U bent hier

Een integrale aanpak tabakspreventie: pijler Fysieke en sociale omgeving

Sociale omgeving speelt grote rol

Bij tabakspreventie speelt de sociale omgeving een grote rol. De normen op het gebied van roken zijn de laatste decennia sterk veranderd. Bijna nergens wordt roken in het bijzijn van anderen nog getolereerd in de publieke ruimte. Het beïnvloeden van de sociale norm is een belangrijk ingrediënt van het totale tabaksontmoedigingsbeleid. Onder mensen met een lijkt roken minder tegen de sociale norm in te gaan. De komende jaren is het belangrijk het bereik van interventies gericht op lager opgeleide mensen te vergroten. Daarbij is het de uitdaging om de acceptatie van roken te veranderen naar een sociale norm van niet-roken. Dit is met name belangrijk onder mensen met een lage SES (sociaal economische status). 

Pijler concreet invullen

Belangrijkste doelen bij deze pijler zijn burgers zo veel mogelijk te beschermen tegen meeroken en tegelijkertijd uitdragen dat de norm ‘niet roken’ is. De pijler voorlichting en educatie hangt hier sterk mee samen.

Voorbeelden om dit doel te bereiken:

Opvoeden en roken

Ouders hebben veel invloed op het middelengebruik van hun kind. Veel meer dan ze zelf vaak denken, ook als hun kind op het voortgezet onderwijs zit. Ouders kunnen bijvoorbeeld regels stellen, toezicht houden en het goede voorbeeld geven. Zie pijler Voorlichting en educatie.

Rookvrije schoolomgeving

Op school zijn duidelijke regels nodig over het gebruik van tabak, alcohol of drugs. Het is belangrijk dat alle leerlingen, ouders en personeelsleden op school die regels kennen en weten wat er gebeurt bij overtreding. Dat kan een school bereiken met een genotmiddelenreglement.

Voorbeeld: Leerlingen actief betrokken bij rookvrije schoolpleinen

“Sinds de start van onze locatie zijn we een rookvrije school. Omdat wij leerlingen hadden die de oude "rokende" situatie nog kenden, viel het niet mee de leerlingen van het roken af te houden. Daarom hebben we de leerlingen actief betrokken bij dit project en de gevolgen van hun rookgedrag. We hebben zelfs samengewerkt met een school in Italië” . - Paulien du Fossé, CSG Willem van Oranje school. Lees meer over hun activiteiten rond rookvrije schoolpleinen via Gezondeschool.nl.

Engels voorbeeld: ASSIST, A Stop Smoking in School Trial

ASSIST, A Stop Smoking in School Trial  is een effectieve interventie van 10 weken uit Engeland voor jongeren van 12-13 jaar op het voortgezet onderwijs. De interventie richt zich op het beïnvloeden van de sociale norm (niet roken) onder leerlingen. Uit een studie van bijna 10.000 leerlingen blijkt dat ASSIST effectief is. [1].

De gemeente kan afspraken maken met schoolbesturen om scholen en schoolpleinen rookvrij te maken. Dit kan gecombineerd worden met een alcoholvrije schoolomgeving. Een rookvrije schoolomgeving wordt gestimuleerd door:

  • het instellen van een rookverbod op het schoolplein.
  • niet roken in het zicht van leerlingen.
  • personeel aannemen dat niet rookt, in elk geval niet onder schooltijd.
Bord 'Samen houden we de speelplek schoon, heel en veilig' bij een speeltuin in Den Haag

Roken en speeltuinen

Den Haag heeft als eerste stad in Nederland een rookvrije openbare speeltuin. Hagenaar Mohamed Taheri voerde actie voor zo'n plek. Hij ergerde zich aan ouders die roken op bankjes bij de speeltuinen. Roken verbieden op straat kan wettelijk niet. Daarom wordt bij de speelplaats een ontmoedigingsbord geplaatst.

Roken en sportverenigingen

In de Tabakswet is opgenomen dat een rookverbod geldt in onder andere overheidsgebouwen en in gebouwen in speciale sectoren van de maatschappij. Sportverenigingen vallen hier ook onder en er mag dus niet gerookt worden. In het Handboek Wet en Regelgeving  (NOC*NSF.nl) vindt u meer informatie over roken en sportverenigingen.

Rookvrije werkplek

Ongeveer een kwart van de werknemers rookt en neemt daarvoor rookpauzes. Ook het ziekteverzuim onder rokers is hoger. Niet-rokers hebben een gemiddeld ziekteverzuim van 2,4%, milde rokers een ziekteverzuim van 3,8% en zware rokers van 5,8%. Ex-rokers hebben een lager ziekteverzuim dan rokers (Gezondheid en zorg in cijfers, Centraal Bureau voor de Statistiek, 2007). 

Een belangrijke regel van de Tabakswet is dat er niet mag worden gerookt op het werk. Lees meer over rookbeleid op het werk.

Kijk ook eens bij:

Gezonde Schoolpleinen (Gezondeschool.nl) met informatie over het realiseren van een Gezond schoolplein. Op een Gezond Schoolplein is ruimte om te bewegen en te spelen in een uitdagende, groene en rookvrije omgeving. 

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer