U bent hier

Omvang en trends

Ruim kwart van de Nederlanders boven de 18 jaar rookt 

  • In 2015 rookte ruim 26% van alle Nederlanders van 19 jaar en ouder wel eens; bijna 20% deed dat dagelijks.
  • Er roken meer mannen (30%) dan vrouwen (22%).
  • In de groep jongvolwassenen tot 30 jaar zitten de meeste mensen die zeggen ‘wel eens’ maar niet dagelijks te roken.
  • Onder laag opgeleiden wordt twee keer meer dagelijks gerookt (26%) dan onder hoogopgeleiden (12%).
  • Meer dan een derde van de rokers deed een stoppoging in het afgelopen jaar.
  • Er is tussen 2000 en 2014 in het aantal rokers een lichte dalende trend waar te nemen. Of deze trend zich voortzette in 2014 en 2015 is niet te zeggen omdat er in 2014 andere meetmethoden zijn gebruikt.
  • Roken gaat vaak samen met andere leefstijlrisico’s zoals zwaar drinken en/of overgewicht. Tussen 1990 en 2011 is het aantal mensen dat leefstijlrisico’s combineert afgevallen.
  • Bijna 10% van de volwassen Nederlanders wordt dagelijks een uur of meer blootgesteld aan de rook van andermans sigaretten.

Lees meer cijfers over rookgedrag van volwassenen, scholieren en studenten

[1][2]

Roken onder scholieren en studenten 

  • In 2015 had bijna 23% van de scholieren tussen de 12 en 16 jaar ooit gerookt, ruimt 10 % deed dat nog in de laatste maand. Dagelijks rookte iets meer dan 3%.
  • Er is een gestaag stijgende lijn te zien in het percentage rokers tussen de 12 en de 16 jaar. Van de 12 jarigen rookte bijvoorbeeld 0,1% dagelijks, bij 16 jaar was dat al 6%.
  • De verschillen tussen jongens en meisjes zijn niet groot wat betreft hun rookgewoonten.
  • Op het VMBO (beroeps/kader beroeps) wordt meer gerookt dan op het VWO: 32% van deze scholieren heeft ooit gerookt, twee maal zo veel als onder VWO-leerlingen (16%).
  • Het aantal (dagelijks) rokende scholieren neemt af sinds 1992, al was er tussen 2007 en 2011 een stagnatie te zien.
  • Van de kinderen tot 12 jaar rookt ruim 6% dagelijks mee, waarvan ruim 2 procent een uur of meer. Tussen de 12 en 18 jaar zijn deze percentages 18% en 8%.
  • Van MBO en HBO studenten zijn geen trendcijfers beschikbaar. Wel is bekend dat van deze studenten in 2015 ongeveer één op de drie (33%) in de afgelopen maand rookte en één op de vijf (18%) dagelijks rookte.

Lees meer cijfers over rookgedrag van volwassenen, scholieren en studenten

[1]

Trends

De laatste jaren duiken er alternatieven op de rokersmarkt op: de waterpijp, de shisha-pen en de elektronische sigaret.

Elektronische sigaretten

Sinds 2004 is de elektronische sigaret (e-sigaret) op de Europese markt; een pen gevuld met een vloeistofpatroon, een batterij en een verstuiver. Via de batterij wordt de vloeistof verwarmd en deze kan via de verstuiver geïnhaleerd worden. De e-sigaret wordt ten onrechte gezien als gezond alternatief voor gewone sigaretten. Er komen inderdaad geen giftige verbrandingsproducten van tabak vrij maar de e-sigaret bevat wel andere schadelijke stoffen, waaronder nicotine. Ongeveer 1% van de Nederlandse bevolking gebruikt de e-sigaret geregeld. Deze 175.000 gebruikers zijn vooral rokers, ex-rokers en rokers die willen stoppen. Rokers hebben met de e-sigaret een minder schadelijk rookproduct in handen dan met een gewone sigaret. Voor rokers die willen stoppen zou het mogelijk een effectief hulpmiddel kunnen zijn maar er is nog weinig onderzoek beschikbaar. Ook jongeren gebruiken de e-sigaret. Van de 12 tot en met 16-jarigen probeerde 34% ooit de e-sigaret maar veel minder jongeren doen dat dagelijks (2%) of (bijna) wekelijks (3%). Het is niet waarschijnlijk dat het gebruik voor hen geldt als opstap naar de gewone sigaret.

Shisha-pen

Er is geen duidelijk onderscheid tussen de e-sigaret en de shisha-pen; ze werken beiden via verdamping. In de shisha-pen zit meestal geen nicotine, in de e-sigaret wel. Ook is de shishapen een wegwerpproduct.

Waterpijp

Een waterpijp (ook wel shisha genoemd) is een vaas gevuld met water waarop een schaaltje met de te verbranden tabak staat, afgedekt met folie en een verhit kooltje. Via een flexibele slang met mondstuk wordt de ontstane rook uit de vaas gezogen. Roken van een waterpijp is vanuit landen in het (Midden-) Oosten ook in het westen populair aan het worden. In Nederland roken vooral jongeren en jong volwassenen waterpijp. In 2015 had bijna een kwart van de 12- tot en met 16-jarige scholieren in het voortgezet onderwijs (23%) ooit een waterpijp gerookt; 7% procent deed dit in de afgelopen maand. Het percentage dat ooit een waterpijp heeft gerookt is het hoogst op het VMBO-b (33%), twee keer zoveel als op het VWO (15%). Rokers van sigaretten roken vaker waterpijp dan niet rokers. Waterpijp roken wordt gezien als een sociale activiteit, men deelt de waterpijp met vrienden thuis of in zogenaamde shisha-lounges. Rook uit de waterpijp bevat schadelijke stoffen en is niet gezonder dan sigaretten roken. Tabak uit de waterpijp roken valt onder de Tabakswet en is dus niet toegestaan in de horeca.

Lees meer cijfers over rookgedrag van volwassenen, scholieren en studenten. Op Rijksoverheid.nl vindt u meer informatie over het rookverbod in openbare ruimten, werkplek en horeca.

[3][4][5][6]

Referenties en bronnen

Referenties

  1. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Roken onder volwassenen en jongeren in Nederland. Kerncijfers 2015. 2016.
  2. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Meeroken. 2015.
  3. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Elektronische sigaretten (e-sigaretten). 2014.
  4. Jaarbericht Nationale Drug Monitor 2016. 2016.
  5. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Waterpijp. 2013.
  6. van Dorsselaer S., Tuithof M., Verdurmen J., Spit M., van Laar M., Monshouwer K. Jeugd en riskant gedrag .

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer