U bent hier

Omvang tabaksgebruik en passief roken

Bijna kwart van de Nederlanders rookt

In 2014 rookte 23% van alle Nederlanders van 19 jaar en ouder wel eens of dagelijks. Er roken meer mannen (24%) dan vrouwen (22%). Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen. Deze cijfers betreffen mensen die wel eens of dagelijks roken[1].

Roken onder jongeren

In 2012 gaf 18% van de jongeren (10-19-jarigen) aan dat ze de afgelopen vier weken hebben gerookt. Het percentage jongens (19%) dat de afgelopen vier weken heeft gerookt verschilt nauwelijks van het percentage bij de meisjes (17%). Tot 13 jaar roken weinig jongeren. Daarna neemt het percentage jongeren dat in de afgelopen vier weken gerookt heeft snel toe tot 42% van de 18-jarigen en 37% van de 19-jarigen.

Er is een verschil qua schoolniveau in het aantal rokende jongeren. Het percentage dagelijkse rokers is het hoogst op het vmbo-b (11%), het laagst op het vwo (3%). Van de scholieren die aangeven wel eens gerookt te hebben komt dit het minst voor onder Marokkaanse scholieren. 

In sommige delen van Nederland wordt meer gerookt dan in andere gebieden: zie volksgezondheidenzorg.info, regionale cijfers roken    

Percentage rokers daalt

Het percentage rokers daalt al sinds lange tijd. De daling zette bij mannen eerder in dan bij vrouwen. In de jaren negentig behoorde het percentage rokende vrouwen in Nederland nog tot de hoogste van de Europese Unie. Nu is dat gemiddeld. Het percentage rokende mannen ligt in Nederland onder het EU-gemiddelde. Ook het percentage jongeren dat rookt daalt. Het percentage 10-19 jarigen dat rookt is afgenomen van 27% in 2000 tot 18% in 2012.

Regionale verschillen in roken

In 2012 werd de eerste gezamenlijke Gezondheidsmonitor van de GGD-en, het CBS en het RIVM
gehouden onder volwassenen van 19 jaar en ouder (CBS et al., 2013). De GGD-regio’s waarin het aandeel volwassenen met een laag inkomen het grootst is, tellen de meeste rokers. Dit zijn zowel de meest verstedelijkte gebieden in de Randstad, als de landelijke regio’s in het noorden, oosten en zuiden van het land. Ongeveer een op vier volwassenen in deze regio’s rookt, terwijl dat in de andere regio’s een op vijf is.

 

Sigaretten meest gebruikt

Het percentage rokers verschilt per tabaksproduct. In 2014 rookte 15% van de Nederlandse bevolking van 15 jaar en ouder wel eens sigaretten, 10% shag, 4% sigaren of cigarillo’s, 4% een elektronische sigaret en minder dan 1% rookte de pijp.

Gebruik sisha-pen

Van de jongeren en jongvolwassenen die in het afgelopen jaar tabak hadden gerookt, heeft 10% ook wel eens een shisha-pen (elektronische waterpijp) gebruikt. Bijna de helft (47%) had dat niet gedaan en 42% wist niet wat een shisha-pen was. Dit blijkt uit voorlopige resultaten van een internet survey in 2013 onder jongeren en jongvolwassenen die geregeld uitgaan.  ([2]). Er zijn zorgen dat het roken van de shisha-pen door jongeren de stap naar het roken van sigaretten verkleint. Hier is echter nog geen onderzoek naar gedaan ([2]).

Passief roken komt veel voor

In Nederland wordt naar schatting 18% tot 40% van de niet-rokende bevolking boven de 15 jaar dagelijks blootgesteld aan tabaksrook van anderen (passief roken) ([3]).

Passief roken komt in verschillende situaties voor. In 2011 gaf 24% van de volwassenen met kinderen in het gezin aan dat er in huis wel eens gerookt wordt. Dit gebeurde volgens 16% van de volwassenen in het bijzijn van het jongste kind. Bijna de helft van de volwassenen (48%) bezocht andere rokerige omgevingen buiten het eigen huis in het bijzijn van het jongste kind.

Uit onderzoek blijkt dat jonge kinderen en baby’s minder blootgesteld worden aan passief roken, maar als kinderen ouder worden wordt er wel weer meer gerookt in hun bijzijn. Bij kinderen van 4-12 jaar wordt drie maal zoveel als bij baby’s en peuters, bij kinderen van 12-18 jaar vijf maal zo vaak ([4]).

Roken en ander risicogedrag

Jongeren die roken, hebben een bijna zeven keer grotere kans om alcohol te drinken of op jonge leeftijd seks te hebben. De kans op cannabisgebruik is bij rokende jongeren bijna 22 keer zo groot als bij niet-rokende jongeren ([5]). Ook bij volwassenen zijn er samenhangen tussen ongezond gedrag. Rokers blijken vaak ook te veel alcohol te drinken, te weinig te bewegen en ongezond te eten ([6]; [7])

Verkrijgbaarheid sigaretten voor jongeren

Uit onderzoek blijkt dat slechts een klein deel (4%) van de 14/15-jarigen wel eens tabaksproducten koopt. Bij de 16/17-jarigen ligt dit met 14% significant hoger. Deze jongeren kopen hun tabaksproducten met name in horecagelegenheden (55%). Voor de overige gelegenheden liggen deze percentages significant lager (Kruize en Bieleman, 2015). In 2015 werden bij het landelijk onderzoek van Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen 1.270 aankooppogingen voor tabak door 17-jarigen met behulp van de mysteryshop methode gedaan. De naleving van de verkoop van tabak is slechts 27,4% (Schelleman-Offermans en Roodbeen, 2015).

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer