U bent hier

Een integrale aanpak seksuele gezondheid: Pijler Fysieke- en sociale omgeving

Omgevingsfactoren

Omgevingsfactoren spelen een belangrijke rol bij het ontstaan van problemen met seksuele gezondheid. Daarbij gaat het zowel om de fysieke- als de sociale omgeving:

  • Zijn de randvoorwaarden in de fysieke omgeving aanwezig om wenselijk gedrag mogelijk te maken? Goede verlichting op publieke plaatsen of toezicht op onveilige plekken kunnen bijvoorbeeld seksueel geweld voorkomen. Condoomautomaten in uitgaansgelegenheden voor jongeren kunnen veilig vrijen bevorderen.
  • Individuen worden ook beïnvloed door hun sociale omgeving. Opvattingen over sekserollen en -verhoudingen kunnen bijvoorbeeld een positieve invloed hebben op weerbaarheid en bijdragen aan de preventie van seksueel riskant gedrag. Inzicht in de nadelen en gevolgen van jong ouderschap kan ongewenste zwangerschappen helpen voorkomen.
  • Met een optimale mix aan activiteiten kan het aantal infecties in een groep of netwerk laag worden gehouden, in aanvulling op het bevorderen van veilig vrijen. Voorbeelden zijn vaccinatiecampagnes, testcampagnes (bevorderen dat men zich tijdig laat testen) en promotie van tijdige behandeling (bevorderen dat men zich tijdig laat behandelen).

Voorbeeld: Neem als uitgangspunt weerbaarheid

Het uitgangspunt van het project seksuele gezondheid bij allochtonen is weerbaarheid; het aangeven van eigen grenzen. Dit uitgangspunt blijkt acceptabel voor Islamitische ouders, omdat het niet in strijd is met hun eigen normen en waarden. Vanuit het thema grenzen aangeven worden de meer gevoelige thema’s besproken, zoals homoseksualiteit. Het project kent twee aspecten: het bespreekbaar maken van seksualiteit bij allochtone ouders (directe sociale omgeving van jongeren) en voorlichting aan jongeren. Jongerenwerkers en vrijwilligers bij de moskee zijn hierin getraind. Bijna maandelijks komt een thema op het gebied van seksualiteit aan bod in de voorlichting. De vrijwilligers kunnen vanuit hun eigen religie en cultuur aangeven dat seksualiteit en respect in de relatie belangrijk is. - GGD Zuid Limburg

Werken met fysieke en sociale omgeving

Door na te gaan via welke settings doelgroepen kunnen worden bereikt, kun je ingangen vinden voor het beinvloeden van de seksuele gezondheid via de fysieke en sociale omgeving. Doelgroepen kunnen bijvoorbeeld bereikt worden in settings waarin zij:
  • worden opgeleid (onderwijs, jongeren)
  • worden opgevangen (jeugdwelzijnswerk, asielzoekers)
  • worden verzorgd (verstandelijk gehandicapten)
  • worden bewaard (gedetineerden)
  • hun seksualiteit beleven (darkrooms, seks- en swingfeesten, bordelen, datingwebsites)
  • hun sociale, relationele en seksuele contacten opdoen (uitgaansleven)
  • hun cultuur en waarden delen (manifestaties)
  • hun geloof en zingeving belijden (kerkelijke bijeenkomsten)
  • gezamenlijk recreëren (vakantielocaties, koffiehuizen).

Een setting die in Nederland nog weinig wordt betrokken bij lokaal beleid op het terrein van seksuele gezondheidsbevordering is de zorg en hulpverlening. Zie: Preventie en zorg verbinden.

Rol van de gemeente

  • Als onderdeel van de lokale probleemanalyse vaststellen wat de belangrijkste settings in de eigen gemeente zijn voor de bevordering van seksuele gezondheid.
  • Het formuleren en faciliteren van relevante randvoorwaarden.
  • Vaststellen wat de belangrijkste doelgroepen, subgroepen en gemeenschappen in de eigen gemeente zijn voor de bevordering van seksuele gezondheid.
  • Stimuleren dat relevante groepen de visie en het beleid van de gemeenten op het gebied van seksuele gezondheid voldoende ondersteunen.

Mogelijke interventies

Ambitie: de veiligheid in uitgaansgebieden verhogen om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Mogelijke activiteiten:

  • De verlichting verbeteren in uitgangsgebieden met veel horecagelegenheden of bij grote evenementen, zoals een kermis of parkconcerten
  • Het toezicht versterken op onveilige plekken zodat grensoverschrijdend gedrag wordt voorkomen.

Ambitie: homo-intolerantie in de gemeente terugdringen. Mogelijke activiteit: 

De inzet van het Veilige School-project voor het verbeteren van het schoolklimaat rondom homoseksualiteit en het creëren van een draagvlak voor acceptatie van seksuele diversiteit bij docenten, medewerkers, ouders en leerlingen.

Ambitie: sekslocaties motiveren om te voldoen aan de randvoorwaarden voor veilig vrijen. Mogelijke activiteit:

Veiliger Sekslocaties: sekslocaties voor MSM krijgen het vignet ‘Veiliger Sekslocatie’ als ze voldoen aan de eisen die zijn opgesteld door Soa Aids Nederland.

Ambitie: de verkrijgbaarheid van condooms verhogen. Mogelijke activiteit:

Condoomautomaten in mannen- en vrouwen-wc ’s, trein en tankstations, openbare bibliotheken, horeca- en uitgaanscentra.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer