U bent hier

Overgewicht: Preventie en zorg verbinden

Het verbinden van preventie met zorg op lokaal niveau gaat over het organiseren van een samenhangend preventieaanbod of een doorlopende preventiezorgketen. De preventie en behandeling van overgewicht vindt plaats op meerdere niveaus en wordt uitgevoerd door verschillende partijen zoals de eerstelijnszorg, GGD, CJG, JGZ, welzijnsorganisaties, sport- en beweegaanbieders en scholen. En ook steeds meer door welzijnspartners. Het is wenselijk dat deze partijen afstemmen en onderling afspraken maken. De verbinding van preventie en zorg versterkt de kwaliteit en de effectiviteit van de ketenaanpak. Door preventieve activiteiten en zorgactiviteiten met elkaar te verbinden leren verschillende professionals elkaar kennen en gaan ze met elkaar samenwerken. Er kan dan een sluitende keten ontstaan, waarbij het perspectief van het kind/gezin centraal staat. Hierdoor wordt overgewicht en obesitas op tijd gesignaleerd en over de hele keten eenduidig aangepakt.

De gemeente heeft in deze samenwerking vaak een initiërende en faciliterende rol. Verschillende partijen hebben een verantwoordelijkheid in het financieren en bekostigen van preventie- en zorgactiviteiten, waaronder de gemeente als de zorgverzekeraar. Zij gaan het gesprek met elkaar aan.

Financiering ketenaanpak van kinderen met overgewicht

Het rapport ‘Een verkenning naar financiering van de ketenaanpak van kinderen met overgewicht en obesitas’ (augustus 2015) biedt handvatten aan gemeenten, (zorg)professionals en zorgverzekeraars om tot lokale en landelijke afspraken te komen over de ketenzorg, waaronder een rekenmodel. De toelichting op de Financiering van de ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas gaat dieper in de op de mogelijke financieringsbronnen voor de ketenaanpak en de relevante wetgeving die daaraan ter grondslag ligt.

Aan de slag met een lokale ketenaanpak

Een van de belangrijkste onderdelen van een ketenaanpak is een goed werkbare samenwerking tussen een breed scala aan professionals uit het sociaal en zorgdomein. Uitgangspunt van de ondersteuning en zorg is dat er wordt gestart met de minst ingrijpende en minst kostbare ondersteuning in de gemeente of wijk. Bij de ontwikkeling van een ketenaanpak kan gebruik worden gemaakt van zorgstandaarden en richtlijnen.

Zorgstandaarden en ketenzorg 

Zorgstandaarden richten zich niet alleen op geïndiceerde en zorggerelateerde preventie (voor mensen met gezondheidsklachten), maar geven ook aan hoe de koppeling wordt gemaakt met selectieve preventie (gericht op mensen zonder klachten die behoren tot een risicogroep).

Er bestaan inmiddels zorgstandaarden voor verschillende gezondheidsproblemen waaronder diabetes en obesitas. Deze laatste is ontwikkeld door het Partnerschap Overgewicht Nederland (PON). Deze zorgstandaard Obesitas beschrijft wat de minimaal benodigde zorg is voor kinderen en volwassenen met overgewicht en obesitas.

Voorbeeld: Overgewicht daadkrachtig aanpakken

De gemeente Smallingerland koos voor Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Bij JOGG is de verbinding tussen preventie en zorg een belangrijke pijler. Praktijkondersteuner Anneke van der Wal merkt dat een klein team het prettigst werkt. "Dat maakt je daadkrachtiger." Verder is het van belang dat leefstijlprogramma's laagdrempelig zijn. Lees verder

De verbinding tussen preventie met zorg gaat bijvoorbeeld over:

  • Het maken van afspraken over de signalering van kinderen met (ernstig) overgewicht door jeugdartsen of huisarts en de toeleiding naar het preventieve aanbod.
  • Het maken van afspraken tussen fysiotherapeuten en lokale sportverenigingen over de overgang van een patiënt naar het reguliere sportaanbod.
  • Het afstemmen van het aanbod aan gezondheidsbevorderende activiteiten in de wijk door bijvoorbeeld fysiotherapeuten, GGD en thuiszorg.
concept landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas

Concept landelijk model ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas

Het concept landelijk model 'Ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas' (maart 2018) beschrijft een structuur om een lokale ketenaanpak voor kinderen met overgewicht of obesitas in te richten. Het is gebaseerd op praktijkervaringen van de acht proeftuingemeenten: Amsterdam, Almere, Arnhem, ’s-Hertogenbosch, Maastricht, Oss, Smallingerland en Zaanstad. Het concept landelijk model is ontstaan vanuit de wens dat:

'Elk kind dat te zwaar is, in beeld blijft (met de ouders) en de zorg en ondersteuning krijgt die nodig is. En waarbij de betrokken professionals behalve naar leefstijl ook nadrukkelijk kijken naar de omstandigheden waarin kind en gezin verkeren'

Voorbeeld: ketenaanpak overgewicht ‘s Hertogenbosch

De Bossche aanpak is gestoeld op de nieuwste inzichten op het gebied van de aanpak van overgewicht. Werken vanuit een brede visie is hierbij cruciaal voor een duurzaam resultaat. Professionals kijken behalve naar leefstijlkeuzes ook nadrukkelijk naar de omstandigheden waarin kind en gezin verkeren. Naast het verbeteren van het voedings-, beweeg- en slaappatroon van het kind krijgen kind en gezin begeleiding bij eventueel aanwezige ‘onderhoudende factoren’ van overgewicht, zoals lichamelijke, medische of psychische problemen, sociale participatie, opvoedvaardigheden, problematiek bij ouders of in de gezinsdynamiek. De proeftuin betrekt niet alleen jeugdartsen en -verpleegkundigen, kinderartsen, huisartsen, diëtisten en fysiotherapeuten; ook onderwijs- en wijkprofessionals worden betrokken. De Bossche proeftuin is betrokken bij het ontwikkelen van een landelijke aanpak (in het proeftuinenproject van Care for Obesity). - Marian Sijben, Programmamanager Proeftuin Den Bosch 

Lees meer over de aanpak en praktische tools uit 's Hertogenbosch

NHG-Zorgmodule Leefstijl 

De NHG-Zorgmodules Leefstijl geven richtlijnen over de advisering en begeleiding van patiënten als het gaat om alcoholproblematiek, bewegen, stoppen met roken en gezonde voeding. De modules geven een beschrijving van het zorgpad van de patiënt en de taakverdeling van de verschillende zorgverleners in de eerste lijn. De NHG-Zorgmodules Leefstijl bieden gemeenten, buurtsportcoaches en sportaanbieders aanknopingspunten om in gesprek te gaan en tot samenwerking te komen. Naar de NHG-Zorgmodule Leefstijl Voeding

Gecombineerde leefstijlinterventies

Een specifieke vorm van een leefstijlinterventie ontwikkeld in samenwerking met de eerstelijnszorg, is de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) richt zich op het verwerven en behouden van een gezonde leefstijl. De interventie omvat advies over en begeleiding bij het verwerven van gezonde voedings- en eetgewoontes, een gezond beweegpatroon en hoe om te gaan met factoren die een gezonde leefstijl beïnvloeden (bijvoorbeeld stress en slaapgebrek).

Per 1 januari 2019 wordt de gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) vergoed vanuit de basisverzekering. Het RIVM heeft nu drie interventies erkend op het niveau effectiviteit in het erkenningstraject. Het gaat om SLIMMER, CooL en De Beweegkuur. Zorginstituut Nederland geeft aan dat de programma’s die als gecombineerde leefstijlinterventies door het RIVM erkend zijn, voor vergoeding vanuit het basispakket in aanmerking kunnen komen. Het is nu aan de zorgverzekeraars om te besluiten welke van deze programma’s zij willen vergoeden en contracteren. Lees het laatste nieuws rondom de GLI.

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer