U bent hier

Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost

Op deze pagina leest u alles over de voortgang van het project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost, waarin u wordt meegenomen naar de praktijk van de gezonde wijkaanpak. Van startup tot afronding. Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost is een experimenteel voorbeeld van wijkgerichte gezondheidsbevordering en richt zich op het versterken van gezondheid en welzijn van bewoners in de wijk Haarlem-Oost.

Project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost

In Haarlem Oost groeit bijna de helft van de kinderen op in een huishouden waarin wordt gerookt. Meeroken door kinderen is niet alleen slecht voor hun gezondheid, het verdubbelt ook de kans om zelf met roken te beginnen. Een huishouden waarin wordt gerookt, draagt zo bij aan het in stand houden van de gezondheidsachterstanden over generaties heen. De gemeente Haarlem, de GGD Kennemerland en DOCK Haarlem welzijnswerk vinden dit niet acceptabel. Samen willen zij de ongunstige wisselwerking tussen generaties in Haarlem Oost doorbreken en zetten ze samen in op een rookvrij Haarlem Oost. 

In gesprek met Regina Overberg, onderzoeker Haarlem-OostFoto Regina Overberg

Regina Overberg is onderzoeker bij het project Rookvrij Opgroeien Haarlem-Oost vanuit GGD Kennemerland. Zij heeft het vooronderzoek naar de ‘Rookvrije belofte’ uitgevoerd. Doel hiervan is te onderzoeken of ouders/verzorgers en kinderen er wat voor voelen om als gezin een ‘Rookvrije belofte’ op te stellen en hoe deze vorm moet krijgen. In deze editie vertelt Regina lessen die ze uit de praktijk heeft geleerd.

De Rookvrije belofte

De ‘Rookvrije belofte’ is een belofte om niet meer in huis te roken. Hierop beschrijft het gezin o.a. waarom ze hun huis rookvrij gaat maken, wat de startdatum wordt en waarmee het gezin zichzelf beloont als het lukt. Bekijk een voorbeeld van de Rookvrije belofte.

Ouders werven; ga zelf de wijk in!

Het werven van ouders/verzorgers voor interviews over de ‘Rookvrije belofte’ bleek lastig. “We hadden JGZ-professionals gevraagd om voor ons project ouders te werven voor het onderzoek. Kinderen komen daar al op consult, wat de drempel laag maakt. Toch bleek dit niet te werken. Professionals zijn bereid te helpen, maar in de praktijk zijn ze vaak te druk. Ook waren ze bang dat werving via het consult de bestaande relatie tussen hen en de ouders zou beïnvloeden. Daarop hebben we besloten zelf de wijk in te gaan om te werven.”

Kies je invalshoek zorgvuldig

Met onze flyer ‘Rookvrije huishoudens’ in de hand spraken we ouders/verzorgers aan op schoolpleinen en in speeltuinen. De invalshoek van de flyer was ‘Gezocht: mensen die geïnterviewd willen worden. Zou u ondersteuning willen hebben bij het rookvrij maken van uw huis?’ Hierop werd terughoudend gereageerd. Regina: “De flyer straalde uit dat wij mensen wilden aanspreken op hun ongezonde gedrag. Terwijl we juist zo open mogelijk hun ervaring en beweegredenen wilden horen. ”Nadat we de boodschap van de flyer hadden aangepast in ‘Rokers gezocht: wat betekent roken voor u’ zijn we opnieuw de wijk in gegaan. Met resultaat! Totaal zijn 14 ouders/verzorgers geïnterviewd.”

Fanatieke rokers bereiken

De geïnterviewden waren zich over het algemeen bewust van het risico van roken in het bijzijn van kinderen, maar zien genoeg knelpunten om hun huis rookvrij te maken, aldus Regina. Het liefst zou Regina ook de fanatieke rokers willen interviewen. Deze groep is moeilijk bereikbaar, maar voor dit project van groot belang. “We hebben geïnterviewden daarom gevraagd of zij nog mensen kennen die mee willen doen aan het onderzoek. Op deze manier hopen we dat de doelgroep over dit thema met elkaar in gesprek gaat en we zo ook fanatieke rokers bereiken”.

Kinderen willen rookvrije belofte

We hadden ook drie groepsgesprekken met kinderen gepland. Op een laagdrempelige plek, in buurtcentra. De opzet voor de groepsgesprekken was van tevoren in detail uitgedacht (maximaal zes deelnemers, kinderen tot 11 jaar, afgesloten ruimte om niet gestoord te worden, etc.). Ook nu wees de praktijk anders uit. Kinderen kwamen later binnen, ook oudere kinderen wilden meedoen, ouders wilden erbij zitten, etc. We hebben ervoor gekozen ons aan te passen aan de praktijk. Dat pakte goed uit: de informatie uit groepsgesprekken met kinderen bleek voor ons vooronderzoek erg belangrijk. Bijna alle kinderen staan open voor een rookvrije belofte.

December 2017: volgende editie Rookvrij opgroeien Haarlem-Oost

In deze editie leest u hoe het team samen met kinderen uit de wijk filmpjes en foto’s maakt om meningen over roken in beeld te brengen. Via deze beelden willen ze in gesprek komen met ouders/verzorgers.

Tips van Regina Overberg:

  1. Ga zelf de wijk in om te werven en voer persoonlijke gesprekken.
  2. Zorg dat de doelgroep zich aangesproken voelt; formuleer je boodschap zorgvuldig en uitnodigend.
  3. Beweeg mee met de praktijk: pas je aan bij elk knelpunt dat je tegenkomt.

Achtergrondinformatie Rookvrij opgroeien en de Gezonde Wijkaanpak

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer