U bent hier

Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost

Op deze pagina leest u alles over de voortgang van het project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost, waarin u wordt meegenomen naar de praktijk van de gezonde wijkaanpak. Van startup tot afronding. Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost is een experimenteel voorbeeld van wijkgerichte gezondheidsbevordering en richt zich op het versterken van gezondheid en welzijn van bewoners in de wijk Haarlem-Oost.

Project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost

In Haarlem Oost groeit bijna de helft van de kinderen op in een huishouden waarin wordt gerookt. Meeroken door kinderen is niet alleen slecht voor hun gezondheid, het verdubbelt ook de kans om zelf met roken te beginnen. Een huishouden waarin wordt gerookt, draagt zo bij aan het in stand houden van de gezondheidsachterstanden over generaties heen. De gemeente Haarlem, de GGD Kennemerland en DOCK Haarlem welzijnswerk vinden dit niet acceptabel. Samen willen zij de ongunstige wisselwerking tussen generaties in Haarlem Oost doorbreken en zetten ze samen in op een rookvrij Haarlem Oost. 

Deel 2: in gesprek met Lida Samson, Rookvrij-regisseur

Wat is het project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost?

Oorspronkelijk was het project gericht op stoppen met roken. Al snel maakten ze in Haarlem-Oost de switch naar rookvrij opgroeien en zetten ze intensief in op een rookvrij (huishouden in) Haarlem-Oost. Doel: sociaaleconomische gezondheidsverschillen over de generaties heen doorbreken. De wijkaanpak kent twee hoofdsporen. Allereerst ouders stimuleren om niet te roken waar de kinderen bij zijn. “Samen met de jeugdgezondheidszorg, het Centrum voor Jeugd en Gezin, het verloskundig samenwerkingsverband, opvoedingsondersteuners, sociale wijkteams en huisartsenpraktijken onderzoeken we hoe je motivatie, commitment en onderlinge steun van gezinsleden kunt vergroten. Bijvoorbeeld door hen een belofte te laten doen. De afdeling Sociale Geneeskunde van het AMC voert dit onderzoek uit”, vertelt Lida. Het tweede spoor is het rookvrij maken van de omgeving, zoals schoolpleinen, speeltuinen, sportvelden, horeca en detailhandel. In samenspraak met wijkbewoners wordt de wijk zo rookvrij mogelijk gemaakt. Bijvoorbeeld door middel van bordjes in de wijk met de tekst ‘Dit is een rookvrije omgeving’. “Een lokale mediacampagne, die we samen met de inwoners ontwikkelen, ondersteunt de wijkaanpak. Daarnaast proberen we om rookvrij-maatregelen in ander beleid te realiseren. Bijvoorbeeld opname in de gemeentelijke subsidievoorwaarden of door gemeentelijke handhavers (Buitengewone Opsporings Ambtenaar) een rol te geven in het aanspreken van rokers in een omgeving waar kinderen zijn. We zorgen ook voor laagdrempelige stoppen-met-rokencursussen voor wie dat wil. De centrale boodschap is: Rookvrij is de norm. Alles wat hieraan bijdraagt is welkom in de aanpak,” vult Lida aan.

Van Rookvrije Wijk naar Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost

De oorspronkelijke naam van het project was de Rookvrije Wijk. “We denken nu aan een andere, meer passende naam, zoals Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost. Deze naam sluit direct aan bij de interventie Rookvrij opgroeien, die we ook inzetten tijdens het project. Daarnaast willen we voorkomen dat het project overkomt als een verbod, zoals de naam Rookvrije Wijk wellicht impliceert.” Hiermee benadrukt Lida de focus van het project. Het gaat binnen het project niet direct om het stoppen met roken. De insteek is veiligheid en bescherming van kinderen. “We hebben daarbij gelukkig de wind mee. We maken dankbaar gebruik van de landelijke campagne Rookvrije Generatie en zetten hun promotiemiddelen op lokaal niveau in,” vertelt Lida. 

Waarom dit project?

“We zijn het project gestart vanuit de inhoud. Roken geeft een grote ziektelast. Van de vele vermijdbare risico's die invloed hebben op de gezondheid, heeft roken in Nederland de meeste ziekte en de meeste doden tot gevolg. De helft van de rokers overlijdt aan het roken en de helft daarvan voor hun 65ste jaar,” benadrukt Lida. “De aandacht voor roken op lokaal niveau is desondanks laag”, geeft ze aan. “Het is een thema waar vooral van de landelijke overheid actie wordt verwacht zoals campagnes, verhoging van accijnzen, leeftijdsgrenzen, rookverboden e.d.” Dit gaf dan ook aanleiding om het project Rookvrij opgroeien in Haarlem-Oost te starten en daarmee meer aandacht te geven aan roken op lokaal niveau. “Bij de GGD was er tot op heden niet veel aandacht voor het thema. Natuurlijk wel het in kaart brengen van de gegevens rondom roken, maar niet in de gezondheid bevorderende sfeer. Daar komt met dit project verandering in,” vertelt Lida. In Kennemerland wordt niet alleen ingezet op de wijk, maar ook op een rookvrije omgeving in de eigen organisaties. Lida: “Dat is niet per definitie gemakkelijker dan in de wijk. Collega’s krijgen een cursus stoppen-met-roken aangeboden en bij de GGD en bij welzijnswerk zijn de rookplekken verder van de ingang geplaatst.”

Hoe gaat het project nu verder?

“Onze globale planning tot de zomer van 2017 staat in het teken van het vooronderzoek bij wijkbewoners. Zo betrekken wij hen vanaf het begin bij de aanpak. Wat zijn bijvoorbeeld de ongeschreven regels om te roken in huis en wat doet de boodschap Rookvrij opgroeien met ouders die roken in het gezin? In de zomer wordt vervolgens de interventie ontwikkeld die we in het najaar willen implementeren,” vertelt Lida over het vervolg. “We denken daarbij aan een belofte die ouders in het gezin kunnen doen om een periode niet te roken waar de kinderen bij zijn.” 

Lees ook deel 1 van het interview waarin Lida vertelt hoe het project van de grond kwam.

September 2017: volgende editie Rookvrij opgroeien Haarlem-Oost

In deze editie meer informatie over het onderzoek en antwoord op de vraag 'Slagen professionals in de wijk erin om bewoners enthousiast te krijgen?' Lida Samson geeft een doorkijkje en daarbij komen ook de onderzoekers en betrokken projectondersteuners aan het woord.

Tips om aan de slag te gaan met de Gezonde Wijkaanpak

 

Hoe krijg je de handen op elkaar voor het project Rookvrij opgroeien? Tips van Lida Samson:

  1. Je hebt een bestuurlijke driver nodig. Lees meer over bestuurlijk draagvlak binnen de gezonde wijkaanpak.
  2. Organiseer een bestuurlijke bijeenkomst, waarbij bestuurders het over het thema gaan hebben.
  3. Nodig een (bevlogen) specialist uit op het thema.
  4. En pak, zoek, maar vooral zie de kansen om het verder te brengen.

Achtergrondinformatie Rookvrij opgroeien en de Gezonde Wijkaanpak

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer