid van drugs
  • het drugsgebruik in de sociale omgeving
  • de manier waarop belangrijke anderen (familie, vrienden) tegen drugsgebruik aankijken
  • maatschappelijke normen ten opzichte van drugsgebruik
  • onwetendheid van opvoeders
  • de mate van veiligheid van de schoolomgeving
  • het al dan niet aanwezigheid van vrijetijdsvoorzieningen
  • gebrek aan toezicht
     

Persoonsgebonden factoren

Nieuwsgierigheid, en verwachtingen spelen een rol bij het beginnen met drugs. Bij het doorgaan met drugsgebruik krijgen (ook) andere persoonsgebonden factoren een grotere rol. Voorbeelden van factoren die van invloed zijn:

  • persoonlijkheidskenmerken zoals het zich aangetrokken voelen tot spannende  activiteiten en nieuwe ervaringen of gevoeligheid voor depressie
  • genetische aanleg
  • psychische problemen en gedragsproblemen
  • school gerelateerde problemen
  • het hebben van een licht verstandelijke beperking 
  • een ongunstige waardering van de effecten van drugs
  • sociaaleconomische situatie
  • gezinsproblemen zoals een vader of moeder die verslaafd is
  • de houding tegenover ongezond gedrag
  • beschikken over zelfcontrole en eigenwaarde

 

Drugsgebonden factoren

Drugsgebonden oorzaken van gebruik hebben vooral betrekking op het effect zoals de ontspannende werking, of de roes of extase.  Sommige drugs kom je eerder tegen in bepaalde omgevingen of omstandigheden dan andere. Zo is een stimulerende drug zoals ecstasy populair bij dance evenementen. 
Ook de verslavende werking en de mate waarin onthoudingsverschijnselen optreden, beïnvloeden de mate van gebruik. Sommige drugs, zoals alcohol en GHBgammahydroxybutyraat (GHB) GHB is middel met een verdovende werking. Het werd vroeger gebruikt als narcosemiddel bij operaties, maar nu als partydrug. geven sterke lichamelijke en psychische onthoudingsverschijnselen, cocaïne kan bij stoppen een lang aanhoudend depressief gevoel opleveren. Dergelijke onthoudingsverschijnselen worden als zeer onprettig ervaren en voeden het verlangen om weer te gaan te gebruiken.

  
 

Bronnen

Strategische Verkenning Cannabispreventie (Trimbos-insitituut, 2018)