Maaike Geertzen, adviseur gezondheidsbevordering van GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst Gelderland - Zuid, is projectleider van ‘Ouderen in veilige handen’. Het project is gestart in 2013 en heeft als doel het voorkomen van ouderenmishandeling door het vergroten van bewustwording, het verbeteren van signalering en het bieden van handvatten voor professionals. De GGD werkt hierin samen met gemeenten, Veilig Thuis, zorginstellingen (thuiszorg, intramurale zorg, GGZGeestelijke gezondheidszorg, Ziekenhuizen), sociale wijkteams, Welzijnsinstellingen, financiële en juridische organisaties en vrijwilligersorganisaties, zoals het Rode Kruis en de ouderenbonden.

Wat is je rol vanuit de GGD?

“Vanuit het landelijk actieplan ‘Ouderen in veilige handen’ waren extra middelen beschikbaar voor de regionale uitwerking van het thema ouderenmishandeling. De GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst heeft hiervoor een voorstel geschreven en subsidie gekregen. Binnen het project heb ik een regie- en coördinatiefunctie. Ik ben aanjager, aanspreekpunt voor de betrokkenen en zet het thema op de agenda. Het is belangrijk dat iemand een trekkersrol heeft, anders verzandt het. Verder bewaak ik de integrale benadering door het vormen en onderhouden van een netwerk van professionals, gemeenten en vrijwilligers.“

Wat is de meerwaarde van je rol vanuit de GGD?

“Als GGD zit je dicht bij de gemeenten èn bij de zorg- en welzijnsorganisaties via de gezondheidsmakelaars. Hierdoor heb je zowel je voeten in het lokale als overzicht over het hele werkgebied. Je ziet wat er gebeurt, brengt de partners bij elkaar en begeleidt het proces. Je onafhankelijkheid en het publieke belang dat je nastreeft worden gewaardeerd. Daardoor wordt de voortrekkersrol je gegund.”

Wat zijn succesfactoren voor de samenwerking?

“Succesfactoren zijn een proactieve houding, een goede planmatige insteek en de juiste samenwerkingspartners. De landelijke aandacht voor het thema versterkte bovendien de motivatie. De focus lag op het leren kennen van het netwerk, weten wat er speelt en waar de behoefte lag. Dankzij behoefteonderzoek onder professionals, vrijwilligers en ouderen via de Barometer oudermishandeling hadden we een goed beeld van de behoefte. Er bleek vooral behoefte aan kennis en scholing over het onderwerp ouderenmishandeling, het gebruik van de Meldcode en vaardigheden om in gesprek te gaan met daders en slachtoffers. Het onderzoek gaf richting en legitimatie aan de activiteiten en zorgde voor draagvlak bij organisaties en gemeenten. En het leverde subsidie op voor mensen, middelen, communicatie en borging. Ook tijdens en na het project is een meting gedaan. De eindmeting gaf handvatten, draagvlak en ook weer subsidie voor het vervolg.”

Waar loop je tegen aan?

“Je loopt aan tegen ieders grenzen en mogelijkheden. Werken aan preventie is niet voor alle professionals vanzelfsprekend. Daarom is het fijn als organisaties hier formatie of werktijd voor kunnen creëren. Bijvoorbeeld voor mensen die al in een vergelijkbare rol zitten. Zodat je de taken kunt inbedden in een bestaande structuur. Subsidie helpt om dit te bekostigen en de benodigde activiteiten te faciliteren. Maar subsidie is niet oneindig, het is belangrijk om in gesprek te blijven over de borging.”

Wat hebben jullie bereikt?

“Er zijn inmiddels 2000 professionals geschoold. Oudermishandeling heeft nu meer bekendheid, er wordt vaker gesignaleerd en er wordt meer met de Meldcode gewerkt. In het vervolgproject dat in 2016 is gestart en loopt tot en met 2018, is een regionaal netwerk van aandachtsfunctionarissen opgezet en opgeleid. Hierin zitten professionals van de betrokken organisaties uit de diverse sectoren die een consultfunctie hebben voor hun eigen werkveld. Ook zetten we het netwerk in om verder kennis te delen met professionals die we nog onvoldoende hebben bereikt. We hopen dat iedereen straks de aandachtsfunctionarissen goed weet te bereiken en er zoveel profijt van heeft, dat organisaties dit blijvend willen steunen. De komende tijd willen we vooral inzetten op het versterken van de lokale infrastructuur. We organiseren activiteiten die bijdragen aan de lokale ketenversterking van professionals uit onder andere zorg, welzijn, wijkteams, vrijwilligersorganisaties, politie, woningcorporaties, notariaat en bankwezen."  

Lees meer over het project Ouderen in veilige handen