Beweegvriendelijke omgeving

De openbare ruimte is de belangrijkste plek voor de Nederlander om te sporten en bewegen. Een beweegvriendelijke omgeving die mensen faciliteert, stimuleert en uitdaagt om te bewegen en te sporten is daarom belangrijk. Bijvoorbeeld met hardlooproutes, moestuinen, beweegtuinen, sportvelden, skatebanen, parken, speelbossen en schoolpleinen. Dit is de verantwoordelijkheid van verschillende sectoren en partners: sport, ruimtelijke ontwikkeling, welzijn, ontwerpers, landschapsarchitecten en niet te vergeten buurtbewoners. Een beweegvriendelijke omgeving draagt o.a. bij aan [1]:

  • meer bewegen en minder overgewicht (en daarmee minder chronische ziekten);
  • een betere mentale gezondheid;
  • een betere leefbaarheid en imago van de wijk of gemeente;
  • kansen om via bewonersparticipatie bewoners te activeren en meer te betrekken bij hun omgeving;
  • de ontwikkeling van kinderen.

Sportenbewegenincijfers.nl geeft een indruk van de beweegvriendelijke omgeving per gemeente.

In 10 stappen naar een beweegvriendelijke omgeving

Hoe maak je de leefomgeving beweegvriendelijk? In dit proces heeft de gemeente vaak de regie maar het is belangrijk om samenwerking te realiseren met partners uit de buurt zoals bewoners, woningcorporaties, projectontwikkelaars en sportverenigingen. Met deze tien stappen vergroot u de kans op succes.

Werken aan een fysieke en sociale omgeving door middel van het sportakkoord

Een duurzamere sportinfrastructuur is een van de ambities van het onlangs afgesloten sportakkoord. Een beweegvriendelijke omgeving is hierin een belangrijk onderwerp. Hierover zijn de volgende afspraken gemaakt:

  • Gebruiken van de handreiking voor gemeenten over het toepassen van de nieuwe omgevingswet. 
  • Het inzetten van sportaccommodaties, die in eigendom zijn van de sport, als beweegvriendelijk openbare ruimte; 
  • Het verhogen van de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de groene leefomgeving met een drempelloze en aantrekkelijke beweeginfrastructuur; 
  • Het verhogen van de bereikbaarheid van sportparken per fiets en te voet. In lijn met de Nationale Agenda Fiets.

Daarnaast richt het deelakkoord Vitale sport- en beweegaanbieders zich op het toekomstbestendig maken van de sport- en beweegaanbieders, zodat zij zich kunnen richten op een passend aanbod en op passende bindingsvormen. Gemeenten kunnen hierin ondersteunen door o.a. het aanbieden van verenigingsondersteuningstrajecten en opleidingen voor bestuurders.

In het deelakkoord ‘positieve sportcultuur’ staat de sociale omgeving van de sporter centraal. Overal in Nederland met plezier, veilig, eerlijk en zorgeloos sporten is de ambitie. Gemeenten spelen een rol door met relevante stakeholders te bepalen wat de ondergrens is van een positieve sportcultuur. Daar waar de ondergrens structureel wordt doorbroken nemen bonden en gemeenten maatregelen.

Omgevingswet

De omgevingswet bundelt 26 bestaande wetten in 1 wet voor de leefomgeving. Een gezonde leefomgeving krijgt hierdoor meer prioriteit. Dit biedt kansen voor  een beweegvriendelijkere omgeving. In dit praktijkvoorbeeld over Staphorst leest u welke argumenten er zijn voor sport en bewegen in de omgevingswet, hoe je invloed hebt in de uitvoering van de wet en welke voorbeelden er zijn.

Voorbeeld: De actieve stad Groningen

Healthy Ageing is de strategische visie van de gemeente Groningen op een gezond en actief leven voor haar inwoners. Deze visie bundelt bestaande en nieuwe beleidsinitiatieven, waaronder ‘de Bewegende Stad’, waarin de fysieke ruimte wordt benut om mensen uit te dagen meer te bewegen en sporten. De Bewegende Stad heeft al diverse successen geboekt. In samenspraak met omwonenden en ondernemers zijn er onder andere multifunctionele sport -en speelplekken gerealiseerd. Lees meer op allesoversport.nl.

Meer informatie over beweegvriendelijk inrichten

[1] [2] [3] [4]

Referenties en bronnen

  1. Slinger JD, Dessing D, Engbers L, van der Klauw DM, van der Ploeg K, van der Weerd M. Onderbouwing van argumenten voor een beweegvriendelijke omgeving. 2013.
  2. Storm I, Nijboer GC, Wendel-Vos W, Visscher TL, Schuit AJ. Een gezonde omgeving ter preventie van gewichtsstijging; nationale en lokale mogelijkheden. 2006.
  3. De Vries S, Slinger J, Schokker DF, JMA JM, Pierik FH. Beweegvriendelijke stadswijken voor kinderen. Resultaten van een quasi-experimenteel onderzoek.
  4. Aarts MJ. Children, physical activity and the environment: opportunities for multi-sector policy. 2011.