Draagvlak is een belangrijke voorwaarde voor de implementatie en het slagen van nieuw beleid, programma’s of projecten. Hoe zorgt u ervoor dat bestuurders, andere beleidsterreinen, inwoners en organisaties waarmee u samenwerkt zich betrokken voelen? Partners kunnen een verschillende rol hebben bij het maken van gezondheidsbeleid of de uitvoering ervan in de gemeente of wijk, variërend van advies geven tot het opstellen van werkplannen. Om draagvlak te creëren is het belangrijk deze partners vroegtijdig te betrekken, nog voordat alles in detail vaststaat. Het creëren van draagvlak is geen eenmalige actie, maar vraagt continu aandacht.

Voorbeeld: Borging begint met draagvlak

Vijftien gemeenten, de twee verslavingszorginstellingen IrisZorg en Tactus, politie, Halt Gelderland en GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Noord- en Oost-Gelderland hebben het project ‘Alcoholmatiging in de Achterhoek en Stedendriehoek’ gerealiseerd. Naast de implementatie is vroeg en structureel gewerkt aan de borging van het project.

"Borging begint met draagvlak en dat bereik je door alle partijen te betrekken bij het proces van borging. Niet alleen uitvoerders maar ook wethouders en afdelingshoofden. Deze laatste twee zijn een constante factor en hebben grote invloed op de beschikbare tijd voor dit onderwerp. Ook de projectleiders in de gemeenten zijn cruciaal omdat zij contacten onderhouden met hun collega’s van sport, communicatie, leerplicht, bijzondere wetten en openbare orde en veiligheid. Daarnaast zijn veel activiteiten uit te voeren vanuit de basistaken van betrokken organisaties. Ook dit biedt de mogelijkheid de activiteiten te verankeren. ” 

– Cobi Izeboud, GGD Noord- en Oost-Gelderland

Hoe creëer ik draagvlak?

  • Zoek uit wie de belangrijkste partijen zijn in de gemeente of wijk (binnen en buiten de eigen organisatie en onder burgers) en hoe zij zich tot elkaar verhouden. 
  • Inventariseer doelen, belangen, activiteiten, standpunten en werkwijzen van deze partijen. Maak inzichtelijk wat iedereen al bijdraagt aan gezondheid in de gemeente of wijk.

Tip: 

Weten hoe u een krachtenveldanalyse maakt? Kijk eens op Kessels-smit.nl

  • Communiceer de urgentie van het probleem en waarom samenwerking nodig is om dit probleem op te lossen. Het maakt soms ook uit wie dit probleem aankaart; soms kan dit de gemeente zijn, maar in andere gevallen kan een boodschap krachtiger overkomen als er vanuit professionals of zelfs burgers wordt gecommuniceerd.

  • Ontdek in een 1 op 1 gesprek welke argumenten de ander heeft om mee te doen. Zijn er al raakvlakken? Zoek de win-win.

  • Verplaats u in de ander. Houd er rekening mee dat u waarschijnlijk (nog) niet dezelfde taal spreekt, en andere (organisatie)normen en waarden heeft.
     
  • Sluit waar mogelijk aan bij waar al energie zit.
  • Werk gezamenlijk aan een plan om het probleem aan te pakken. Wie kan welke rol op zich nemen, waar kan je elkaar versterken?
  • Houd rekening met de benodigde randvoorwaarden voor de samenwerking, zoals tijd en geld.
  • In sommige situaties kan het slim zijn om met een kleine groep partijen te beginnen, vertrouwen op te bouwen en van hieruit uit te breiden.
  • Blijf aandacht besteden aan draagvlak gedurende het samenwerkingsproces. Heeft iedereen nog steeds dezelfde belangen?
  • Zorg voor draagvlak in alle lagen, zowel van het bestuur van een organisatie als van de uitvoerende partners van deze organisatie.
  • Communiceer en vier successen als basis voor verdere samenwerking.

Download en print het stappenplan Hoe creëer ik draagvlak voor gezondheidsbeleid? om de stappen ook offline bij de hand te hebben.

Bestuurlijk draagvlak

Om problematiek op de agenda te krijgen en te zorgen voor een (integrale) aanpak, is bestuurlijk draagvlak nodig. In het geval van preventie is ook bestuurlijk draagvlak nodig voor samenwerking tussen beleidsterreinen en het investeren in gezondheid op de langere termijn.

Voorbeeld: Bestuurlijk draagvlak voor positieve gezondheid regio Gooi en Vechtstreek

In de regio Gooi en Vechtstreek hebben de GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst, iZovator en Gezondheidsstudio van Tergooi het initiatief genomen om een regionaal netwerk positieve gezondheid te vormen. Iedere organisatie die positieve gezondheid omarmt en er in de eigen organisatie mee aan de gang gaat, kan meedoen. (Bestuurlijk) draagvlak is daarbij van belang. In dat kader vertelt elke organisatie die meedoet, middels een pledge wat de organisatie gaat doen met het begrip positieve gezondheid, op strategisch, tactisch en operationeel niveau en wat het voor klanten en medewerkers betekent.

Meer informatie over positieve gezondheid vindt u op Loketgezondleven, onder Actuele vraagstukken

Tips voor bestuurlijk draagvlak binnen de gemeente

  • Laat zien aan wethouder(s) waar de gezondheidsproblemen in de gemeente zitten, welke gevolgen deze hebben voor burgers en wat eventuele maatschappelijke effecten zijn. Geef daarbij een toepasbare oplossingsrichting aan.
  • Haak aan bij belangrijke politieke- en bestuurlijke thema’s en initiatieven, zoals integratie, armoede, participatie.
  • Sluit aan bij de drijfveren en behoeftes van de wethouder(s): waar wil de wethouder mee ‘scoren’? Een wethouder kan pas overtuigen als hij/zij passie heeft voor de initiatieven en zelf de meerwaarde ziet.
  • Let op de timing. Sluit aan bij de besluitvorming van gemeenteraad en B en W. Bijvoorbeeld in de periode dat de begroting besproken wordt, is er brede politiek-bestuurlijke aandacht voor inhoudelijke thema’s, beleidskeuzes en de verdeling van budgetten.
  • Laat tijdens de uitvoering regelmatig de resultaten zien aan B en W en de gemeenteraad. Zo houdt u ook het onderwerp op de agenda.

Tips om draagvlak te creëren voor wijkgerichte gezondheidsbevordering

  • Gebruik het wijkgezondheidsprofiel als aanleiding voor een eerste gesprek over wijkgerichte gezondheidsbevordering.
  • Laat de meerwaarde van gezondheid zien voor de verschillende sectoren (zie integraal beleid).
  • Bekijk wat de thema’s zijn in beleidsdocumenten van andere domeinen om te zien hoe wijkgerichte gezondheidsbevordering daar een bijdrage aan kan leveren.
Meer informatie