U bent hier

Seksuele en reproductieve gezondheid bij vluchtelingen

Actueel

Vluchtelingen en nieuwkomers lopen een verhoogd risico op seksuele problematiek zoals soa, hiv, onbedoelde zwangerschap, seksueel geweld en of genitale verminking. Een goede seksuele gezondheid is een belangrijke voorwaarde voor integratie en participatie. Met preventie en zorg kunnen seksuele gezondheidsproblemen voorkomen worden. Vluchtelingen hebben meestal in het eigen land weinig informatie gekregen over seksualiteit en zijn vaak niet op de hoogte van de seksuele rechten, seksuele omgangsvormen en hulp- organisaties in Nederland. Soms hebben ze in hun land van herkomst of tijdens hun vlucht al te maken gehad met seksuele uitbuiting, verkrachting, homogeweld, infecties of onbedoelde zwangerschap en een onveilige abortus. Ook in Nederland lopen zij meer seksuele risico’s. Dit geldt met name voor alleenstaande minderjarige asielzoekers en jong volwassenen.

Cijfers en feiten

Uit geboortecijfers onder vrouwen in asielzoekerscentra (2013-2015) bleek 60% van de vrouwen zwanger bij aankomst in de opvang (Rutgers/GGD GHOR Nederland, 2018). Het geboortecijfer was vooral hoog bij vrouwen van 20-24 jaar en vrouwen uit West-, Zuid- en Centraal Afrika. Tienergeboorten komen relatief vaak voor bij meisjes met een Somalische (22/1000), Syrische (30/1000), Poolse (18/1000) en Bulgaarse (ruim 60/1000) herkomst. Bij Nederlandse meisjes is dit 2,3 op duizend (CBS, 2016). Naar schatting zijn er in Nederland 29.000 meisjes en vrouwen die een besnijdenis hebben ondergaan. Van die groep komt 80% uit Somalië; verder Egypte, Ethiopië/Eritrea en Noord-Irak (Pharos, 2013). Uit de landelijke abortusregistratie 2015 laat zien dat 12,6% van de vrouwen die in Nederland abortus laat doen daar niet woont. Van de vrouwen die een abortus laat uitvoeren heeft 50% een niet-Nederlandse achtergrond (Rutgers, 2016). Van de 22.000 met hiv geïnfecteerde mensen in Nederland komt 40% oorspronkelijk niet uit Nederland (RIVM, 2015).

Handreiking Rutgers/Pharos: seksuele gezondheid vluchtelingen

Gemeenten kunnen een initiërende en faciliterende rol spelen bij inrichting van preventie en zorg en samenwerking met relevante partijen. Gemeente kan sturen op 1) integrale aanpak, 2) vroegsignalering 3) voorlichting en preventie 4) goede toeleiding naar zorg en hulp. Deze handreiking van Rutgers/Pharos bevat informatie en advies over preventie van seksuele problematiek en versterking van eigen keuzen en kracht.

Tips

  • Geef het thema seksuele gezondheid en seksuele rechten een plek in de inburgering en participatie trajecten.
  • Zorg voor een integrale aanpak en inbedding van beleid binnen domein van gezondheid, welzijn en participatie.
  • Werk samen met relevante partijen die al contact hebben met asielzoekers of statushouders.
  • Investeer in goede preventie en lever maatwerk.
  • Werk samen met toegeruste sleutelpersonen uit de herkomstgroepen
  • Signaleer tijdig seksuele problematiek en draag zorg voor goede hulp en begeleiding.
  • Breng de specialistische zorg rondom seksuele problematiek en zorg rond zwangerschap en geboorte goed in kaart en zorg voor warme overdracht.

Voorbeeld: voorlichting seksuele gezondheid

In de opvanglocaties van het COA verzorgen GGD’en voorlichting over seksuele gezondheid. Belangrijke onderwerpen die aan bod komen zijn: hoe werken lichaam en geslachtsorganen, anticonceptie, veilig vrijen, seksueel overdraagbare aandoeningen, LHBT, normen, waarden en omgangsvormen rondom seksualiteit in Nederland, seksuele weerbaarheid en Nederlandse wetgeving (seksueel geweld, vrouwelijke genitale verminking).

Voorbeeld interventie: Cursus vrouw en gezondheid

Doel van de cursus Vrouw en Gezondheid (GGD Hart van Brabant, goed beschreven) is om migrantenvrouwen te informeren over een aantal gezondheid gerelateerde onderwerpen, waaronder meisjesbesnijdenis en gezinsplanning.

Voorbeeld interventie: Asense

Doel van de interventie Asense (Soa Aids Nederland, goed onderbouwd) is het reduceren van soa’s en hiv onder asielzoekers in Nederland, door een toename van correct en consequent condoomgebruik en van soa/hiv-testen.

Advies en consultatie

Voor informatie, advies en trainingen over seksuele reproductieve gezondheid kunt u terecht bij landelijke organisaties zoals Rutgers en Soa Aids Nederland, Fiom en Pharos of lokale organisaties zoals de GGD en Centra Seksuele Gezondheid in de regio’s.

Meer informatie

Ook gevonden

Afdrukken:

Via printer