U bent hier

Een integrale aanpak tabakspreventie: pijler Voorlichting en educatie

Het rookgedrag van mensen en de normen die hieraan ten grondslag liggen, zijn vaak moeilijk te veranderen. Alleen voorlichting is onvoldoende om te voorkomen dat mensen gaan roken of meeroken, of om te bevorderen dat mensen stoppen met roken. Wel is het belangrijk om de risico's van roken over te brengen op de verschillende doelgroepen en vaardigheden aan te reiken om tot een gedragsverandering te komen. 

Doelen van de gemeente

Op het gebied van voorlichting en educatie kunnen gemeenten de volgende doelen nastreven:

  • Het vergroten van kennis over en bewustwording van de risico’s van roken, bijvoorbeeld door middel van:
    • voorlichtingsprogramma’s en informatieverstrekking.
    • informatie delen over de uitkomsten van onderzoeken naar de omvang en gevolgen van problemen rondom roken.
  • Het ondersteunen van burgerinitiatieven die bijdragen aan de aanpak van rookproblemen.
  • Bekendheid geven aan de inhoud van lokale beleidsmaatregelen en de normen die daaraan ten grondslag liggen.

Pijler concreet invullen 

  • Het maken van afspraken met de jeugdgezondheidszorg over het systematisch aan de orde stellen van roken in de contactmomenten met jongeren. Binnen het basistakenpakket geeft de JGZ tijdens de contactmomenten tot 5 jaar voorlichting over de gezondheidsrisico’s van passief roken (Rookvrij opgroeien 0-4 jaar).
  • Het verstrekken van informatie over het nut van stoppen en de mogelijkheden om hier ondersteuning bij te krijgen in de gemeente of op het werk.
  • Het stimuleren van programma’s en lessen op school met informatie en vaardigheden om niet te beginnen met roken en om meeroken te voorkomen. Op het PO en VO kan roken gecombineerd worden met het thema alcohol en op het MBO met de thema's alcohol en drugs. 

Bekijk het interventieoverzicht roken voor aanbevolen interventies voor de invulling van deze pijler.

Roken en zwangerschap

Roken tijdens de zwangerschap verhoogt het risico op problemen rondom en tijdens de geboorte en is schadelijk voor het ongeboren kind. Ook wanneer een zwangere vrouw meerookt, bijvoorbeeld via een rokende partner, kan dit negatieve gevolgen hebben voor het ongeboren kind. Door niet te roken voor, tijdens en na de zwangerschap, wordt een belangrijke basis voor opgroeiende kinderen gelegd.

Rokeninfo.nl: informatie en tips voor aanstaande ouders en professionals

Op rokeninfo.nl kunnen (aanstaande) ouders lezen en filmpjes bekijken over stoppen met roken tijdens de zwangerschap. Op de website rokeninfo.nl/professionals staat meer informatie over Rookvrij Opgroeien en individuele voorlichting aan ouders door professionals, de V-MIS training. Ook zijn hier diverse factsheets te vinden over roken en zwangerschap.

Om kwetsbare babylongen te beschermen tegen tabaksrook is een project onder de naam PROMISE gestart, met financiering van VWS en Fonds Nuts Ohra. PROMISE is een initiatief van het Longfonds, Trimbos-instituut en Pharos. In dit project worden nieuwe manieren getest om vrouwen te helpen rookvrij zwanger te zijn én te blijven na de zwangerschap

Opvoeden en roken

Ouders hebben veel invloed op het middelengebruik van hun kind. Jongeren experimenteren graag met allerlei dingen. Echter, roken wordt heel snel een verslaving en kinderen raken nog sneller verslaafd dan volwassenen. Rokers die jong zijn begonnen kunnen moeilijker stoppen. Ouders kunnen proberen te voorkomen dat hun kind gaat roken. Grenzen stellen, voorbeeldgedrag en duidelijkheid bieden zijn daarbij van belang. Om ouders te ondersteunen kan het zinvol zijn om hun kennis over roken en het voorkomen ervan te vergroten en hen te helpen deze bij de opvoeding in te zetten.

Wanneer op school activiteiten of interventies plaatsvinden op het gebied van roken (al dan niet in combinatie met alcohol), hebben dezen meer kans van slagen als ouders hierbij betrokken worden. Er zijn verschillende manieren om ouders te ondersteunen of te betrekken:

  • Via school, bijvoorbeeld in het kader van rookvrijschoolplein, regels op school en projecten of lessen over roken (en alcohol) in de vorm van een ouderavond, nieuwsbrief of informatiemarkt.
  • Het stimuleren van opvoedondersteuning via bijvoorbeeld Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) of digitaal via de website ‘Hoe pak jij dat aan' , NIX18, of de website ‘uw kind en roken’.
  • Het aanbieden van informatiemateriaal over roken, meeroken en stoppen op locaties die bezocht worden door risicogroepen, zoals in de eerste- en tweedelijns gezondheidszorg en het CJG. Zo biedt het CJG online basisinformatie aan ouders en jongeren over roken.  

Toolkit publieksinformatie: Naar 18 jaar

Om de norm 'niet roken, niet drinken voor het 18e jaar' lokaal te introduceren en te ondersteunen, is de Toolkit publieksinformatie 'Naar 18 jaar' beschikbaar. Hierin vindt u informatie en verschillende hulpmiddelen:

  • Campagneplanner.
  • Landelijke campagne-uitingen (folders, beeldmateriaal e.d.).
  • Voorbeeldbrieven aan o.a. ouders, leerlingen, horecaondernemers.
  • Voorbeeldinterventies die op lokaal en regionaal niveau ingezet kunnen worden
 

NIX18jaar

De verspreiding van de materialen loopt via GGD-en, verslavingszorginstellingen en lokale projectteams.

Rookvrije generatie

Drie gezondheidsfondsen, Hartstichting, KWF en Longfonds, zijn op 2 november een campagne gestart voor een rookvrije generatie. Kinderen die vanaf 2017 worden geboren, moeten in alle fasen van het opgroeien worden beschermd tegen tabaksrook en tegen de verleidingen om te gaan roken. Burgers, professionals en politiek kunnen hun steentje bijdragen met onder meer goed voorbeeldgedrag, rookvrije verenigingen, scholen en maatregelen. De prioriteit van maatregelen wordt telkens bepaald door wat nodig is om kinderen die vanaf 2017 worden geboren in elke levensfase te beschermen. Diverse organisaties hebben zich al aangesloten als partner van de rookvrije generatie. De campagne onder de titel ‘Op weg naar een rookvrije generatie’ omvat onder meer een tv-commercial én een website. Op de website is alle informatie over de rookvrije generatie te vinden en de wijze waarop je daaraan kunt bijdragen: www.rookvrijegeneratie.nl

Meer informatie

  • Vignet Gezonde School: basisscholen, scholen voor voortgezet onderwijs en mbo-scholen (Gezondeschool.nl) die structureel aandacht besteden aan gezondheidsbevordering kunnen het Vignet Gezonde School aanvragen. Er is onder andere een themacertificaat Roken en alcohol (po) en Roken, alcohol, drugs en gehoorschade (mbo).
  • Informatielijn (Rokeninfo.nl) voor vragen over roken, stoppen en meeroken.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer