U bent hier

Gezonde Wijkaanpak

Dring gezondheidsachterstanden effectief terug met een wijkgerichte aanpak

Wijkgerichte gezondheidsbevordering, ook wel Gezonde Wijkaanpak of communitybenadering genoemd, is een structurele, integrale en gebiedsgerichte aanpak met als doel het versterken van gezondheid en welzijn van bewoners in een wijk, buurt of dorp en het aanpakken van gezondheidsachterstanden. Kernwoorden zijn participatie en het versterken van de eigen kracht van inwoners. Wijkgerichte gezondheidsbevordering sluit aan bij de gezondheidssituatie en -beleving in de buurt en bij wat er al gebeurt binnen, maar juist ook buiten de gezondheidssector (welzijn, wonen, ruimtelijke ordening, onderwijs, wijkenaanpak). Wijkgerichte gezondheidsbevordering kijkt dus niet alleen naar individuele leefstijlen maar ook naar sociale omstandigheden die gezondheid beïnvloeden. [1][2][3][4]

Kenmerken van een Gezonde Wijkaanpak

  • Samenwerken in de wijk. Lokale professionals werken samen met burgers en partners uit meerdere sectoren aan verbetering van de gezondheid en leefstijl van bewoners in de wijk.
     
  • De wijkbewoner staan centraal. Het is een vraaggerichte werkwijze. Activiteiten sluiten aan bij de lokale gezondheidsproblemen en bij de behoeften onder wijkbewoners. Wijkbewoners zijn samenwerkingspartners.
     
  • Samenhangende en integrale aanpak. Wijkprogramma’s voor gezondheidsbevordering bestaan uit een combinatie van activiteiten die gezamenlijk de gezondheid en het welzijn van wijkbewoners structureel bevorderen. De aanpak is gericht op het bevorderen van een gezonde leefstijl en het realiseren van een gezonde leefomgeving.
     
  • Goed toegankelijk (zorg)aanbod in de wijk.
     
  • Versterken van eigen kracht van wijkbewoners (empowerment). Stimuleren dat mensen actief mee kunnen doen aan de maatschappij.

Voordelen van een Gezonde Wijkaanpak

Werken aan een gezonde wijk betekent inzetten op gezonde bewoners, met een gezonde leefstijl, gezonde zorg, een gezonde leefomgeving en gezond meedoen Zo’n dergelijke aanpak heeft daardoor een aantal specifieke voordelen: 

Betrokken en krachtige burgers

Burgers voelen zich direct betrokken bij problemen in hun eigen wijk en lijken eerder geneigd mee te denken aan oplossingen voor deze lokale problemen. Daarnaast wordt de wijk gezien als een belangrijke ontmoetingsplaats voor burgers, waar sociale cohesie en samenwerkingsrelaties ontstaan. Ook bevordert samenwerken in de wijk aan gezondheidsbevordering en empowerment van de bewoners. 

Goede schaalgrootte voor oplossen problemen

De wijk wordt gezien als een goede schaalgrootte om problemen in de wijk op het gebied van gezondheid en welzijn op te sporen en op te lossen. Vragen van bewoners kunnen door deze lokale samenwerking op een integrale wijze worden beantwoord en mogelijke problemen vroegtijdig en preventief worden aangepakt. Ook worden collectieve problemen in een wijk zichtbaar.

Een scherpe focus

De wijk, buurt of dorp is een vindplaats voor mensen met gezondheidsachterstanden. Door  een keuze te maken voor een wijk of buurt waar de problemen het grootste zijn, worden geld en middelen ingezet waar ze het hardst nodig zijn.

Eén aanspreekpunt

De sociale wijkteams in een wijk zorgen ervoor dat wijkbewoners vaste contactpersonen hebben en minder zorg- en hulpverleners over de vloer krijgen. 

Efficiënte dienstverlening

Door te sturen op samenhang en een integrale aanpak in de wijk worden initiatieven en interventieaanbod onderling goed afgestemd. Lokale partijen bundelen zo hun krachten, waardoor zij kosten verdelen en de kans op effect vergroten. 

Effectieve dienstverlening

Een laagdrempelig aanbod van zorg en hulp in de wijk kan voorkomen dat burgers een beroep moeten doen op zwaardere en duurdere (tweedelijns)zorg of ondersteuning.

Plezier in het werk

Het werken in een klein zelfstandig team met een afgebakende verantwoordelijkheid, het wijkteam, kan een groot werkplezier opleveren. Het wijkteam leert elkaar goed kennen en men is op de hoogte van elkaars activiteiten, waardoor iedereen snel kan schakelen.

Planmatige en structurele aandacht

De speerpunten van het gemeentelijk gezondheidsbeleid krijgen planmatig en structurele aandacht.

Inwoners van aandachtswijken belangrijke doelgroep

Wijkgerichte gezondheidsbevordering richt zich vaak op mensen in aandachtswijken. Het gaat veelal om mensen met een lage sociaal economische status (SES) en met gezondheidsachterstanden (laagopgeleiden, niet-westerse allochtonen). In deze wijken zijn problemen rond wonen, werken, leren, integreren en veiligheid. Er is actie nodig op vier punten: leefstijl, opleiding en inkomen, woon- en werkomstandigheden en toegang en kwaliteit van gezondheidszorg. Wijkgerichte gezondheidsbevordering leent zich goed voor het aanpakken van deze punten, omdat bewoners en professionals samenwerken om te komen tot een integrale aanpak. 

Effectief werken aan een Gezonde Wijk

 

 
Bouwstenen Direct naar
Wat is de gezondheidssituatie van bewoners en welke vragen leven er? Basis voor gezondheidsbevordering in de wijk is het wijkgezondheidsprofiel. Wijkgezondheidsprofiel
Maak voldoende financiering en capaciteit vrij voor de uitvoering en evaluatie. Financiering en capaciteit
Formuleer lokale doelen en bepaal de doelgroep. Gezondheidsachterstanden komen veel voor in aandachtswijken. Aanpak Gezondheidsachterstanden
Verken wie al bijdraagt aan wijkgerichte gezondheidsbevordering en versterk het draagvlak. Draagvlak
Sluit aan bij behoefte en vragen van bewoners en werk vanaf de start met hen samen.
Werk integraal en zorg voor een gezonde leefomgeving die verleidt tot gezond gedrag.
Kies interventies van goede kwaliteit. Interventieoverzicht Gezonde Wijk
Organiseer de uitvoering in samenwerking met andere partijen (publiek en privaat) en in samenhang met andere beleidsterreinen.
Werk samen met eerstelijnszorg. Eerstelijnszorg
Monitor en evalueer uw wijkgerichte aanpak vanaf het begin om tussentijds te kunnen bijsturen en inzicht te krijgen in effecten. Evalueren

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer