U bent hier

Ouderen bereiken en betrekken

Bij het vorm geven aan preventieve zorg voor ouderen is het belangrijk om de ouderen daar al in een vroeg stadium bij te betrekken. Ouderen willen niet dat er óver hen wordt gepraat maar mét hen. Zij zijn degenen die het beste weten wat ouderen nodig hebben, hoe ouderen benaderd willen worden, wat belangrijk is in hun leven en wat zij nodig hebben om zo lang mogelijk gezond en vitaal zelfstandig te kunnen blijven wonen en functioneren. Interventies zijn effectiever wanneer deze samen met ouderen zijn ontwikkeld. Aan de hand van een aantal voorbeelden kunt u zien hoe u kunt samenwerken met ouderen.

Samen met ouderen interventies ontwikkelen: Eet, Game, Match

In dit FNO project worden gezond eten, bewegen en gaming met elkaar gecombineerd. Ouderen doen actief mee in de opzet en uitvoering van de interventie. Ouderen hebben games getest op geschiktheid en meegewerkt aan de totstandkoming van de indeling van het “game-uur”. Bij de eetactiviteiten zijn ouderen betrokken als vrijwillige chauffeurs en als koks van de maaltijden. Voor de activiteit Stappen & Happen worden ouderen betrokken bij de PR campagne.

Ouderen betrekken bij beleid: Verzilver uw Gemeente

Ouderen vanuit het ouderennetwerk in Utrecht (NUZO) hebben rond de gemeenteraadsverkiezingen 2018 aan alle gemeenten in regio Utrecht bouwstenen gestuurd die zij op konden nemen in de partijprogramma’s. De bouwstenen gaven inzicht in wat belangrijk is voor ouderen als het gaat om thema’s als wonen, mobiliteit, meedoen, maatschappelijke ondersteuning en gezondheidszorg en communicatie. In dit geval hebben ouderen zelf het initiatief genomen maar als gemeente of GGD kun je ouderen in de regio in de wijk of via een panel vragen om actief me te denken over ouderenbeleid.

Ouderen een actieve rol geven: Even Buurten

In Even Buurten kijken de 'buurt' en professionals samen met kwetsbare ouderen naar waar de ouderen behoefte aan hebben. De buurt biedt vervolgens passende ondersteuning. Meerdere deelgemeenten in Rotterdam werken met Even Buurten. Er ontstaat meer betrokkenheid en ouderen wonen langer prettig zelfstandig thuis. Download de Toolbox

Ouderen in de regie: Easycare self-assessment

In Nijmegen is bijvoorbeeld het Easycare self-assessment instrument voor ouderen ontwikkeld. Aan de hand van een aantal vragen worden ouderen gestimuleerd om te kijken naar hun gezondheid, welzijn en wonen, en om na te denken over of er dingen zijn die zij anders zouden willen doen of zouden willen aanpakken.

Wat geven ouderen zelf aan nodig te hebben?

In een onderzoek van het RIVM (2016) naar wensen en behoeften van ouderen, gaven ouderen aan dat mobiliteit, sociale contacten, goede cognitieve gezondheid, zingeving, waardigheid en zelf regie houden van groot belang voor hen zijn om gezond en vitaal ouder te worden. Concrete ondersteuningsbehoeften van ouderen liggen allereerst op het gebied van praktische ondersteuning zoals hulp bij het huishouden, onderhoud van het huis, tuinonderhoud en/of hulp bij het doen van de administratie. Daarnaast is het belangrijk dat de nabijheid en bereikbaarheid van voorzieningen (bijv. openbaar vervoer, huisarts, winkels, apotheek) belangrijk te vinden zijn of mogelijkheden bieden om actief te blijven. Ten derde wordt de geschiktheid van de woning belangrijk gevonden. NUZO heeft samen met ouderen een folder ontwikkeld die professionals helpt het gesprek met de oudere aan te gaan over wat zij zelf willen[1].

Hoe betrek ik ouderen?

  • Via ouderenbonden: Anbo; Unie KBO; PCOB; NOOM (voor oudere migranten).
  • Via regionale netwerken van ouderen. Daarin werken ouderen en hun mantelzorgers samen met professionals uit zorg, welzijn en met gemeenten.  Kijk hier voor het regionale netwerk bij u in de buurt.
  • In de wijk. Via partners in de wijk zoals het sociaal wijkteam, de huisarts of ouderenadviseur. Maar denk ook aan een informele setting als geschikte vindplaatsen. Hierbij worden plekken waar ouderen al komen of die in ieder geval laagdrempelig zijn genoemd zoals een buurthuis, bibliotheek, moskee/kerk, supermarkt, bewonersplatform, buurtraad of wijkcentrum.

Bereiken van kwetsbare groepen

Veel gemeenten of wijken bieden activiteiten voor thuiswonende ouderen aan om gezond oud worden en zelfstandig functioneren te bevorderen. Voorbeelden zijn activiteiten om meer te bewegen, gezond te eten en sociale contacten te bevorderen. Maar niet alle ouderen doen hieraan mee. Onder andere ouderen met een lage sociaal economische status (SES), met een klein sociaal netwerk en oudere migranten met een niet-westerse achtergrond nemen niet vaak deel aan deze preventieve activiteiten. Voor het bereiken van de drie genoemde groepen ouderen is het van belang dat de inhoud van de activiteit de ouderen aanspreekt en dat deze aansluit bij hun behoeften. Bekijk voor meer informatie de factsheet Preventieve activiteiten voor ouderen die onvoldoende bereikt worden: wat zijn kansrijke elementen.

  • Koppel een interventie aan sociaal samenzijn. Ouderen uit de doelgroepen kijken uit naar de gezelligheid en het samenzijn tijdens of na een activiteit. Voor oudere migranten is samen eten heel belangrijk.
  • Sleutelpersonen zijn cruciaal om de doelgroep te bereiken vanwege de vele contacten die zij hebben met bewoners in een wijk. Zij spreken vaak ook de taal van de doelgroep en komen uit dezelfde cultuur.
  • Zorg voor voldoende tijd en middelen. Er is veel tijd en aandacht nodig om het vertrouwen van deze groepen ouderen te winnen en hen te motiveren voor het meedoen aan een activiteit.
  • Een centrale locatie in de wijk of vervoer van deur tot- deur verlaagt de drempel om aan preventieve activiteiten deel te nemen. De ‘BoodschappenPlusBus’ bijvoorbeeld haalt ouderen thuis op en brengt ze weer thuis. Denk ook aan de kosten van de activiteit.
  • Zorgverleners moeten beschikken over cultuurspecifieke kennis en vaardigheden op gebied van eenvoudige communicatie.

Benader ouderen persoonlijk en op verschillende wijzen. Een passende benaderingswijze kan voor iedere oudere verschillen en soms zijn meerdere strategieën nodig. Voor de een werkt een formele benadering (bijvoorbeeld via gemeente of huisarts) en voor de ander juist een benadering via informele weg (sleutelpersoon, kerk). Een ervaringsgerichte insteek kan behulpzaam zijn om met een oudere in gesprek te komen.

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer