U bent hier

Evalueren van lokaal tabaksbeleid

Een evaluatie geeft inzicht in het effect van lokaal tabaksbeleid en het verloop van het proces. Niet alleen achteraf, maar ook tussentijds, zodat het mogelijk is om bij te sturen. U kunt het beleid op drie niveaus evalueren: door het proces te beoordelen, de bereikte effecten te meten en door de voortgang te monitoren. Een beleidscyclus bestaat uit planning, uitvoering en evaluatie. Een werkbare evaluatiemodus ziet er als volgt uit:

  • Jaarlijks monitoren van de voortgang en eventueel bijsturen van de uitvoering van lokaal tabaksbeleid
  • Vierjaarlijks evalueren van de beleidsnota (of de beleidsvoornemens met betrekking tot) tabak op het niveau van uitkomsten en proces. Dit loopt mee met de evaluatie van de vierjaarlijkse nota lokaal Gezondheidsbeleid en geeft input voor het plan voor de vier volgende jaren.

Evaluatietips van gemeenten

De Rookvrije Generatie geeft onder de titel ‘In zeven stappen naar een rookvrije generatie in mijn gemeente’ tips voor evalueren. De tips komen van gemeenten die al werken aan de Rookvrije generatie:

  • Een gezamenlijk lijstje opstellen van wat iedereen wil leren van dit traject is behulpzaam. Vul daarnaast elk half jaar aan waar alle partijen staan in het traject en wat de leerpunten zijn. De informatie die daaruit komt is door en voor iedereen, dat bevordert de gezamenlijke aanpak.
  • Maak elke plek die rookvrij wordt, een speeltuin of kinderboerderij of sportclub, inzichtelijk. Bijvoorbeeld door middel van een vlaggetje op de kaart van de gemeente. Op die manier is in één oogopslag te zien hoeveel rookvrije ruimten gerealiseerd zijn.

Effectevaluatie

Met een effectevaluatie kunt u in kaart brengen in hoeverre u de eerder gestelde doelen behaald heeft. Mogelijke indicatoren (deze hangen dus af van uw doelen) waarop u effect kunt meten zijn:

  • Naleving door bepaalde sectoren, zoals horeca, verenigingsleven.
  • Verandering in gedrag (bijvoorbeeld vermindering aantal rokers).
  • Verandering in factoren die gedrag beïnvloeden (bijvoorbeeld kennis, attitude, vaardigheden, sociale druk, risicoperceptie en omgeving).
  • Vignet gezonde school (aantal certificaten alcohol en roken)

Instrumenten

Om deze effecten te meten kunt u gebruikmaken van de instrumenten voor monitoring, cijfers van onderzoeken uitgevoerd door universiteiten, hogescholen, GGD’en, verslavingszorginstellingen en het Trimbos-instituut.

Monitoring

Door middel van monitoring houd je zicht op de voortgang van de beoogde resultaten. Welke interventies en maatregelen van het uitvoeringsplan zijn uitgevoerd, welke doelgroepen worden bereikt en wordt het beleid gehandhaafd zijn daarnaast vragen die door middel van monitoring beantwoord kunnen worden. Voor het monitoren van het tabaksbeleid kunnen de volgende instrumenten worden gebruikt:

  • Monitoren van uitgevoerde interventies (frequentie, deelnemersaantallen).
  • Monitoring rookgedrag: GGD monitor, peilstationsonderzoeken (HBSC, E-MOVO).
  • Nalevingsonderzoek NVWA.

Procesevaluatie

Met behulp van een procesevaluatie kan de gemeente beoordelen of interventies of beleid op de juiste wijze en naar tevredenheid zijn uitgevoerd. Lees meer over het doen van een procesevaluatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer