U bent hier

Integrale aanpak sport en bewegen: pijler Voorlichting en educatie

Rol van de gemeente

De rol van de gemeente is allereerst om te zorgen voor voldoende passend sport- en beweegaanbod in de gemeente en de buurt. Vervolgens is het van belang burgers op de hoogte te brengen van dit aanbod en hen te stimuleren er gebruik van te maken, via voorlichting en educatie. Een gemeente kan zorgen dat sporters goed voorgelicht worden over blessurepreventie en (sportmedische)zorg. Sporters kunnen bereikt worden via sportaccommodaties die de gemeente zelf beheert of evenementen die de gemeente organiseert. Een gemeente kan ook andere lokale partijen enthousiasmeren of aansturen om hierin een rol te vervullen, zoals scholen en sportverenigingen.

Voorlichting en educatie bestaat bij sporten en bewegen vooral uit doen en meedoen. Door te ervaren en voelen, leren mensen hoe het is om te bewegen, ontwikkelen ze vaardigheden en worden belemmeringen weggenomen.

Blessures voorkomen

Om de kans op een sportblessure te verminderen, is het van belang dat een sporter weet dat er een risico op een blessure bestaat, en dat hij weet hoe hij dat risico kan verkleinen. Voorlichting en educatie speelt hierin een belangrijke rol. De precieze vorm is afhankelijk van de sport, soort blessure, doelgroep en setting waarin de sport beoefend wordt. Verschillende partijen zijn op dit gebied actief, zoals VeiligheidNL, de Vereniging voor Sportgeneeskunde (VSG) en de verschillende sportbonden -federaties en -unies.

ZonMw is sinds 2015 een meerjarig programma gestart dat gericht is op de preventie van sportblessures. De eerste projecten hiervan leveren vanaf maart 2018 de (eerste) resultaten op. Het programma loopt tot 2020. Begin 2018 komen er opnieuw middelen vrij in de tweede tranche.

Wat kun je als gemeente doen?

  • Aandacht voor sportblessures bij sportverenigingen. Gemeenten kunnen zelf of in samenwerking met lokale sportverenigingen themabijeenkomsten organiseren over EHBSO (eerste hulp bij sportongevallen). De folder Sport Blessure Vrij (Nocnsf.nl) bevat alle basisinformatie.
  • Sporters doorverwijzen naar informatie. Op de website Voorkom Blessures krijgen sporters van 15 verschillende takken van sport persoonlijk advies over sportblessurepreventie.
  • Aandacht voor educatieve materialen om enkelblessures te voorkomen of om de enkel te versterken. Zoals de website Voorkom Blessures, filmpjes op Trainers.voetbal.nl, de Versterk je Enkel-vouwkaart (Veiligheid.nl) of de app Versterk je Enkel (Veiligheid.nl). Deze app is bedoeld voor sporters met zwakke enkels en sporters die herstellen van een enkelblessure.
  • Sporters doorverwijzen naar informatie. Op de website Sportzorg.nl staat informatie over verantwoord sporten, omgaan met blessures, oefenfilmpjes en posters. Daarnaast is er een zoeksysteem beschikbaar voor het aanbod van sportzorgverleners in de buurt.

Jeugd

Opvoeden en bewegen

Kinderen leren gezond gedrag gemakkelijker aan en houden dit vol wanneer ouders dit stimuleren, bijvoorbeeld door de regels die ze stellen en hoe ze de thuisomgeving inrichten. Ook kunnen ze het goede voorbeeld geven door zelf te sporten en de kinderen met de fiets naar school te brengen. Als ouders zelf regelmatig bewegen, nemen kinderen dit vaak over. Ouders  betrekken bij sport- en beweegactiviteiten op school of kinderdagverblijf organiseren is voor een blijvend effect ook van belang. Lees meer over 'Hoe je je kind kunt stimuleren tot meer bewegen' op Allesoversport.nl

Ouders ondersteunen

  • Via Opvoeden.nl en de Jeugdgezondheidszorg kunnen ouders advies krijgen over opvoeden en gezond eten en bewegen. Tevens biedt het Opvoeden.nl basisinformatie aan ouders, kinderen en jongeren over bewegen, zoals uitleg en beweegtips.
  • Onder het onderwerp 'ouderbetrokkenheid' op de Allesoversport.nl is informatie, instrumenten en voorbeelden verzameld over dit thema. Zo wordt in het artikel 'Het doel van ouderbetrokkenheid ' uitgelegd wat ouderbetrokkenheid is en hoe gewerkt kan worden aan meer ouderbetrokkenheid. Ook op de dagopvang en op school kunnen leiding en leerkrachten.

Voorbeeld: B-Fit

B-Fit is een actieprogramma van de Gelderse Sport Federatie met doel het voorkomen en stabiliseren van overgewicht van 2 - 18 jarigen. B-Fit laat kinderen, ouders en docenten op een unieke manier kennismaken met gezond leven, bewegen en voeding. Kinderen worden zich ervan bewust dat fit zijn niet alleen goed voor je is, maar dat het vooral ook leuk is om mee bezig te zijn.

Voorbeelden van voorlichting en educatie

  • Lesprogramma’s en trainingen op school (zie interventies sport en bewegen). Werk samen met verschillende organisaties in de wijk zoals sportverenigingen.
  • Informatieverstrekking op het gebied van gezond beweeggedrag: meer buitenspelen en bewegen, minder tv- of computergebruik. Een voorbeeld is het interactieve theater 'Voor je het weet zijn ze groot' over opvoeding, voeding en bewegen.
  • Een training voor medewerkers op de kinderopvang: hoe kunnen zij het goede voorbeeld geven?
  • Sportkennismakingslessen op school.
  • Een sportpas voor Venigingssporten. Een 'sportpas' is een middel om jongeren laagdrempelig kennis te laten maken met sport en bewegen. Gemeenten vullen dit op een eigen manier in. Voorbeelden: JeugdSportPas Noord-Holland en JeugdSportPas Utrecht
  • Stimuleren van de sportdeelname van leerlingen met een handicap in het speciaal onderwijs en het realiseren van een structurele inbedding van bewegings- en sportactiviteiten binnen en buiten school. Meer informatie: Special Heroes.
  • Lesprogramma’s en trainingen op school. Werk samen met verschillende organisaties uit de wijk, zoals sportverenigingen.
  • Informatieverstrekking op het gebied van gezond beweeggedrag: meer buitenspelen en bewegen, minder tv- of computergebruik. Een voorbeeld is het interactieve theater 'Voor je het weet zijn ze groot' (ggd.amsterdam.nl) over opvoeding, voeding en bewegen.
  • Stimuleren van de sportdeelname van leerlingen met een handicap in het speciaal onderwijs  en het realiseren van een structurele inbedding van bewegings- en sportactiviteiten binnen en buiten school. Lees meer informatie op Special Heroes

Volwassenen

In de voorlichting en educatie voor volwassenen is het van belang om ook de sociale omgeving te betrekken.

Voorbeeld: Lekker fit in Lemelerveld

In Lemelerveld in Overijssel nam een huisarts het initiatief om inactieve inwoners in beweging te krijgen. Samen met de ROS adviseur is vervolgens een kerngroep samengesteld (huisarts, fysiotherapeut en Stichting Sportbelangen Lemelerveld). Deze groep heeft een gezamenlijke visie en plan van aanpak opgesteld. Het doel: volwassenen (30+) te motiveren tot een actieve en gezonde leefstijl. Er bleek weinig geschikt sport- en beweegaanbod voor deze groep te zijn. Twee keer per jaar wordt een instroombijeenkomst gehouden, gevolgd door het beweegprogramma. Dit is niet alleen positief voor de deelnemende volwassenen, maar ook voor hun kinderen. Als de ouders bewegen, gaan ook de kinderen vaak bewegen. Lees meer over Lekker fit in Lemelerveld

Voorbeelden van voorlichting en educatie

  • Volwassenen in hun rol van ouder aanspreken op hun normen, waarden en voorbeeldfunctie op het gebied van voeding en beweging.
  • Begrijpelijke artikelen over beweging in de lokale media (zoals huis-aan-huisbladen, lokale websites en de kabelkrant van regionale zenders).
  • Promotieactie in samenwerking met lokale bekendheden.
  • Mogelijkheden van sport en bewegen in de gemeente onder de aandacht brengen van burgers en specifieke doelgroepen als ouderen (ook via wooncentra) en mensen met een chronische aandoening of handicap.

Valpreventie ouderen

Als ouderen blijven bewegen, neemt de kans af dat ze vallen en (ernstig) letsel oplopen. Een val leidt vaak tot angst voor nieuwe vallen en een toename van inactiviteit en eenzaamheid. Met de juiste aanpak kan het valrisico bij ouderen effectief verlaagd worden. In essentie is een valpreventieproject effectief als: ouderen met een verhoogd valrisico worden bereikt, effectieve interventies worden ingezet, de opzet en uitvoering in de praktijk goed is. Lees meer over de verschillende valpreventie interventie

Voorbeeld: Galm, persoonlijke benadering van inactieve ouderen

GALM is een bewegingsstimuleringsprogramma voor 55-85 jarigen die onvoldoende lichamelijk actief zijn. GALM kenmerkt zich door:

  • Een beweegaanbod waarbij ouderen die onvoldoende lichamelijk actief zijn in hun eigen wijk of buurt worden ondersteund.
  • Een laagdrempelige aanpak om lichamelijke activiteit te stimuleren.
  • Een persoonlijke benadering van ouderen wat het bereik bevordert.
  • De nadruk ligt op plezier in veelzijdig bewegen.

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer