U bent hier

Integrale aanpak tabakspreventie: Pijler Fysieke en sociale omgeving

De inrichting van de fysieke omgeving en de sociale norm die impliciet wordt uitgedragen hebben flinke invloed op hoe mensen zich gedragen. Op steeds meer plaatsen zoals sportverenigingen en schoolpleinen is rookvrij de norm en geven volwassenen het goede voorbeeld door niet te roken. Wet- en regelgeving kan dit initiëren of ondersteunen. Maar ook praktische ingrepen in de omgeving zoals het plaatsen van een rookzone buiten het zicht van kinderen.  

Fysieke omgeving

Niet roken is makkelijker in een omgeving die rookvrij is; een rookvrije omgeving ondersteunt mensen die niet willen roken en remt het rookgedrag van rokers. Voor kinderen is opgroeien in een rookvrije omgeving belangrijk om gezondheidsredenen maar ook omdat zij daarmee leren dat roken er niet bij hoort.

Pijler concreet invullen

Voorbeelden om dit doel te bereiken:

  • Het stimuleren van rookvrije school- en sportomgeving.
  • Het stimuleren van een rookvrije werkplek

Rookvrije schoolterreinen

De gebouwen van scholen en kinderopvang moeten volgens de Tabaks- en rookwarenwet rookvrij zijn. Voor de terreinen geldt zo’n bepaling (nog) niet. Alle schoolterreinen moeten echter op 1 januari 2020 wettelijk rookvrij zijn. Bekijk ook het stappenplan voor een rookvrij schoolterrein VO en MBO (longfonds.nl). Lees meer op de pagina Regelgeving, toezicht en handhaving.

De gemeente kan afspraken maken met schoolbesturen om scholen en schoolterreinen rookvrij te maken. Dit kan gecombineerd worden met een alcoholvrije schoolomgeving.

Een rookvrije schoolomgeving wordt gestimuleerd door:

  • het schoolterrein volledig rookvrij te verklaren.
  • roken uit het zicht van leerlingen.
  • personeel aannemen dat rookvrij is, of in elk geval onder schooltijd en op/rond het schoolterrein niet rookt.

Roken en sportverenigingen

In de Tabakswet is opgenomen dat een rookverbod geldt in onder andere overheidsgebouwen en in gebouwen in speciale sectoren van de maatschappij. Sportverenigingen vallen hier ook onder en binnen mag er dus niet gerookt worden. Buiten, langs de lijn, wordt nog wel gerookt. Ook als kinderen daar aan het sporten en spelen zijn. Als kinderen anderen zien roken lijkt dat normaal en misschien zelfs aantrekkelijk. Zeker als zij mensen zien roken naar wie zij opkijken, zoals andere sporters, trainers en ouders. Zien roken, doet roken. Het is de ambitie van de Rookvrije Generatie om opgroeiende kinderen te beschermen tegen tabaksrook en de verleiding om te gaan roken. Voor meer informatie en ondersteunende materialen bij het rookvrij maken van sportterreinen kijk op Rookvrijegeneratie.nl.

In het Handboek Wet en Regelgeving (NOC*NSF.nl) vindt u meer informatie over roken en sportverenigingen. Lees meer op de pagina Regelgeving, toezicht en handhaving.

Roken en speelplekken

Den Haag heeft als eerste stad in Nederland alle speeltuinen rookvrij gemaakt. Hagenaar Mohamed Taheri voerde actie voor zo'n plek. Hij ergerde zich aan ouders die roken op bankjes bij de speeltuinen. Roken verbieden op straat kan wettelijk niet. Daarom zijn bij de speelplekken ontmoedigingsborden geplaatst. Het Longfonds geeft op haar website advies en links naar praktische hulpmiddelen, zoals een stappenplan voor het werken aan rookvrije kinderopvang en rookvrije speelplekken (waaronder speeltuinen, kinderboerderijen en zwembaden).

Rookvrije werkplek

Ongeveer een kwart van de werknemers rookt en neemt daarvoor rookpauzes. Ook het ziekteverzuim onder rokers is hoger. Niet-rokers hebben een gemiddeld ziekteverzuim van 2,4%, milde rokers een ziekteverzuim van 3,8% en zware rokers van 5,8%. Ex-rokers hebben een lager ziekteverzuim dan rokers (Gezondheid en zorg in cijfers, Centraal Bureau voor de Statistiek, 2007). Een belangrijke regel van de Tabakswet is dat er niet mag worden gerookt op het werk. Lees meer over rookbeleid op het werk.

Sociale omgeving

De normen op het gebied van roken zijn de laatste decennia sterk veranderd. Bijna nergens wordt roken in het bijzijn van anderen nog getolereerd in de publieke ruimte. In het privé domein is dat soms anders. In sommige bevolkingsgroepen is het een uitdaging om de acceptatie van roken te veranderen naar een sociale norm van niet-roken. Vooral onder mensen met een lage SES (sociaal economische status) valt winst te halen. De komende jaren is het belangrijk het bereik van interventies gericht op lager opgeleide mensen te vergroten.

Pijler concreet invullen

Interventies om ouders te ondersteunen zijn te vinden bij:

Opvoeden en roken

Ouders hebben veel invloed op het middelengebruik van hun kind. Veel meer dan ze zelf vaak denken, ook als hun kind op het voortgezet onderwijs zit. Ouders kunnen bijvoorbeeld regels stellen, toezicht houden en het goede voorbeeld geven. Zie pijler Voorlichting en educatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer