U bent hier

Integrale aanpak overgewicht: pijler Signalering, advies en ondersteuning

Bij signalering, advies en ondersteuning rond (dreigend) overgewicht spelen meerdere professionals een rol. Signaleren van (dreigend) overgewicht gebeurt bijvoorbeeld door de JGZ, huisarts, school of welzijn. Advies en ondersteuning worden onder andere geboden door verschillende lokale partijen zoals de GGD, eerstelijnszorg en welzijn. De gemeente kan deze professionals faciliteren bij het verwerven van deskundigheid en de onderlinge afstemming en samenwerking. 

Vaak is het nodig om intensieve interventies in te zetten om overgewicht aan te pakken. Deze ondersteuning richt zich niet alleen op het aanleren van vaardigheden voor gezonder eten en meer bewegen (gezondere leefstijl), maar soms ook op het versterken van zelfvertrouwen en weerbaarheid. Bij interventies voor de jeugd is vaak het hele gezin betrokken. 

Jeugd

Pijler concreet invullen

Signaleren

  • De JGZ (consultatiebureaus en/of jeugdartsen en verpleegkundigen) ziet 0-19 jarigen. Binnen de JGZ zijn goede signalerings- en behandelprotocollen beschikbaar voor kinderen met (dreigend) overgewicht, onder andere de JGZ Richtlijn Overgewicht. Ook kan de JGZ kinderen doorverwijzen naar bijvoorbeeld een diëtist.
  • Leidsters op de kinderopvang, groepsleerkrachten of de vakleerkracht bewegingsonderwijs kunnen ongezonde eetgewoonten, overgewicht (en ondergewicht) en het achterblijven in motoriekontwikkeling signaleren en dit bespreken met ouders en de jeugdarts/verpleegkundige. 
  • In lespakketten zoals Lekker Fit! of Jump In zijn metingen van de BMI en motorische vaardigheden opgenomen.

Tip: interventie 'Armoede en gezondheid van kinderen'

Gebruik de interventie 'Armoede en gezondheid van kinderen' om gezondheidsrisico's in relatie met geldgebrek, waaronder te weinig bewegen en niet gezond eten, te signaleren. Deze interventie wordt uitgevoerd door de JGZ in samenwerking met de gemeentelijke sociale dienst.

Advies en ondersteuning

  • Specifieke begeleiding door diëtisten (of fysiotherapeuten) en specifiek beweegaanbod bij fysiotherapeuten en sport- en beweegaanbieders voor kinderen met overgewicht.
  • Ondersteuningsprogramma’s voor kinderen met aandacht voor zelfvertrouwen, leren bewegen en het eetpatroon. Voorbeelden hiervan zijn Cool 2B Fit en Realfit. Deze en andere interventies, erkend en gericht op overgewicht voor jeugd vind u op de website van Allesoversport

Tip: Handreiking 'ketensamenwerking voor kinderen met overgewicht'

Dit boekje bevat een stappenplan om te komen tot lokale samenwerkingsafspraken gericht op preventie, signalering, zorg en begeleiding van kinderen en jongeren met overgewicht en obesitas. Lees meer in de Handreiking 'Ketensamenwerking voor kinderen met overgewicht'

Voorbeeld: Gezinscoach onderdeel integrale aanpak

De gezinscoach maakt onderdeel uit van de integrale aanpak overgewicht in Delft. De scholen en het Centrum voor Jeugd en Gezin houden bij welke gezinnen geen gebruik maken van het specifieke aanbod, terwijl zij daarvoor wel in aanmerking komen. Die gezinnen krijgen een bezoek van de ‘vitaliteitscoach’. Dit is geen nieuwe functie, maar een extra rol voor medewerkers van bemoeizorg en thuisbegeleiding die deze gezinnen al bezoeken en bijgeschoold zijn voor deze nieuwe taak. Doel is om die gezinnen in het reguliere aanbod te laten participeren. - Gemeente Delft

Voorbeeld: Realfit, cursus voor jongeren 

Realfit is een intensieve cursus voor jongeren tussen de 13-18 jaar met als doel een gewichtsstabilisatie of- afname. In deze cursus wordt een combinatie van de voedings-en bewegingslessen, individuele dieetconsulten met cognitieve gedragstherapie toegepast.

Volwassenen

Volwassenen met overgewicht hebben een verhoogde kans op andere (chronische) aandoeningen en kunnen daardoor al bekend zijn in de zorg. Onder andere huisartsen, praktijkondersteuners en fysiotherapeuten spelen dan ook een belangrijke rol bij het signaleren, doorverwijzen en bieden van praktische ondersteuning bij overgewicht.

Pijler concreet invullen

Signaleren

  • Via huisartsen; ook wanneer patiënten voor andere klachten komen die niet gerelateerd zijn aan gewicht.
  • Overgewicht bij zwangere vrouwen signaleren via verloskundigen.
  • Signaleren van geleidelijke gewichtstoename of -afname door professionals in de (thuis)zorg.
  • In samenwerking met bijvoorbeeld bedrijfsgeneeskundige zorg of het consultatiebureau voor ouderen stimuleert de gemeente preventieconsulten.

Advies en ondersteuning

  • Afvalbegeleiding met hulp van de diëtist.
  • Beweeg- en leefstijlprogramma’s. Ook voor mensen met een lage SES en 50-plussers en/of een chronische ziekte zoals diabetes. Vaak onder leiding van medewerkers welzijn, fysiotherapeuten, buurtsportcoaches of zorggeschoolde sportdocenten. 
  • Programma’s die zich richten op gezond leren koken met een klein budget zoals Gezonde voeding hoeft niet veel te kosten.

Voorbeeld: De BeweegKuur

De BeweegKuur is een gecombineerde leefstijlinterventie voor mensen met overgewicht of obesitas in combinatie met een andere risicofactor, zoals diabetes type 2. Het doel van de BeweegKuur is dat mensen zelfstandig gaan bewegen in de wijk. Behalve de huisarts, de leefstijladviseur, de diëtist en de fysio- of oefentherapeut spelen daarom ook sport- en beweegaanbieders in de wijk een belangrijke rol. De BeweegKuur duurt maximaal een jaar. Het grote voordeel voor de patiënt is dat de BeweegKuur als een compleet pakket wordt aangeboden.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer