U bent hier

Integrale aanpak tabakspreventie: pijler Voorlichting en educatie

Roken is sterk verslavend en daarom is het moeilijk voor mensen om hun rookgedrag te veranderen. Alleen voorlichting is dan ook onvoldoende om te voorkomen dat mensen gaan roken, of om te bevorderen dat zij minderen of stoppen met roken. Toch is ‘voorlichting en educatie’ een belangrijke pijler in tabaksbeleid. Het  zorgt voor aandacht voor het onderwerp (agendasetting), kennisoverdracht en bewustwording op het gebied van:

  • risico’s van roken en meeroken
  • hulpmiddelen en programma ’s over stoppen met roken
  • achtergronden motieven van gemeentelijk tabaksbeleid
  • wet- en regelgeving en beleidsmaatregelen
  • de resultaten van beleid en onderzoek

Landelijk worden verschillende voorlichtingscampagnes en -programma’s uitgevoerd waarbij gemeenten kunnen aanhaken. De keuze is best groot en soms is er overlap in thema’s of doelgroep. Een aantal van de beschreven programma’s stimuleert dat de voorlichting ingebed wordt in een breder beleid dat bijvoorbeeld ook een rookvrije omgeving stimuleert.

Rookvrije Generatie

Drie gezondheidsfondsen, Hartstichting, KWF en Longfonds slaan de handen ineen voor een rookvrije generatie: kinderen die vanaf 2017 worden geboren, moeten in alle fasen van het opgroeien worden beschermd tegen tabaksrook en tegen de verleidingen om te gaan roken. Burgers, professionals en politiek kunnen hun steentje bijdragen met onder meer goed voorbeeldgedrag, rookvrije verenigingen en scholen en het nemen van maatregelen. De prioriteit van activiteiten wordt telkens bepaald door wat nodig is om kinderen die vanaf 2017 worden geboren in elke levensfase te beschermen. Meer dan 50 organisaties sloten zich al aan als partner van de Rookvrije Generatie. Van de gemeenten nam Amsterdam het voortouw.

De campagne onder de titel ‘Op weg naar een rookvrije generatie’ omvat onder meer een tv-commercial én een website met voorbeelden en hulpmiddelen, waaronder een routekaart. Op de website Rookvrijgeneratie.nl staat informatie over de rookvrije generatie en de wijze waarop je daaraan kunt bijdragen. 

Rookvrij opgroeien

Dat kinderen vanaf het allereerste begin rookvrij opgroeien is het doel van het project Rookvrij Opgroeien. Dit begint al bij zwangere vrouwen. Het project faciliteert en adviseert professionals om met individuele ouders een prettig, kort en zo effectief mogelijk gesprek te voeren over het rookvrij opgroeien van hun kind. Er zijn materialen en e-learnings die verloskundigen en gynaecologen, kraamverzorgenden en medewerkers van de Jeugdgezondheidszorg (GGD) daarbij ondersteunen.

Taskforce Rookvrije Start

De Taskforce Rookvrije Start is een sinds juni 2016 bestaand samenwerkingsverband van partijen die te maken hebben met rokende (aanstaande) ouders. Het gaat om kinderartsen, gynaecologen, verloskundigen, kraamverzorgenden, verslavingsartsen, huisartsen, jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en stoppen-met-roken-coaches. De Taskforce vindt het de taak van alle betrokken zorgprofessionals om met rokende (aanstaande) ouders in gesprek te gaan om zo de gezondheid van het ongeboren en opgroeiende kind te helpen beschermen. De eerste concrete actie van de Taskforce is de geluidloze wachtkamerfilm Rookvrij Zwanger?

Voorlichting op scholen onderdeel van tabaksbeleid

De gezonde school en genotmiddelen (DGSG)

DGSG is een integraal programma voor scholen over roken, alcohol en drugs. Naast lessen over roken voor leerlingen krijgen ouders informatie en opvoedtips en is er aandacht voor de schoolregels. Er is zowel een aanpak voor basis- en voortgezet onderwijs als voor mbo, en hbo/wo. Op lokaal niveau adviseren GGD-en en instellingen voor verslavingszorg de scholen bij over DGSG. Ook bieden deze instellingen praktische hulp.

Smoke Free Challenge – een rookvrije uitdaging voor eerste klassen in het vmbo

De meeste rokers beginnen met roken als ze tussen de 12 en 16 jaar oud. Hoe jonger ze starten, hoe vaker ze blijven roken. Daarom is er de Smokefree Challenge (voorheen Actie Tegengif) voor deze leeftijdsgroep: een klassikale niet-rokenwedstrijd. De actie is gericht op de eerste klassen van het vmbo omdat op het vmbo tien keer meer gerookt wordt dan op andere schooltypen.

Op 3 november 2016 is de Challenge als pilot gestart. Er doen 120 klassen van vmbo- en praktijkscholen mee aan de pilot, verspreid over vier regio's (Amsterdam, Friesland, Limburg en Flevoland-Gelderland). Deelnemende klassen tekenen een contract waarin zij beloven een half jaar niet te roken. Daarnaast krijgen ze drie inhoudelijke lessen over roken en een creatieve opdracht. De klassen die het volhouden maken kans op een uitstapje met de klas. Het Trimbos-instituut en de GGD ondersteunen de scholen bij de Challenge. Lees meer over de Smokefree Challenge

Rookvrije schoolpleinen en schoolterreinen

Het brede schoolgezondheidsprogramma Gezonde School stimuleert rookvrije schoolpleinen en schoolterreinen. Online zijn een stappenplan en hulpmiddelen te vinden die een rookvrij terrein helpen realiseren.

NIX18 lokaal – niet roken voor je 18e

De landelijke campagne NIX18 van het ministerie van VWS is bedoeld om de norm 'niet roken, niet drinken voor het 18e jaar' bekendheid te geven en te versterken. Om deze campagne ook lokaal invulling te geven, is de Toolkit publieksinformatie 'Naar 18 jaar' beschikbaar. Hierin vindt u informatie en verschillende hulpmiddelen:  

  • Campagneplanner
  • Landelijke campagne-uitingen (folders, beeldmateriaal e.d.)
  • Voorbeeldbrieven aan o.a. ouders, leerlingen, horecaondernemers.
  • Voorbeeldinterventies die op lokaal en regionaal niveau ingezet kunnen worden

De verspreiding van de NIX18 materialen loopt lokaal via GGD-en, verslavingszorginstellingen en lokale projectteams. 

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer