U bent hier

Gemeentelijke regie en rollen

De gemeente voert regie over het opstellen van het gezondheidsbeleid en de uitvoering ervan. Hierbij gaat het om zowel de inhoud als het proces. Er kunnen twee soorten regie onderscheiden worden; interne regie en externe regie.

Interne regie

Interne regie richt zich op het maken en evalueren van gezondheidsbeleid binnen de gemeente. De gemeente stuurt daarbij zoveel mogelijk aan op bijdragen en afstemming van verschillende gemeentelijke beleidsterreinen. Het vormgeven van afstemming tussen de verschillende beleidsterreinen vraag tijd en ruimte. Bovendien speelt steun en betrokkenheid van afdelingsmanagers en portefeuillehouders een belangrijke rol.

Voorbeeld: Management betrokken bij afstemming sectoren

'Voor afstemming tussen verschillende sectoren is ondersteuning nodig op managementniveau om het proces van samenwerking binnen een organisatie te faciliteren en te ondersteunen. Juist een manager heeft doorzettingsmacht en kan daarmee stimuleren dat gezondheid onderdeel wordt van de verschillende gemeentelijke beleidsdoelstellingen en opgenomen wordt in relevante beleidsdocumenten. Ook kan een manager bewust stimuleren dat er contact wordt gelegd met collega’s van andere beleidsterreinen'. - Mieke Steenbakkers, GGD Zuid Limburg

Externe regie

Externe regie is gericht op de bijdragen van partners die advies leveren, het beleid vertalen naar concrete activiteiten en deze uitvoeren. De gemeente zorgt voor afstemming tussen betrokken partijen en stuurt waar nodig op hun bijdragen. Sturen op bijdragen kan bijvoorbeeld door vooraf concrete resultaten met elke uitvoerende partij vast te leggen (prestatie-indicatoren) en af te spreken wanneer en hoe de gemeente daarover een terugkoppeling krijgt. Welke rol de gemeente hier aanneemt, van afstemming tot sturing, en de keuze welke partners te betrekken, bijvoorbeeld de burgers, wordt uiteengezet in het uitvoeringsprogramma.

Regierol kan verschillend worden ingevuld

Hoe de regie rol van de gemeente wordt ingevuld, is onder andere afhankelijk van de mogelijkheden en behoeften binnen de lokale context en de visie van de gemeente op haar rol in het (gezondheids)beleid. De gemeente kan verschillende rollen aannemen.

Uitvoerder - Uitvoering door gemeente zelf

Publieke taken en collectieve functies worden exclusief door de overheden uitgevoerd.

Participant - Uitvoering in samenwerking met andere partijen 

Deze manier van werken heeft als uitgangspunt dat iedereen afhankelijk is van elkaar en elkaar nodig heeft om maatschappelijke problemen op te lossen. De gemeente is slechts één van de spelers in het veld, alle partijen zijn wederzijds afhankelijk van elkaar en dat drijft hen tot optimale invulling van de maatschappelijke coalitie.

Regisseur - Uitbesteden van uitvoerende taken, met behoud van sturing en controle 

De gemeente voert taken niet zelf uit, maar zet haar taken uit bij publieke en private organisaties waarmee deze bijdragen aan de doelstellingen van de gemeente. Er is nog wel sturing en controle vanuit de gemeente om erop toe te zien dat de externe partijen optimaal bijdragen.

Voorbeeld: Gemeente Amersfoort als regisserende gemeente

Gemeente Amersfoort is een regisserende gemeente. Voor de gemeente betekent dat, dat zij de maximale ruimte geeft aan de spelers in het veld. De gemeente heeft een regiemodel ontwikkeld om invulling te geven aan haar regisserende rol. - Gemeente Amersfoort

Facilitator- Uitvoering ligt bij samenleving, gemeente heeft een faciliterende rol 

Taken worden overgelaten aan het zelforganiserende vermogen van de samenleving. De gemeente is niet meer belast met de uitvoering, maar vervult een coördinerende en faciliterende rol ten opzichte van de samenleving en zorgt ervoor dat de samenleving deze taak zelf kan uitvoeren.

Voorbeeld: Zwolle Gezonde Stad

Gemeente Zwolle heeft een programma Zwolle Gezonde Stad ontwikkeld om initiatieven en ideeën van burgers, organisaties en gemeente bij elkaar te brengen. -  Gemeente Zwolle

Veranderende rol gemeente - Integraal gemeentelijk beleid

Videoportret: Jur Botter, wethouder gemeente Haarlem, vertelt over de noodzaak van integraal gemeentelijk beleid rond preventie, zorg en welzijn. Welke keuzes maak je en hoe kun je de GGD en zorgverzekeraars beter inzetten, bijvoorbeeld door de onderlinge afstemming van data?

Drie vragen aan Daniëlle de Jongh, Coördinator Gezonde Gemeente en Wijk

  1. danielle de jongh, rivmHoe kan ik de handreiking gebruiken bij het schrijven van mijn gemeentelijke gezondheidsnota? –Een handig instrument voordat u begint is de checklist gezondheidsbeleid maken.
  2. Hoe zet ik het gezondheidsbeleid goed op de kaart? – Om gezondheidsbeleid een kans te geven binnen de gemeente adviseer ik te investeren in een integrale aanpak. Zo heeft uw beleid het meeste effect.
  3. Hebt u nog andere tips? – Een succesfactor is het betrekken van burgers (burgerparticipatie). Hier kunt u niet vroeg genoeg mee beginnen.

Hebt u zelf tips of wilt u met ons meedenken? Dan nodigen we u graag uit voor ons gebruikerspanel. Hebt u ook een vraag aan Daniëlle of één van onze andere collega’s. Stuur dan een mail naar centrumgezondleven@rivm.nl

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer