U bent hier

Risicogroepen roken

(Mee)roken levert voor iedereen gezondheidsrisico’s op. Daarnaast zijn er verschillende groepen die om uiteenlopende redenen nog eens extra risico lopen.

Kinderen

Doordat kinderen en adolescenten nog in ontwikkeling zijn, zijn ze kwetsbaarder voor de gevolgen van roken. Mensen die in hun adolescentie beginnen met roken, zijn eerder afhankelijk van nicotine dan oudere starters. Ook zijn er op basis van dieronderzoek aanwijzingen dat nicotine mogelijk de hersenen blijvend verandert (bron: factsheet De relatie tussen roken en de hersenontwikkeling van jongeren). Iedere dag beginnen ongeveer 100 kinderen, meestal als zij tussen de 12 en 16 jaar zijn, met roken. Ook voor jonge mensen is stoppen met roken moeilijk. Uit onderzoek blijkt bovendien dat er nog weinig effectieve interventies zijn voor jonge stoppers (Stanton 2013). Niet-beginnen met roken is de beste preventie. 

Kinderen van ouders die roken

Het aantal kinderen dat thuis wordt blootgesteld aan sigarettenrook neemt sinds 2008 gestaag af. In gezinnen waar het jongste kind tussen de 12 en 18 jaar is wordt in 2014 nog 21% thuis blootgesteld aan tabaksrook; bij gezinnen met het jongste kind tussen de 4 en 12 jaar is dat 11% terwijl in gezinnen met het jongste kind tussen 0 en 4 jaar 4% thuis meerookt. Lees meer in de factsheet meeroken of infographic over meeroken

Meeroken geeft bij kinderen een verhoogd risico op onder meer wiegendood, infecties aan de luchtwegen, astma en op de lange termijn kanker en longaandoeningen (factsheet meeroken). Kinderen van ouders die roken, hebben een grotere kans om zelf te gaan roken, vooral als ouders op dat gebied geen huisregels afspreken.

Afbeelding van Factsheet Kinderen en roken een aantal feiten op een rijKinderen en roken: een aantal feiten op een rij

In deze factsheet van het Nationaal Expertisecentrum Tabak worden een aantal feiten rondom kinderen en (mee)roken op een rij gezet, volgens de meest recente wetenschappelijke inzichten (februari 2017).

Laagopgeleiden 

Mensen met een lage opleiding roken vaker dagelijks (20%) dan mensen met een HBO of universitaire opleiding (13%). Een soortgelijk verschil is zichtbaar in alle leeftijdsgroepen, ook bij scholieren (cijfers 2012, Volkgezondheidenzorg.info). VMBO-b leerlingen hebben in 2016 twee keer zo vaak (32%) ervaring met roken als VWO leerlingen (16%). Van de VMBO-b-ers rookt 7 % dagelijks, bij het VWO is dat 0,8% (cijfers 2015, Volksgezondheidenzorg.info).

Zwangere vrouwen 

Roken vermindert de vruchtbaarheid van vrouwen en mannen en brengt tijdens de zwangerschap ernstige risico’s met zich mee. Het verhoogt voor de baby de kans op een miskraam, een laag geboortegewicht, aangeboren afwijkingen, sterfte rond de bevalling en wiegendood. Ook kan de placenta voortijdig loslaten, kunnend e vliezen eerder breken en is er meer kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.  

Het aantal rokende zwangeren vertoont enige fluctuatie over de jaren: in 2001 gaf nog 13% van de zwangere vrouwen aan dagelijks te roken terwijl zij zwanger waren, in 2010 was dat de helft minder (6,3%). In 2015 echter steeg het percentage weer tot 8,6%. Laagopgeleide vrouwen en vrouwen van Turkse afkomst roken het vaakst dagelijks tijdens hun zwangerschap. Waar de rookprevalenties voor midden- en hoogopgeleide zwangeren afgelopen jaren gestaag zijn gedaald, is de rookprevalentie van laagopgeleide zwangeren de afgelopen jaren stabiel hoog gebleven.

Mensen met een chronische ziekte 

Voor mensen met hart- en vaatziekten, longpatiënten en diabetespatiënten is roken extra schadelijk. Stoppen met roken vormt een belangrijk deel van de behandeling. De kans op herhaling van een hartinfarct is met 50% gedaald na stoppen met roken, de kans op sterfte is met 40% afgenomen. Bij COPD (chronische bronchitis en longemfyseem) is stoppen met roken noodzakelijk om progressie van de aandoening af te remmen[1]

Turkse mannen 

Uit GGD-onderzoeken (Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst) in de grote steden en een nationaal onderzoek komt naar voren dat een groter percentage Turken rookt vergeleken met Nederlanders, vooral de Turkse mannen (cijfers Volksgezondheidenzorg.info). Lees meer cijfers over roken uitgesplitst naar bevolkingsgroepen

Referenties en bronnen

Referenties

  1. STIVORO 20. STIVORO, 2011b.
  2. Nationaal Expertisecentrum Tabaksontmoediging. Factsheet Meeroken. 2015.
  3. Stanton A, Grimshaw G. Tobacco cessation interventions for young people: 2013 Update.. 2013.
  4. Roken en zwangerschap. 2014.
  5. Lanting C., van Wouwe J., van Dommelen P., de Bruin K., S. de Jong de, Kleinjan M., et al. Roken tijdens de zwangerschap. Percentages over de periode 2001-2015. Leiden: TNO & Trimbos-instituut. 2015.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer