U bent hier

Cijfers en feiten seksuele gezondheid

Om seksuele risico's te voorkomen en seksuele gezondheid te bevorderen, heeft u onder andere cijfers en feiten nodig. Door de regionale of lokale situatie rond seksuele gezondheid in beeld te brengen, kunt u onderbouwd prioriteiten stellen en gericht doelgroepen kiezen. Dit vormt de basis voor een beleid- en uitvoeringsplan. 

Cijfers en feiten in het kort

Wat is 'seksuele gezondheid'?

In de Handreiking Gezonde Gemeente gebruiken we de volgende definitie van seksuele gezondheid: een staat van lichamelijk, emotioneel, geestelijk en maatschappelijk welbevinden met betrekking tot seksualiteit.

Omvang seksuele ongezondheid 

Hoewel de meeste Nederlanders seksueel gezond leven, zijn er zorgwekkende ontwikkelingen: 

  • Ongeveer drie op de tien mannen en de helft van de vrouwen hebben ooit in hun leven een of meer vormen van niet-fysieke grensoverschrijding meegemaakt. Eén op de twee vrouwen en één op de acht mannen van 25 tot 71 jaar heeft ooit een vorm van fysieke seksuele grensoverschrijding meegemaakt. Lees verder over de omvang van grensoverschrijdend gedrag.
  • Eén op de vijf vrouwen die ooit geslachtsgemeenschap hadden, is een keer ongepland zwanger geweest. In 2011 werden naar schatting ruim 31.000 arbortussen gepleegd in Nederland. Het abortuscijfer is het hoogst onder 20- tot 29-jarigen. Lees verder over de omvang van ongeplande (tiener)zwangerschap en abortussen.
  • Het aantal mensen met een seksueel overdraagbare aandoening (soa) stijgt. In 2014 vonden ruim 270.000 soa-consulten plaats bij een huisarts, in 2015 ruim 136.000 bij een soa-polikliniek van de GGD. Lees verder over de omvang van Soa, Hiv en Aids.

Thermometer Seksuele Gezondheid

De Thermometer seksuele gezondheid (Rivm.nl) biedt ieder jaar de stand van zaken rond seksuele gezondheid in Nederland. De thermometer bevat gegevens van de soa-centra, aangiftecijfers, seksualiteitsspreekuren en van de Stichting HIV Monitoring. Daarnaast worden trends gepresenteerd.

Belangrijkste risicogroepen

Kennis van de belangrijkste risicogroepen helpt u bij het opstellen van effectief beleid. Voorbeelden van risicogroepen zijn jongeren, mensen afkomstig uit Suriname of de Antillen, homomannen, prostituees en hun klanten.

Gevolgen van seksuele risico's

Onveilige, onvrijwillige of onprettige seks heeft niet alleen gevolgen voor de betrokkenen, maar ook voor de samenleving:

  • Seksuele grensoverschrijding kan negatieve gevolgen hebben voor de lichamelijke gezondheid en psychische en sociale problemen met zich meebrengen.
  • Ongewenst zwanger worden brengt keuzes met zich mee die stress kunnen veroorzaken. Tienermoeders hebben vaak moeite om hun opleiding af te ronden. Als dat niet lukt, vallen ze vaak terug op een uitkering en lopen ze grote kans op een laag inkomen.
  • Een onbehandelde soa kan leiden tot onvruchtbaarheid (chlamydia), risico’s voor het ongeboren kind (syfilis, gonorroe), kanker (HPV), orgaanschade (hepatitis) en zelfs tot de dood (hiv). Een chronische infectie met een virale soa zoals hiv, hepatitis of herpes, kan leiden tot psychosociale klachten en arbeidsuitval.

Oorzaken van seksueel ongezond of riskant gedrag

Voor seksuele ongezondheid bestaan vaak verschillende oorzaken op meerdere niveaus:

  • Individueel: sekse, leeftijd en persoonlijke normen en waarden.
  • Omgeving: opvoeding, onderwijs en voorzieningen.
  • Maatschappelijke norm: uitgedragen in beleid, media en door burgers.

Probleemanalyse: lokale situatie in beeld

Een goede probleemanalyse voorkomt dat u beleid baseert op incidenten of geruchten en bevordert een goede aansluiting op de mogelijkheden en problemen in de gemeente of regio.

Voorbeeld: Seksuele grensoverschrijding

Voor 2006 stond het onderwerp seksuele gezondheid niet expliciet in de stadsdeelnota's. Naar aanleiding van cijfers en signalen rondom grensoverschrijding en ruilseks vonden bijeenkomsten plaats in de wijk met ouders en jeugdwerkers. Vanaf dat moment staat het thema seksuele gezondheid en in het bijzonder seksuele grensoverschrijding op de agenda van het stadsdeel. In het bestuursakkoord 2010-2014 ‘Werken aan evenwicht’ komt omgaan met seksualiteit aan de orde met de nadruk op de preventie van tienerzwangerschap en seksueel geweld en het bespreekbaar maken van homoseksualiteit. Het beleid richt zich vooral op educatie, advies en preventie. Verder is er het voornemen dat het Centrum voor Jeugd en Gezin en het Fiom intensief gaan samenwerken ten behoeve van een laagdrempelige inloop van tienermeiden met vragen over seksualiteit en begeleiding rondom tienerzwangerschap. In 3 van de 6 gezondheidscentra is een spreekuur en een Love coach voor alle vragen rondom seksualiteit. - Gemeente Amsterdam, Stadsdeel Zuidoost

 

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer