Pijler voorlichting en educatie

  • Aandacht besteden aan seksualiteit en seksuele weerbaarheid zijn kerndoelen in het onderwijs. Scholen zijn dit dus verplicht, maar het gebeurt lang niet overal. Gemeenten kunnen scholen in het basis- en voortgezet onderwijs stimuleren en faciliteren om gebruik te maken van goede, dat wil zeggen erkende, lespakketten, waarin de preventie van seksuele grensoverschrijding een thema is. Dit geldt ook voor het speciaal onderwijs.
  • Gemeenten kunnen aanhaken bij landelijke campagnes, zoals de jaarlijkse Week van de Liefde (voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs) rond Valentijnsdag en Week van de Lentekriebels (basisonderwijs), waarin aandacht wordt besteed aan voorlichting over seksualiteit.

Pijler signalering en ondersteuning

  • Sommige groepen mensen lopen extra risico op het meemaken of plegen van seksuele grensoverschrijding, zoals mensen met een beperking, en kinderen en jongeren in de jeugdzorg. Voor deze groepen zijn specifieke interventies ontwikkeld, zoals trainingen en counselingsprogramma’s. Ook zijn er interventies die professionals kunnen helpen om seksueel gedrag adequaat te duiden en seksueel grensoverschrijdend gedrag te signaleren. Gemeenten kunnen GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst’en, instellingen en zorgprofessionals stimuleren en faciliteren om gebruik te maken van deze (erkende) interventies.
  • GGD’en hebben een belangrijke rol binnen de gemeenten om zorgprofessionals en leerkrachten te informeren over seksualiteit en seksuele grensoverschrijding en ze te trainen in het geven van lessen of interventies. Gemeenten kunnen zorgen voor draagvlak bij de GGD’en om met het thema aan de slag te aan.
  • Gemeenten kunnen burgers, scholen, (zorg)instellingen en maatschappelijk werk wijzen op de Centra Seksueel Geweld. Deze CSG’s zorgen voor geïntegreerde hulp bij acute gevallen van seksueel geweld (binnen 7 dagen). Geïntegreerde hulp wil zeggen dat politie, justitie en hulpverlening onder één dak samenwerken om de zorg zo optimaal mogelijk te laten verlopen.
  • Gemeenten kunnen zorginstellingen stimuleren om goed beleid te formuleren en uit te dragen als het gaat om seksualiteit en (preventie) van seksuele grensoverschrijding. Onderdeel van dit beleid is scholing van professionals om seksualiteit bespreekbaar te maken en seksuele grensoverschrijding te kunnen signaleren.
  • Seksuele grensoverschrijding komt relatief vaak voor onder mensen die eerder seksueel geweld hebben meegemaakt. Snelle hulp voor slachtoffers, zowel acute hulp als hulp voor slachtoffers die langer geleden zij misbruikt, is belangrijk om herhaald slachtofferschap te voorkomen. De Centra Seksueel Geweld, Veilig Thuis en gespecialiseerde hulpverlening spelen hierin een rol. Het is van belang dat deze hulp in alle gemeenten kan worden geboden.
  • Seksuele grensoverschrijding (zowel meemaken als plegen) komt ook vaker voor onder mensen die in onveilige omstandigheden zijn opgegroeid, zoals in gezinnen waar huiselijk geweld voorkomt, waar een gebrek aan empathie is of waar de ouders weinig toezicht hadden op hun kinderen. Tijdige signalering en goede ondersteuning van deze gezinnen is noodzakelijk.
  • Zorg als gemeente voor een netwerk van relevante partijen, zodat er optimaal wordt samengewerkt en de aanpak van seksuele grensoverschrijding zo efficiënt mogelijk gebeurt. Een ambtenaar die dit coördineert is daarbij zeer aan te bevelen.

Pijler Fysieke en sociale omgeving

  • Gemeenten kunnen aanhaken bij landelijke campagnes die zich inzetten voor een veilige sociale omgeving. Een voorbeeld is de campagne Ben je Oké, die als doel heeft het uitgaansleven plezieriger en veiliger te maken.
  • Gemeenten kunnen zorgen voor een veilige fysieke omgeving door goede straatverlichting, meer toezicht bij openbare of onveilige ruimtes, Er zijn meerdere programma’s, die zich richten op het voorkomen of aanpakken van andere vormen van geweld. Waar mogelijk loont het om de acties aan elkaar te verbinden. Programma’s die raakvlakken hebben met de preventie van seksueel geweld in de fysieke of sociale omgeving zijn:
    • Geweld hoort nergens thuis: Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
    • Veilige steden: programma van het ministerie van OCWMinisterie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen om veiligheid in de openbare ruimte te verbeteren
    • Regenboogsteden: gemeenten die zich inzetten voor acceptatie lhbtLesbisch, Homo, Biseksueel en Transgender (LHBT) en seksuele diversiteit

Pijler regelgeving en handhaving

  • Zorg voor beleid op preventie van straatintimidatie
  • Vergroot de aangiftebereidheid onder slachtoffers van seksueel geweld
  • Zorg voor adequate opvang en begeleiding van slachtoffers en omstanders door de politie