Een belangrijke reden waarom mensen blijven roken of weer opnieuw gaan roken na een stoppoging is het voordeel dat zij verwachten van een sigaret: het is ontspannend, het helpt stress oplossen of beter na te denken. Deze positieve verwachtingen worden echter veroorzaakt door het feit dat een volgende sigaret ontwenningsverschijnselen opheft, zodat de roker zich weer ‘normaal’ voelt. Roken is sterk verslavend. Lees waarom gezondheid de belangrijkste reden is om te stoppen met roken (CBSCentraal Bureau voor de Statistiek, 2017).

Hulp bij stoppen met roken 

In 2014 liet ruim 80% van de Nederlandse rokers weten ooit met roken te willen stoppen [1]. In 2017 deed ruim een derde van de rokers in het voorgaande jaar een stoppoging die 24 uur of langer duurde [2]. Er zijn verschillende manieren om rokers te ondersteunen bij het stoppen. Stoppen met roken is succesvoller wanneer mensen gebruik maken van gedragsmatige begeleiding en eventueel nicotine-vervangende middelen of receptmedicatie [3]

Zorgverleners

Het geven van een stopadvies, motivatie verhogende behandeling en begeleiding bij stoppen-met-roken door zorgverleners is effectief. Zorgverleners als huisartsen, verloskundigen en jeugdartsen zouden daarom met de rokers in hun praktijk het gesprek aan moeten gaan.  Drie richtlijnen geven zorgverleners informatie over op wetenschappelijk onderzoek gestoelde behandeling van tabaksverslaving:

De gedragsmatige ondersteuning aan en behandeling van rokers die willen stoppen wordt vergoed vanuit de basisverzekering door de zorgverzekeraar. Vanaf 2020 gaat dit niet meer van de eigen risico af. Voor meer informatie zie Ikstopnu.nl.

V-MIS als verplichte stoppen-met-rokeninterventie voor zwangeren

De V-MIS is een effectieve stoppen-met-rokeninterventie om zwangere vrouwen te begeleiden bij het stoppen met roken. Vanuit Rookvrij Opgroeien worden V-MIS-trainingen aangeboden aan verloskundigen en gynaecologen (veelal binnen Verloskundig Samenwerkingsverbanden). Eerstelijnsverloskundigen zijn verplicht de V-MIS toe te passen. Uit onderzoek blijkt dat de uitvoering van de interventie verbeterd kan worden [4]. Daarom is de V-MIS doorontwikkeld en gaat bestaan uit een e-learning, een interactieve training motiverende gespreksvoering, en meer aandacht voor verwijsroutines (hoe, wanneer en naar wie). Een onderzoek daartoe onder de naam Promise is halverwege 2019 afgerond.

Onder de pijler Voorlichting en educatie leest u meer over Rookvrij Opgroeien en Taskforce Rookvrije Start. Lees ook meer over stoppen met roken en prenatale zorg/V-MIS op Rokeninfo.nl.

Bronnen:

Cursussen stoppen-met-roken

Rokers die willen stoppen of zij die dat overwegen kunnen geïnformeerd worden over stoppen-met-rokenprogramma’s, ook op het werk. Vormen van begeleiding die aantoonbaar werken worden vergoed. Gemeenten kunnen stimuleren dat stoppen-met-rokencursussen op een laagdrempelige wijze aangeboden worden. Zoek hier aanbod stoppen-met-rokencursussen.

Website, appapplication (app) Application is een kant en klaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen.  en hulplijn voor stoppogingen

Stoppers kunnen verwezen worden naar verschillende vormen van anonieme ondersteuning bij het stoppen met roken:

  • De website Ikstopnu.nl waar je ervaringen leest van ex-rokers en tips krijgt om te stoppen en een overzicht van begeleiders die hulp kunnen bieden bij het stoppen met roken.
  • De Stoplijn (0800-1995) – een gratis telefonische hulplijn die je kunt bellen voor advies en informatie over stoppen met roken.
  • Stopstone, een app die jonge stoppers (15-25 jaar) ondersteunt en motiveert om te stoppen met roken. Lees meer op stopstone.nl.

Werkt minderen met roken?

Factsheet minderen met roken

Stoppen met roken is voor veel rokers lastig. De vraag is of minderen al een stap in de goede richting kan zijn. In de praktijk wordt minderen ingezet met als doel om gezondheidsschade te beperken en als opmaat tot stoppen. De factsheet Minderen met roken (februari 2017) concludeert dat er weinig grond is om minderen als schadebeperkende strategie aan te bevelen en dat minderen als opmaat tot stoppen minder effectief is dan in één keer stoppen met roken. Recent onderzoek is daar echter minder absoluut in [5]. Afbouwen wordt niet meer zonder meer ontraden; de kans op succes met afbouwen zou groter zijn met ondersteuning van farmacotherapie.

Stoptober: 28 dagen niet roken

Stoptober is een jaarlijks terugkerende gezamenlijke stoppen-met-roken maand in oktober. Deelnemers nemen zich voor vier weken lang niet te roken. Ze krijgen, wanneer zij zich hebben aangemeld op stoptober.nl, positieve, motiverende feedback via een appapplication (app) Application is een kant en klaar programma waarmee digitale apparatuur bepaalde functies kan vervullen. en wisselen ervaringen uit op Facebook. Zorgprofessionals kunnen via de gebruikmaking van de community functie van de app een groep patiënten/cliënten extra ondersteunen. Stoppers kunnen de app een heel jaar gebruiken. Het aantal deelnemers aan Stoptober steeg van ruim 38.000 in 2014 naar meer dan 70.000 in 2015. In 2018 deden meer dan 50.000 mensen mee. De campagne blijkt ook de laagopgeleide rokers aan te spreken. Stoptober is laagdrempelig: de uitdaging van 28 dagen niet roken is veel beter te overzien dan helemaal stoppen. In 2016 hield 70% van de Stoptober deelnemers het vol om vier weken niet te roken. Meer dan de helft rookte drie maanden later nog steeds niet. [6]

Gemeenten die meer willen weten over Stoptober kunnen zich wenden tot de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst in hun werkgebied. GGD'en kunnen meer informatie krijgen via stoptober@ggdghor.nl.

Referenties

  1. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Continu Onderzoek Rookgewoonten 2014 . Utrecht: Trimbos-instituut. 2015.
  2. Springvloet, L., Bommelé, J., Willemsen, M., Laar van, M. Kerncijfers roken 2017. Utrecht: Trimbos-instituut. 2018. 
  3. Benson, F. Evaluation of smoking cessation services in disadvantaged areas of the Netherlands. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam. 2016.
  4. Hopman, P., Springvloet, L., Josselin de Jong, S. en Laar, M. van. Quit-smoking counselling in Dutch midwifery practices: Barriers to the implementation of national guidelines. Midwifery. 2018.
  5. Lindson, N., Klemperer, E., Hong, B., Ordóñez-Mena, J.M., and Aveyard, P.  Smoking reduction interventions for smoking cessation. Oxford: Nuffield Department of Primary Care Health Sciences, University of Oxford. 2019.

  6. Troelstra, S.A., Harting, J. and Kunst, A.E. Effectiveness of a Large, Nation-Wide Smoking Abstinence Campaign in the Netherlands: A Longitudinal Study. Amsterdam: Department of Public Health, Amsterdam UMCUniversitair Medisch Centrum. 2019.